قره‌قات

یاس صورتی - یاس صورتی (*Jasminum polyanthum*) یک پیچک همیشه‌سبز و معطر از تیرهٔ زیتونیان (Oleaceae) است که به‌دلیل گلدهی فراوان در اواخر زمستان تا بهار در فضای باز و گلخانه کشت می‌شود. **شرایط رشد**: دمای مطلوب حدود 15–25°C است؛ سرمای ملایم را تا نزدیک 0°C به‌طور کوتاه‌مدت تحمل می‌کند ولی یخبندان شدید به آن آسیب می‌زند. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندد و در هوای خشک با غبارپاشی/تهویهٔ مناسب بهتر رشد می‌کند. **نور**: نور زیادِ غیرمستقیم تا آفتاب ملایم (به‌ویژه آفتاب صبح) مناسب است؛ در سایهٔ عمیق گلدهی کاهش می‌یابد. **بومی و زیستگاه**: بومی جنوب‌غرب چین (به‌ویژه نواحی کوهپایه‌ای) است و در زیستگاه‌های نسبتاً خنک‌ترِ نیمه‌مرطوب، حاشیهٔ جنگل‌ها و دامنه‌ها رشد می‌کند؛ در بسیاری از مناطق معتدل جهان به‌صورت زینتی گسترده شده است. **خصوصیات ظاهری**: ساقه‌ها باریک، رونده و پیچنده‌اند و با تکیه‌گاه به‌خوبی بالا می‌روند. برگ‌ها مرکب (اغلب 5 تا 9 برگچه)، سبز تیره و نسبتاً براق‌اند. گل‌ها به‌صورت خوشه‌ای، ابتدا غنچه‌های صورتی و سپس گل‌های ستاره‌ای سفیدِ بسیار معطر ظاهر می‌شوند. **نام‌های رایج**: در ایران معمولاً با نام‌های «یاس صورتی» و گاهی «یاس پیچ» شناخته می‌شود. در جهان با نام‌های **Pink jasmine** و **Chinese jasmine** رایج است.

Kentucky coffeetree - این گیاه با نام علمی Gymnocladus dioicus و نام مرسوم (Kentucky Coffeetree) که به فارسي درخت قهوه‌ای کنتاکی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Leguminosae بومي بومی مرکز و شرق آمریکای شمالی، به‌ویژه در دره‌های رودخانه‌ای و جنگل‌های باز مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی عمیق با زهکشی خوب، تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های رسی و آهکی، با pH خنثی تا کمی قلیایی

خاس نرم - هالی مرکبی Ilex glabra (در جهان: Inkberry، Appalachian tea، Evergreen winterberry؛ در ایران عمدتاً با نام‌های هالی یا ایلکس شناخته می‌شود) درختچه‌ای همیشه‌سبز از تیره Aquifoliaceae است. گیاه دارای ساقه‌های چندشاخه و متراکم بوده و برگ‌ها ساده، چرمی، بیضوی تا نیزه‌ای، براق و عمدتاً بدون خار یا با دندانه‌های بسیار ریز در بخش انتهایی هستند. گل‌ها کوچک، سفید تا سبزفام و غالباً دوپایه‌اند و میوه‌ها شفت‌های کروی سیاه و پایا تا زمستان می‌باشند. این گونه بومی شرق آمریکای شمالی است و در زیستگاه‌های باتلاقی، جنگل‌های مرطوب، حاشیه آبراهه‌ها و خاک‌های اسیدی، غنی از مواد آلی و با زهکشی ضعیف تا متوسط رشد می‌کند. به رطوبت یکنواخت، نیم‌سایه تا آفتاب و pH پایین سازگار است و تحمل نسبی به آب‌ماندگی دارد.

