bunya-bunya pine - آروکاریا بیدویلی (*Araucaria bidwillii*) یک درخت همیشه‌سبز سوزنی‌برگ از خانوادهٔ Araucariaceae است که برای رشد مطلوب به نور زیاد (آفتاب کامل تا نیم‌سایهٔ روشن)، رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا و خاک با زهکش خوب نیاز دارد. دمای معتدل تا گرم را ترجیح می‌دهد و به یخبندان‌های شدید حساس است؛ در اقلیم‌های با زمستان ملایم عملکرد بهتری دارد. این گونه بومی شرق استرالیا (به‌ویژه کوئینزلند) است و در جنگل‌های نیمه‌مرطوب تا مرطوب و دامنه‌های جنگلی رشد می‌کند. از نظر ظاهری تنه‌ای راست، تاجی متقارن و طبقه‌طبقه، شاخه‌های افقیِ حلقه‌ای و برگ‌های ضخیم، نوک‌تیز و چرمی دارد؛ مخروط‌های ماده بسیار بزرگ و سنگین تولید می‌کند. نام رایج جهانی آن **Bunya pine** یا **Bunya-bunya** است و در ایران معمولاً با نام **آروکاریا بیدویلی** (گاه به‌صورت کلی «آروکاریا») شناخته می‌شود. این گیاه به‌طور ویژه به کاربرد دارویی/صنعتی شاخصی شهرت فراگیر ندارد.

Dawn redwood

Spiny menodora

Monkey-puzzle tree - کاج مطبق (*Araucaria araucana*) که در جهان با نام‌های رایج **Monkey Puzzle Tree** و **Chilean pine** شناخته می‌شود، در ایران نیز معمولاً با عنوان **کاج مطبق** شناخته می‌شود. این گونه همیشه‌سبزِ فضای باز، در **اقلیم معتدلِ خنک و مرطوب** بهترین رشد را دارد؛ دمای مطلوب آن حدود **۱۰–۲۰°C** است و به **یخبندان‌های ملایم تا حدود ۱۰- تا ۱۵-°C** (پس از استقرار) نسبتاً مقاوم است، اما از **گرمای طولانی و خشکی هوا** آسیب می‌بیند. به **نور زیاد و آفتاب کامل تا نیم‌سایه روشن** نیاز دارد؛ در مناطق گرم، نیم‌سایه و رطوبت بیشتر مفید است. از نظر ریخت‌شناسی، تنه‌ای مستقیم و شاخه‌هایی با **آرایش طبقاتی و منظم** دارد و برگ‌ها **مثلثی، سخت، چرمی و بسیار نوک‌تیز** بوده و به‌صورت متراکم روی شاخه‌ها قرار می‌گیرند. مخروط‌ها درشت‌اند و گیاه غالباً **دوپایه** است. کاربرد شاخص آن بیشتر **زینتی و منظر شهری** است؛ با این حال دانه‌های خوراکی آن (پینیون/ *piñones*) در خاستگاه جنوبی آمریکای جنوبی مصرف می‌شود و استفاده صنعتی/دارویی مشهور و رایجِ گسترده‌ای مانند برخی مخروطیان رزینی ندارد.

Bristly sarsaparilla

Pearlbush

Cannabaceae - رازک (*Humulus lupulus*) گیاهی علفی، چندساله و رونده از خانوادهٔ Cannabaceae است. **شرایط دما، رطوبت و نور محیط رشد:** در آب‌وهوای معتدل بهترین رشد را دارد؛ سرما را در دورهٔ خواب زمستانه تا حدی تحمل می‌کند و در فصل رشد به دمای ملایم نیازمند است. رطوبت و آبیاری منظم برای رشد رویشی مطلوب است، اما خاک باید زهکشی خوب داشته باشد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود. نور کامل خورشید تا نیم‌سایه را می‌پسندد و در آفتاب کافی، گل‌دهی و تشکیل مخروط‌ها بهتر است. **بومی و زیستگاه:** بومی نواحی معتدل نیمکرهٔ شمالی (به‌ویژه اروپا و غرب آسیا) است و معمولاً در حاشیهٔ جنگل‌ها، بیشه‌زارها، کنار رودخانه‌ها و خاک‌های نسبتاً عمیق و حاصلخیز دیده می‌شود. **خصوصیات ظاهری اندام گیاه:** ساقه‌ها بلند، پیچنده و زبر (دارای کرک‌های خشن) هستند و به‌صورت مارپیچ بالا می‌روند. برگ‌ها روبه‌رو، قلبی‌شکل با ۳ تا ۵ لوب و حاشیه دندانه‌دارند. گیاه غالباً دوپایه است (گل‌های نر و ماده روی پایه‌های جدا). گل‌آذین‌های ماده به شکل «مخروط»های سبز-زرد تشکیل می‌شوند که دارای غدد رزینی معطر (لوپولین) هستند. **نام رایج محلی در ایران و جهان:** در ایران عمدتاً با نام «رازک» شناخته می‌شود. نام‌های رایج جهانی: **Hop/Hops** (انگلیسی)، **Common hop**، و در برخی منابع اروپایی **Houblon** (فرانسوی)، **Hopfen** (آلمانی). **کاربرد شاخص:** رازک به‌طور مشهور مادهٔ کلیدی در صنعت **آبجوسازی** است و برای ایجاد تلخی، عطر و نیز کمک به پایداری و ماندگاری محصول به‌کار می‌رود.

