ناوک - گیاه ناوک (*Justicia brandegeana*) که در جهان بیشتر با نام‌های رایج **Shrimp plant** (گیاه میگو/میگویی)، **Mexican shrimp plant** و **Shrimp bush** شناخته می‌شود، در ایران نیز غالباً با نام‌های **ناوک** و گاهی «گیاه میگو» در فضای گلخانه‌ای و آپارتمانی شناخته می‌شود. **شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):** این گونه گرمسیری/نیمه‌گرمسیری در دمای حدود **18 تا 30°C** بهترین رشد را دارد و به **سرما و یخ‌زدگی حساس** است. رطوبت **متوسط تا نسبتاً بالا** برای شادابی برگ‌ها مناسب است. نور **زیادِ غیرمستقیم** یا **نیم‌سایه روشن** ایده‌آل است؛ آفتاب تندِ مستقیم (به‌ویژه در گرمای ظهر) می‌تواند موجب سوختگی برگ‌ها شود، هرچند در نور کافی گلدهی بهتر می‌شود. **بومی و زیستگاه:** بومی **مکزیک** و بخش‌هایی از **آمریکای مرکزی** است و در زیستگاه طبیعی معمولاً در حاشیه جنگل‌های نیمه‌سایه، مناطق گرم و مرطوب، و رویشگاه‌های با خاک نسبتاً غنی و زهکش‌دار دیده می‌شود. امروزه به‌عنوان گیاه زینتی در بسیاری از مناطق گرم دنیا کشت می‌گردد. **خصوصیات ظاهری اندام‌های گیاه:** بوته‌ای **همیشه‌سبز** با ساقه‌های نسبتاً نرم و منشعب (گاهی نیمه‌چوبی با افزایش سن) است. برگ‌ها **بیضوی تا نیزه‌ای**، سبز و نسبتاً نازک‌اند. شاخص‌ترین ویژگی گیاه، **براکته‌های رنگی** (اغلب **صورتی تا قرمز متمایل به نارنجی**) است که به‌صورت خوشه‌ای و همپوشان قرار می‌گیرند و ظاهر «میگو» ایجاد می‌کنند؛ **گل‌های کوچک سفید** معمولاً از میان همین براکته‌ها بیرون می‌آیند. این گیاه عمدتاً به‌عنوان **زینتی** (گلدانی و فضای سبز مناطق گرم) شناخته می‌شود.

نردبان یعقوب فان‌برونت

لاگرسترمیا - درختچه توری (*Lagerstroemia indica*) که در ایران بیشتر با نام‌های «توری» و گاه «شاه‌پسند درختی» شناخته می‌شود، در جهان با نام‌های *Crape/Crape Myrtle* شهرت دارد. این گیاه درختچه‌ای خزان‌دار با ارتفاع معمول ۲ تا ۶ متر، دارای پوست تنه صاف و پوسته‌پوسته‌شونده، برگ‌های ساده بیضوی و گل‌آذین‌های خوشه‌ایِ پُرگل در رنگ‌های صورتی، ارغوانی، قرمز یا سفید است. برای رشد و گلدهی مطلوب به نور کامل خورشید نیاز دارد؛ در سایه گلدهی کاهش می‌یابد. دمای گرم را می‌پسندد و پس از استقرار تا حدی خشکی‌تحمل است، اما در دوره رشد با آبیاری منظم بهتر عمل می‌کند؛ رطوبت متوسط مناسب بوده و رطوبت بسیار بالا می‌تواند زمینه بیماری‌های قارچی مانند سفیدک پودری را افزایش دهد. خاک با زهکشی خوب (ترجیحاً لومی) مناسب است. کاربرد اصلی آن زینتی در فضای سبز شهری و باغ‌هاست؛ در برخی منابع به کاربردهای سنتی دارویی (به‌ویژه برگ و پوست) اشاره شده، اما مصرف درمانی آن در مقایسه با ارزش زینتی‌اش رایج و استاندارد نیست.

بومی کالیفرنیا - این گیاه با نام علمی Hymenoclea salsola و نام مرسوم (Burrobrush) که به فارسي بوته خرگوشی بیابانی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Compositae بومي بومی جنوب‌غرب ایالات متحده و شمال مکزیک، در بیابان‌ها و نواحی خشک و شور مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک و شنی یا ریگی با زهکشی عالی، تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های شور، با pH خنثی تا قلیایی

گل عشق - Oxalis triangularis Purple Shamrock که به فارسی اگزالیس مثلثی بنفش نامیده میشود، گیاهی از خانواده Oxalidaceae بومی بومی برزیل و آمریکای جنوبی، در مناطق جنگلی نیمه‌گرمسیری و سایه‌دار می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک، غنی از مواد آلی، مرطوب ولی با زهکشی مناسب، کمی اسیدی تا خنثی (حدود pH 5.5 تا 7)