پالم فن چینی - پالم فن چینی (*Livistona chinensis*) که در ایران گاهی با نام «نخل بادبزنی چینی» شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های **Chinese fan palm** و **Fountain palm** رایج است، نخل زینتی با برگ‌های بزرگ بادبزنی و آویزان است. در رشد به **نور زیادِ غیرمستقیم تا آفتاب ملایم** سازگار است؛ دمای مناسب **۱۸–۳۰°C** بوده و به سرما تا حدود **۵°C** (کوتاه‌مدت) تحمل نسبی دارد. **رطوبت متوسط تا بالا** را می‌پسندد و خاک باید **سبک و با زهکش خوب** باشد. تنه به‌تدریج بلند و نسبتاً منفرد شده و دمبرگ‌ها معمولاً دارای خارهای ریز در حاشیه‌اند. کاربرد اصلی آن **زینتی و فضای سبز** است و شهرت دارویی/صنعتی شاخص و اختصاصی در منابع رایج برای آن گزارش نمی‌شود.

اجورثیا کریسانتا

سیکاس رولوتا - سیکاس رولوتا (*Cycas revoluta*) که در ایران معمولاً با نام «سیکاس» و در جهان با نام‌های **Sago palm** (نخل ساگو؛ گرچه نخل واقعی نیست) و **Japanese cycad** شناخته می‌شود، یک گیاه زینتی همیشه‌سبز و کندرشد از بازدانگان است. در **نور زیادِ غیرمستقیم تا آفتاب ملایم** بهترین رشد را دارد. دمای مطلوب حدود **۱۸–۳۰°C** است و به سرما حساس بوده و معمولاً در کمتر از **۵°C** آسیب می‌بیند. **رطوبت متوسط** (حدود ۴۰–۶۰٪) مناسب است و در هوای خشک با غبارپاشی ملایم/تهویه بهتر سازگارتر می‌شود. از نظر ظاهری دارای **ساقه چوبی کوتاه و ضخیم** با تاجی از **برگ‌های شانه‌ای، سفت و براق** است؛ برگچه‌ها باریک و نوک‌تیز بوده و برگ‌های جوان اغلب به‌صورت پیچ‌خورده باز می‌شوند. در صنعت، **نشاسته ساگو** از برخی سیکاس‌ها مشهور است، اما بخش‌های گیاه به‌ویژه **دانه‌ها سمی** هستند (حاوی ترکیباتی مانند سیکازین) و مصرف خوراکی/دارویی خودسرانه توصیه نمی‌شود؛ کاربرد اصلی آن **زینتی** است.

شیشه شور - گیاه شیشه‌شور (*Callistemon citrinus*) درختچه‌ای همیشه‌سبز و زینتی از تیره موردیان (Myrtaceae) است. **شرایط رشد**: در اقلیم‌های معتدل تا نیمه‌گرمسیری بهترین عملکرد را دارد؛ دمای مطلوب حدود ۱۵–۳۰°C بوده و نسبت به گرمای تابستان و خشکی تا حدی مقاوم است، اما به یخبندان‌های شدید حساس است. **نور**: آفتاب کامل تا نیم‌سایه؛ گلدهی در نور کامل بیشتر می‌شود. **رطوبت**: رطوبت متوسط را می‌پسندد و پس از استقرار، نیاز آبی متوسط و تحمل نسبی به کم‌آبی دارد. **بومی و زیستگاه**: بومی شرق و جنوب‌شرقی استرالیا (به‌ویژه نیو ساوت ولز و کوئینزلند) و در طبیعت بیشتر در حاشیه آبراهه‌ها، جنگل‌های باز و نواحی با خاک‌های نسبتاً مرطوب تا نیمه‌خشک دیده می‌شود. **خصوصیات ظاهری**: معمولاً به صورت درختچه‌ای با ارتفاع حدود ۲ تا ۴ متر (گاهی بیشتر) رشد می‌کند. برگ‌ها باریک، نیزه‌ای و معطر هستند (با له شدن بوی مرکباتی ایجاد می‌کنند). گل‌آذین‌ها استوانه‌ای و شبیه برس بطری‌اند و عمدتاً به رنگ قرمزِ روشن دیده می‌شوند؛ بخش نمایان گل‌ها بیشتر از پرچم‌های بلند تشکیل شده است. میوه‌ها کپسول‌های کوچک چوبی هستند که روی شاخه باقی می‌مانند. **نام‌های رایج**: در ایران «شیشه‌شور» رایج است. در جهان با نام‌های **Bottlebrush** و **Crimson bottlebrush** شناخته می‌شود.