arrowweed - این گیاه با نام علمی Pluchea sericea و نام مرسوم (Arrowweed) که به فارسي بوته نی‌پیکانی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Compositae بومي بومی جنوب‌غرب ایالات متحده آمریکا و شمال مکزیک؛ حاشیه رودخانه‌ها، سیلاب‌دشت‌ها و مناطق نیمه‌بیابانی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های شنی تا لومی با زهکشی متوسط تا خوب؛ تحمل خاک‌های شور و قلیایی؛ pH خنثی تا قلیایی (حدود 7 تا 8.5)

wild hydrangea

sticky snakeweed - این گیاه با نام علمی Gutierrezia microcep و نام مرسوم (Smallhead Snakeweed) که به فارسي اسنیک‌ویدِ گل‌ریز ناميده ميشود، گياهي از خانواده Compositae بومي بومی جنوب‌غرب ایالات متحده آمریکا و شمال مکزیک، در دشت‌های خشک، بیابان‌ها و دامنه‌های سنگلاخی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک، شنی یا سنگریزه‌ای با زهکشی بسیار خوب، فقیر تا متوسط، مقاوم به خشکی، با pH خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.5 تا 8)

از خانواده Asparagaceae

Azalea - این گیاه با نام علمی Azalea westons و نام مرسوم (Weston Azalea) که به فارسي آزالیا وستون ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي هیبرید باغی اصلاح‌شده در آمریکا (ماساچوست، نهالستان Weston) با منشأ گونه‌های بومی آمریکای شمالی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک اسیدی، غنی از مواد آلی، سبک و با زهکشی خوب، ترجیحاً لومی، با pH حدود 4.5 تا 6

افرای ژاپنی - افرا سرخ (Acer palmatum) در رشد به دمای معتدل نیاز دارد و به‌طور کلی تابستان‌های خیلی گرم و خشک را بد تحمل می‌کند. بهترین عملکرد آن در رطوبت متوسط و خاک همیشه کمی مرطوب ولی با زهکشی مناسب است؛ خشکی طولانی‌مدت و بادهای خشک موجب سوختگی حاشیه برگ‌ها می‌شود. از نظر نور، نیم‌سایه تا آفتاب ملایم (به‌ویژه آفتاب صبح) مناسب است و در مناطق گرم، سایه‌روشن از رنگ و سلامت برگ‌ها بهتر محافظت می‌کند. این گونه بومی ژاپن، کره و بخش‌هایی از چین است و در طبیعت بیشتر در جنگل‌های پهن‌برگ، دامنه‌ها و حاشیه‌های جنگلیِ مرطوب با خاک‌های غنی از مواد آلی دیده می‌شود. از نظر ریخت‌شناسی درختچه یا درخت کوچک با تاج متراکم است؛ برگ‌ها پنجه‌ای و عمیقاً برید‌ه‌بریده (معمولاً ۵ تا ۷ لوب) بوده و در بسیاری از ارقام، رنگ برگ از سبز تا قرمز/ارغوانی متغیر است و در پاییز رنگ‌گیری چشمگیر دارد. میوه‌ها به صورت فندقه‌های بالدار دوگانه (سامارا) تشکیل می‌شوند. نام رایج در ایران معمولاً «افرا ژاپنی» و گاهی «افرا برگ‌پنجه‌ای» است؛ در جهان با نام‌های **Japanese maple** و **Palmate maple** شناخته می‌شود. این گیاه بیش از همه به‌عنوان گونه‌ای بسیار ارزشمند در باغبانی زینتی و طراحی منظر (به‌دلیل فرم تاج و رنگ پاییزی) شهرت دارد.