شب‌خسب - Albizia julibrissin Durazz. با نام‌های رایج «درخت ابریشم» و «شب‌خسب/شب‌خواب» در ایران و «Silk tree» یا «Mimosa tree» در جهان، درختی خزان‌کننده از تیره Fabaceae است. تاج معمولاً گسترده و چتری، برگ‌ها شانه‌ای دوبار مرکب با برگچه‌های کوچک و متعدد، و گل‌آذین‌ها به صورت سرهای کروی یا خوشه‌های متراکم با پرچم‌های بلند و صورتی تا ارغوانی است که ظاهر ابریشمی به گل می‌دهد؛ میوه نیامی تخت و قهوه‌ای با چندین بذر است. این گونه در آفتاب کامل تا نیم‌سایه، خاک‌های نسبتاً سبک و با زهکشی مناسب، و اقلیم‌های معتدل تا نیمه‌گرم با تحمل نسبی به خشکی رشد بهتری دارد و به سرمای شدید حساس‌تر است. بومی جنوب‌غرب و شرق آسیا (از ایران تا چین و کره) بوده و در جنگل‌های حاشیه‌ای، دره‌ها و دامنه‌ها دیده می‌شود. به‌طور گسترده به‌عنوان درخت زینتی کاشته می‌شود.

رز صحرایی - آدنیوم یا «رز صحرایی» (Adenium obesum) در ایران گاهی با همین نام «رز صحرایی» و نیز «آدنیوم» شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های Desert Rose و Sabi Star رایج است. این گیاه گرمادوست و آفتاب‌پسند است؛ بهترین رشد را در دمای حدود 20–35°C دارد و به سرما حساس است (کمتر از ~10–12°C آسیب‌زا). رطوبت متوسط تا کم و تهویه خوب را ترجیح می‌دهد و در رطوبت بالا مستعد پوسیدگی ریشه است. نور زیاد و مستقیم (چندین ساعت آفتاب) برای گلدهی مطلوب ضروری است. از نظر ظاهری دارای ساقه و ریشه‌های متورم (کائودکس) برای ذخیره آب، برگ‌های گوشتی و براقِ بیضوی، و گل‌های قیفی‌شکل صورتی تا قرمز (گاهی سفید) است. شیرهٔ لاتکسی آن سمی است؛ در برخی مناطق به‌طور سنتی برای ساخت سم شکار/ماهی‌گیری گزارش شده و بیشتر به‌عنوان گیاه زینتی ارزشمند کشت می‌شود.

معمای میمون (درخت) - کاج مطبق (*Araucaria araucana*) که در جهان با نام‌های رایج **Monkey Puzzle Tree** و **Chilean pine** شناخته می‌شود، در ایران نیز معمولاً با عنوان **کاج مطبق** شناخته می‌شود. این گونه همیشه‌سبزِ فضای باز، در **اقلیم معتدلِ خنک و مرطوب** بهترین رشد را دارد؛ دمای مطلوب آن حدود **۱۰–۲۰°C** است و به **یخبندان‌های ملایم تا حدود ۱۰- تا ۱۵-°C** (پس از استقرار) نسبتاً مقاوم است، اما از **گرمای طولانی و خشکی هوا** آسیب می‌بیند. به **نور زیاد و آفتاب کامل تا نیم‌سایه روشن** نیاز دارد؛ در مناطق گرم، نیم‌سایه و رطوبت بیشتر مفید است. از نظر ریخت‌شناسی، تنه‌ای مستقیم و شاخه‌هایی با **آرایش طبقاتی و منظم** دارد و برگ‌ها **مثلثی، سخت، چرمی و بسیار نوک‌تیز** بوده و به‌صورت متراکم روی شاخه‌ها قرار می‌گیرند. مخروط‌ها درشت‌اند و گیاه غالباً **دوپایه** است. کاربرد شاخص آن بیشتر **زینتی و منظر شهری** است؛ با این حال دانه‌های خوراکی آن (پینیون/ *piñones*) در خاستگاه جنوبی آمریکای جنوبی مصرف می‌شود و استفاده صنعتی/دارویی مشهور و رایجِ گسترده‌ای مانند برخی مخروطیان رزینی ندارد.