Red osier dogwood - Cornus sericea (syn. *Cornus stolonifera*) که در فارسی معمولاً با نام‌های «زغال‌اخته ساقه‌قرمز» یا «بیدِ قرمز» یاد می‌شود، در منابع انگلیسی با نام‌های Red-osier dogwood و Red twig dogwood شناخته است. این گونه درختچه‌ای خزان‌کننده با ساقه‌های جوانِ قرمز براق، برگ‌های بیضی با رگبرگ‌های مشخص و گل‌های سفیدِ خوشه‌ای است که در ادامه میوه‌های ریز سفید تا آبی‌فام تولید می‌کند. بهترین رشد آن در نور کامل تا نیم‌سایه است و به خاک‌های مرطوب تا خیس با زهکش متوسط سازگار بوده و رطوبت بالا را می‌پسندد. از نظر دمایی مقاوم به سرماست و در اقلیم‌های معتدلِ سرد عملکرد بهتری دارد. کاربرد اصلی آن زینتی (به‌ویژه برای رنگ زمستانه ساقه‌ها)، تثبیت خاک و احیای حاشیه رودخانه‌هاست؛ همچنین در طب سنتی بومیان آمریکای شمالی برای برخی مصارف دارویی گزارش شده، هرچند مصرف درمانی آن نیازمند احتیاط و استناد به منابع تخصصی است.

زرشک نوین - ماهونیای نوین (Mahonia nevinii) با نام‌های رایج Oregon grape و Nevin’s barberry در جهان و در ایران عمدتاً با نام ماهونیا یا زرشک زینتی شناخته می‌شود. این گونه یک درختچه همیشه‌سبز با برگ‌های شانه‌ای چرمی و براق، دارای برگچه‌های دندانه‌دار و خاردارمانند است؛ گل‌های زردِ خوشه‌ای در اواخر زمستان تا بهار ظاهر می‌شوند و سپس میوه‌های سته‌ای آبی تا ارغوانی با پوشش مومی تشکیل می‌گردد. شرایط رشد مطلوب آن شامل نور کامل تا نیم‌سایه، خاک‌های سبک و با زهکشی خوب (اغلب سنگلاخی/شنی)، و تحمل نسبی خشکی پس از استقرار است؛ به سرما و یخبندان‌های شدید حساس‌تر از برخی ماهونیاهاست. این گیاه بومی جنوب کالیفرنیا (ایالات متحده) بوده و در زیستگاه‌های چاپارال و دامنه‌های خشک و سنگی می‌روید.

Macrozamia moorei F. Muell

Panama Rose

Maackia amurensis Rupr. & Maxim.

Indian Hemp - آپوسینوم کنفی Apocynum cannabinum که در ایران بیشتر با نام‌های کنف وحشی و گاه کنف بیابانی شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های Hemp dogbane و Indian hemp معرفی می‌گردد، گیاهی علفی چندساله از تیره خرزهره‌ایان است. ساقه‌ها راست و منشعب، معمولاً 0/5 تا 1/5 متر، با شیره لاتکس سفید هستند؛ برگ‌ها مقابل، بیضوی تا نیزه‌ای و حاشیه تقریباً صاف دارند. گل‌ها کوچک، سفید مایل به سبز تا صورتی کم‌رنگ، خوشه‌ای و میوه به صورت دو فولیکول باریک و دراز با دانه‌های کرک‌دار است. این گونه بومی آمریکای شمالی بوده و در حاشیه رودخانه‌ها، اراضی نیمه‌خشک، خاک‌های شنی یا لومی با زهکشی مناسب و نور کامل تا نیم‌سایه رشد می‌کند و به خشکی و شوری نسبی مقاوم است. این گیاه به‌طور مشهور به‌عنوان منبع الیاف محکم ساقه شناخته می‌شود.