عرعر - درخت عرعر (Ailanthus altissima) که در جهان بیشتر با نام‌های **Tree-of-heaven** و **Ailanthus** شناخته می‌شود، در ایران نیز غالباً با نام **عرعر/آیلانتوس** شناخته می‌گردد. این گونه **بومی چین** است و امروزه در بسیاری از مناطق معتدل جهان به‌صورت **طبیعی‌شده و گاه تهاجمی** دیده می‌شود؛ زیستگاه معمول آن حاشیه راه‌ها، اراضی بایر، شهرها و خاک‌های دست‌خورده است. از نظر رشد، به **نور کامل تا نیم‌سایه** سازگار است، **گرما را خوب تحمل می‌کند** و به دامنه‌ای از دماهای مناطق معتدل مقاوم است؛ از نظر رطوبت، در **رطوبت متوسط** بهترین رشد را دارد اما پس از استقرار، **نسبتاً متحمل خشکی** است. ویژگی ظاهری شاخص آن برگ‌های **بسیار بزرگ و شانه‌ای (مرکب)** با برگچه‌های متعدد و بوی نسبتاً تند در صورت مالش است؛ تنه راست، تاج نسبتاً باز، گل‌های کوچک و خوشه‌ای، و میوه‌های بالدار (سامارا) نیز از مشخصات آن هستند. این گیاه به‌طور خاص به کاربرد دارویی یا صنعتی مشهور و شاخصی (در حد «شناخته‌شده و رایج») در منابع عمومی شهرت ندارد.

افرای قرمز - این گیاه با نام علمی Acer rubrum و نام مرسوم (Red Maple) که به فارسي افرا قرمز ناميده ميشود، گياهي از خانواده Sapindaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی؛ از جنوب کانادا تا شرق و جنوب ایالات متحده، در جنگل‌ها، کنار رودخانه‌ها، زمین‌های مرطوب و حتی مناطق شهری یافت می‌شود مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی، شنی یا رسی با زهکشی متوسط تا خوب؛ خاک مرطوب را دوست دارد؛ pH اسیدی تا خنثی حدود 4.5 تا 7.5

Pale Cabbage

رقم Hot Chocolate - این گیاه با نام علمی Paeonia lactiflora و نام مرسوم (Chinese Peony) که به فارسي گل صدتومانی چینی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Paeoniaceae بومي بومی شرق آسیا، به‌ویژه چین، مغولستان و سیبری شرقی؛ مناطق معتدل و سردسیر مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های لومی عمیق و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7)

Brazilian Prickly Pear

Blue Hesper Palm - نخل مکزیکی (*Brahea armata*) یک نخل زینتی مقاوم و کندرشد است که برای اقلیم‌های گرم و نیمه‌خشک مناسب است. **شرایط دما، رطوبت و نور محیط رشد:** به آفتاب کامل تا نیم‌سایه نیاز دارد و در نور مستقیم رنگ آبی-نقره‌ای برگ‌ها بهتر نمایان می‌شود. به گرما و خشکی مقاوم است و پس از استقرار، آبیاری کم تا متوسط را تحمل می‌کند. رطوبت متوسط تا پایین برای آن مناسب است و در خاک با زهکشی بالا بهترین رشد را دارد. (در برابر سرمای ملایم نیز نسبتاً مقاوم‌تر از بسیاری از نخل‌ها گزارش می‌شود.) **بومی و زیستگاه:** بومی شمال‌غرب مکزیک، به‌ویژه شبه‌جزیره باخا کالیفرنیا است. در زیستگاه‌های خشک تا نیمه‌خشک، دامنه‌ها و دره‌های سنگلاخی و مناطق با بارندگی کم رشد می‌کند. **خصوصیات ظاهری اندام گیاه:** دارای تنه‌ای نسبتاً ستبر و معمولاً تک‌ساقه است. برگ‌ها بادبزنی (پالمیت) و بزرگ، به رنگ آبی-خاکستری تا نقره‌ای هستند و دمبرگ‌ها ممکن است حاشیه‌های خاردار داشته باشند. گل‌آذین‌ها بلند و آویخته‌اند و پس از گل‌دهی، میوه‌های کوچک گرد تشکیل می‌شود. **نام رایج محلی در ایران و جهان:** در ایران بیشتر با نام **نخل مکزیکی** شناخته می‌شود. در منابع جهانی نام‌های رایج **Mexican blue palm** و **Blue hesper palm** برای آن به‌کار می‌رود. **کاربردهای مشهور:** این گونه بیشتر به‌عنوان **گیاه زینتی شاخص** در فضای سبز و طراحی منظر مناطق گرم و خشک کاشته می‌شود.