باروتک - گل‌حلوا (*Amaranthus caudatus*) گیاهی یک‌ساله از تیرهٔ تاج‌خروسیان است که در ایران با نام‌های «گل‌حلوا» و گاهی «تاج‌خروس آویزی» شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های **Love-lies-bleeding** و **Hanging amaranth** شناخته است. در دمای معتدل تا گرم (حدود ۱۸–۳۰°C) رشد بهتری دارد، به سرما و یخبندان حساس است و رطوبت متوسط همراه با آبیاری منظم را می‌پسندد؛ با این حال پس از استقرار تا حدی به خشکی مقاوم است. نور مناسب آن آفتاب کامل تا نیم‌سایه است و در آفتاب کامل گل‌دهی و رنگ‌گیری بهتر می‌شود. از نظر ظاهری ساقه راست و نسبتاً ضخیم، برگ‌های بیضی تا نیزه‌ای (اغلب سبز تا ارغوانی) و گل‌آذین‌های بلند و آویختهٔ مخملی به رنگ قرمز تیره، ارغوانی یا گاهی سبز دارد که جنبهٔ زینتی اصلی گیاه است. دانه‌های آن خوراکی و شبه‌غله‌اند و در برخی مناطق برای تهیهٔ آرد و غذاهای سنتی استفاده می‌شوند؛ در طب سنتی نیز به‌صورت عمومی به‌عنوان گیاهی با خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی مطرح است، هرچند کاربرد دارویی قطعی نیازمند شواهد بالینی است.

افرای سفید - افرا نقره‌ای (Acer saccharinum) با نام‌های رایج فارسی افرا نقره‌ای و افرا سفید و در جهان Silver maple و River maple، درختی خزان‌دار با رشد سریع از تیره Sapindaceae است. برگ‌ها پنجه‌ای با 5 لوب عمیق و دندانه‌دار بوده و سطح زیرین آن‌ها به‌طور مشخص نقره‌ای‌رنگ است؛ گل‌ها کوچک و معمولاً پیش از برگ‌دهی ظاهر می‌شوند و میوه‌ها فندقه‌های بال‌دار جفتی (سامارا) هستند که در بهار می‌رسند. این گونه به‌طور طبیعی بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی و وابسته به زیستگاه‌های حاشیه رودخانه‌ها، دشت‌های سیلابی و خاک‌های آبرفتی مرطوب است. برای رشد به رطوبت کافی، نور کامل تا نیم‌سایه و خاک‌های عمیق با زهکش متوسط نیاز دارد و نسبت به سیلاب‌های کوتاه‌مدت و سرمای زمستانه تحمل نشان می‌دهد.

Giant Timber Bamboo - این گیاه با نام علمی Bambusa oldhamii و نام مرسوم (Oldham’s Bamboo) که به فارسي بامبو اولدهام ناميده ميشود، گياهي از خانواده Poaceae بومي بومی جنوب چین و تایوان؛ به‌طور طبیعی در جنگل‌های نیمه‌گرمسیری مرطوب و دره‌ها رشد می‌کند و در مناطق گرم دنیا کشت می‌شود مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا لومی‌رسی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب و رطوبت یکنواخت؛ تحمل‌پذیر نسبت به انواع خاک‌ها؛ pH کمی اسیدی تا خنثی حدود 5.5 تا 7.5

Noni - شاه‌توت هندی (*Morinda citrifolia*) که در جهان بیشتر با نام‌های **نونی (Noni)** و **Indian mulberry** شناخته می‌شود، در ایران معمولاً با نام‌های **نونی** یا **شاه‌توت هندی** یاد می‌گردد. این گیاه بومی **جنوب و جنوب‌شرقی آسیا و نواحی اقیانوس آرام** است و به‌طور طبیعی در **مناطق گرمسیری ساحلی، جنگل‌های کم‌ارتفاع و زمین‌های با زهکش مناسب** رشد می‌کند. از نظر نیازهای محیطی، به **دماهای گرم** (بهترین رشد در حدود **۲۰ تا ۳۰°C**) نیاز دارد و به **یخبندان حساس** است. رطوبت **متوسط تا بالا** را ترجیح می‌دهد، اما پس از استقرار می‌تواند دوره‌های کوتاه خشکی را تحمل کند. برای نور، **آفتاب کامل تا نیم‌سایه** مناسب است و در نور کافی میوه‌دهی بهتری دارد. از نظر ریخت‌شناسی، درختچه یا درختی کوچک با **برگ‌های بزرگ، ساده، براق و بیضی‌شکل** است. گل‌ها **سفید و لوله‌ای** بوده و به‌صورت **خوشه‌های متراکم** ظاهر می‌شوند. میوه‌ها به شکل **چندمیوه (میوه مرکب)**، **بیضی تا تخم‌مرغی** و در زمان رسیدگی **زرد مایل به سفید** هستند و معمولاً **بوی تند و مشخصی** دارند. این گیاه به دلیل شهرت جهانیِ فرآورده‌های **نونی** (به‌ویژه آب‌میوه و عصاره) در کاربردهای **دارویی-تغذیه‌ای سنتی و تجاری** شناخته شده است.