Lysimachia terrestris (L.) Britton Sterns & Poggenb.

درخت عنبر یکی از درختان کاشته شده در مناطق جنوبی ایران، می‌باشد.

گردوی سفید - Juglans cinerea (butternut) که در فارسی با نام‌های گردوی سفید و باترنات شناخته می‌شود، در جهان با نام‌های Butternut و White walnut گزارش شده است. این درخت خزان‌دار از تیره Juglandaceae معمولاً دارای تاج نسبتاً باز، پوست خاکستری روشن با شیارهای طولی، شاخه‌های کرکدار، برگ‌های مرکب شانه‌ای با 11 تا 19 برگچه بیضوی-نیزه‌ای و میوه‌های بیضوی با پوسته چسبنده و آجیل روغنی است. گونه‌ای نورپسند تا نیمه‌سایه‌پسند بوده و در خاک‌های عمیق، لومی و با زهکش مناسب و رطوبت متوسط بهترین رشد را نشان می‌دهد و به غرقابی طولانی و خشکی شدید حساس است. زادبوم آن شرق آمریکای شمالی است و به‌طور طبیعی در جنگل‌های آمیخته، حاشیه آبراهه‌ها و دامنه‌های مرطوب استقرار می‌یابد. این گونه به حساسیت بالا به بیماری شانکر باترنات شهرت دارد.

نراد اصیل - این گیاه با نام علمی Abies procera و نام مرسوم (Noble Fir) که به فارسي نراد نجیب (صنوبر نوبل) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Pinaceae بومي بومی شمال‌غرب آمریکای شمالی؛ به‌ویژه ایالت‌های اورگن و واشینگتن در ایالات متحده، و به‌طور طبیعی در جنگل‌های کوهستانی مرتفع، دامنه‌های خنک و مرطوب رشته‌کوه کاسکید رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی عمیق، خنک و غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب؛ تحمل‌ناپذیر نسبت به خاک‌های سنگین و گرم؛ ترجیحاً خاک اسیدی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5

یاس رازقی یا یاس عربی گیاهی بالارونده که بیشتر در جنوب و جنوب غرب آسیا و در کشورهایی مانند فیلیپین، هند، میانمار، سری لانکا یافت می‌شود.

نراد بالسام یک گونه سوزن برگیان می‌باشد که در آمریکای شمالی، بومی در شمال شرقی و مرکز کانادا قسمت‌هایی از جزیره نیوفاندلند تا غرب و مرکز بریتش کلمبیا می باشد.

سن آگوستین گرس St . Augustine Grass، چمن فصل گرم . دارای ریشه های عمیق و بافت بسیار خشن با برگ های پهن و به رنگ سبز تیره که سریعاً انتشار آن بوسیله ساقه های رونده است که در گره ها ریشه می زنند . ارقام تجاری جدید باقت ظریف تری دارند

زویسیا گرس Zoysia Grass، چمن فصل گرم . دارای بافت ریز با برگ های سفت است . ریشه ای عمیق دارد و بوسیله ساقه های زیر زمینی و ساقه های رونده به آهستگی انتشار یافته و یک سطح متراکمی را ایجاد می کند . بعضی ارقام ، سطح خوبی را برای بازی مهیا می کنند

نارون، خزان کنندگی و برگ های بیضی با دندانه های کوتاه ، فرم پذیری و به خصوص زندگی در هر دو محیط ، داخل و خارج از خانه ، از ویژگی های این گیاه است به خاطر همین خصوصیات است.

شفلرا، گیاهی همیشه سبز ، و درون خانه ای با برگ هایی پنجه ای شکل و پایین تنه ی چوبی و فرم پذیر است.

انار، وجود گل های قرمز و صورتی ، به شکل شیپور و میوه ی زیبای آن در بهار و تابستان و پیچ و خم جالب شاخه ها از ویژگی های این گیاه است