Queensland Bottle Tree

کرکف - افرا چناری (*Acer platanoides*) درختی برگ‌ریز و مقاوم از تیرهٔ افراسانان است. **شرایط رشد**: دمای معتدل تا سرد را ترجیح می‌دهد و سرمای زمستان را به‌خوبی تحمل می‌کند؛ در رطوبت متوسط بهترین رشد را دارد و به خشکی طولانی‌مدت حساس‌تر است. **نور**: آفتاب کامل تا نیم‌سایه مناسب است (در آفتاب کامل تاج متراکم‌تر می‌شود). **بومی و زیستگاه**: بومی اروپا و غرب آسیا بوده و در جنگل‌های پهن‌برگ معتدل، حاشیهٔ جنگل‌ها و خاک‌های نسبتاً عمیق و حاصلخیز دیده می‌شود. **خصوصیات ظاهری**: تاجی گرد و متراکم، برگ‌های پنجه‌ای ۵–۷ لوب با حاشیه دندانه‌دار و شیرهٔ شیری‌رنگ در دمبرگ؛ گل‌های زرد-سبز در اوایل بهار و میوهٔ فندقی بالدار (سامار) با بال‌های نسبتاً باز. **نام‌ها**: در ایران «افرا چناری/افرا نروژی» و در جهان “Norway maple” نامیده می‌شود.

کالمیا لاتیفولیا - کالمیا لاتیفولیا (*Kalmia latifolia*) درختچه‌ای همیشه‌سبز از تیرهٔ خلنگیان (Ericaceae) است که در شرایط خنک تا معتدل بهترین رشد را دارد؛ دمای ملایم و رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندد و به خشکیِ طولانی حساس است. نور ایده‌آل آن نیم‌سایه تا آفتاب ملایم است (در مناطق گرم، سایه‌روشن مناسب‌تر است) و معمولاً در خاک‌های اسیدی، سبک و دارای زهکشی خوب عملکرد بهتری نشان می‌دهد. این گونه بومی شرق آمریکای شمالی است و در جنگل‌های مرطوب، حاشیهٔ باتلاق‌ها، دامنه‌های جنگلی و نواحی کوهستانی با خاک اسیدی دیده می‌شود. از نظر ظاهری، شاخه‌بندی متراکم دارد و برگ‌ها چرمی، بیضوی تا نیزه‌ای، براق و پایا هستند. گل‌ها به‌صورت خوشه‌ای/چتری در انتهای شاخه‌ها ظاهر می‌شوند، قیفی تا کاسه‌ای و معمولاً صورتی، سفید یا ارغوانی با نقش‌های نقطه‌ای‌اند و میوه به شکل کپسول کوچک تشکیل می‌شود. نام رایج جهانی آن **Mountain laurel** و **Calico-bush** است. در ایران بیشتر با نام‌های آوانویسی‌شدهٔ **کالمیا** یا **لورل کوهی** (در منابع و بازار گیاهان زینتی) شناخته می‌شود. این گیاه به‌طور مشخص **زینتی** است و به دلیل گل‌دهی چشمگیر در فضای سبز کشت می‌شود.

snakebark maple - این گیاه با نام علمی Acer pensylvanicum و نام مرسوم (Striped Maple) که به فارسي افرا راه‌راه ناميده ميشود، گياهي از خانواده Sapindaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی؛ از جنوب کانادا تا شمال‌شرق ایالات متحده، عمدتاً در جنگل‌های خنک کوهستانی و زیر اشکوب جنگل‌های مرطوب رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ ترجیحاً خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6.5

whitewicky - این گیاه با نام علمی Kalmia cuneata و نام مرسوم (White Wicky) که به فارسي کالمیای سفید ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی جنوب‌شرق ایالات متحده آمریکا؛ به‌ویژه ایالت‌های فلوریدا، جورجیا و کارولینای جنوبی، در جنگل‌های شنی، زمین‌های اسیدی و مناطق نیمه‌مرطوب رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک شنی تا لومی با زهکشی خوب؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6

بومی southwestern China

زرشک، درختچه ای است کند رشد ، خزان کننده ، با ارتفاع بیش از 2 متر ، دارای گلهای زرد که در اواخر فروردین ماه ظاهر می شوند ،

توسکای ییلاقی، درختی است سریع الرشد که برگهای آن زود ظاهر شده و دیرتر خزان می کنند ،

شب خسب، درختی است خزان کننده ، با رشد متوسط ، به ارتفاع 9 متر ، با تاج پهن و گسترده ، دارای گلهای صورتی مایل به قرمز که در اواخر بهار ظاهر می شود . مناسب برای پارکها و خیابانها .

طراحی زیبای فضای سبز

شاه بلوط هندی، درختی است کند رشد ، خزان کننده به ارتفاع 20 متر ، با تاج تخم مرغی شکل ، دارای گلهای صورتی رنگ مایل به قرمز که در اریبهشت ماه ظاهر می شود ، میوه های گرد که 4-3 سانتیمتر پهنا دارند و برای پارکها و خیابانها مناسب است .