Alphonse Karr - بامبو پرچینی (Bambusa multiplex) با نام‌های رایج «بامبو پرچینی/بامبو حصاری» در ایران و Hedge bamboo, Screening bamboo در جهان، یک بامبوی همیشه‌سبز و انبوه‌رو از تیره گندمیان است که به صورت بوته‌ای چندساقه و متراکم رشد می‌کند. ساقه‌ها (کولم) باریک تا متوسط، بندبند و قائم تا کمی خمیده‌اند و از ریزوم‌های پاچیمورف (توده‌ای) منشأ می‌گیرند؛ برگ‌ها باریک-نیزه‌ای، چرمی و به رنگ سبز روشن تا تیره بوده و تاج پوششی فشرده ایجاد می‌کنند. این گونه در شرایط نور کامل تا نیم‌سایه بهترین رشد را دارد و خاک‌های لومیِ خوب‌زهکش با رطوبت یکنواخت را ترجیح می‌دهد؛ به گرما سازگار است اما به یخبندان‌های شدید حساسیت نشان می‌دهد. خاستگاه آن جنوب چین و تایوان است و به‌طور گسترده در نواحی نیمه‌گرمسیری جهان کشت و سازگار شده است. به دلیل رشد متراکم، به‌طور شاخص برای ایجاد پرچین و بادشکن زنده کاشته می‌شود.

Bayberry - این گیاه با نام علمی Morella pensylvanica و نام مرسوم (Northern Bayberry) که به فارسي مورد شمالی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Myricaceae بومي بومی شمال‌شرق و شرق آمریکای شمالی؛ نواحی ساحلی، تپه‌های شنی، بیشه‌ها و حاشیه تالاب‌ها مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک‌های شنی تا لومی با زهکشی خوب؛ تحمل خاک‌های فقیر، شور و بادخیز ساحلی؛ pH اسیدی تا خنثی (حدود 5 تا 7)

Tropical Blue Bamboo

کاج مطبق - کاج مُطَبَّق (*Araucaria heterophylla*) که در ایران غالباً با همین نام و گاهی «کاج نورفولک» شناخته می‌شود، در جهان با نام‌های Norfolk Island pine و Star pine رایج است. این گونه همیشه‌سبز، مخروطی و زینتی، دارای تنه راست و طبقات منظم از شاخه‌های افقیِ حلقه‌ای است؛ برگ‌ها سوزنی تا فلس‌مانند، سبز براق و متراکم‌اند و در فضای داخلی معمولاً رشد کند و فرم هرمی مشخصی دارد. از نظر محیط رشد، نور زیادِ غیرمستقیم تا نیم‌سایه را ترجیح می‌دهد (آفتاب تند مستقیم می‌تواند موجب سوختگی برگ‌ها شود). دمای مناسب حدود 18 تا 24 درجه سانتی‌گراد است و به سرما و نوسان شدید دما حساس بوده و بهتر است از دمای کمتر از حدود 10–12 درجه دور نگه داشته شود. رطوبت متوسط تا بالا (حدود 50–70٪) برای حفظ شادابی و جلوگیری از خشکیدگی سرشاخه‌ها مطلوب است. کاربرد اصلی آن زینتی (گلدانی و فضای سبز در اقلیم‌های گرم) است و شهرت ویژه‌ای به‌عنوان گیاه دارویی یا صنعتی ندارد، هرچند چوب برخی گونه‌های نزدیک در جنگل‌کاری‌ها استفاده می‌شود.

Beale's barberry - این گیاه با نام علمی Mahonia bealei و نام مرسوم (Leatherleaf Mahonia) که به فارسي ماهونیای چرمی (ماهونیای بیل) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Berberidaceae بومي بومی چین مرکزی و جنوبی؛ به‌طور طبیعی در جنگل‌های کوهستانی، دامنه‌ها و مناطق سایه‌دار با اقلیم معتدل رشد می‌کند و در برخی مناطق جهان طبیعی‌شده است مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب؛ تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های فقیر؛ ترجیحاً خاک اسیدی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5

کاج کوک

انگور کوهی - انگور اورِگن (*Mahonia aquifolium*) درختچه‌ای همیشه‌سبز از تیره زرشکیان (Berberidaceae) است که برای رشد مطلوب به اقلیم معتدل تا خنک نیاز دارد؛ در برابر سرما نسبتاً مقاوم است و رطوبت متوسط و خاک با زهکشی مناسب را می‌پسندد. در نور نیم‌سایه تا سایه‌روشن بهترین عملکرد را دارد، هرچند آفتاب ملایم را نیز تحمل می‌کند (در گرما و خشکیِ زیاد دچار تنش می‌شود). از نظر بومی‌بودن، خاستگاه آن غرب آمریکای شمالی است و در جنگل‌های باز، حاشیه جنگل‌ها و دامنه‌ها (اغلب در زیستگاه‌های نسبتاً مرطوب و نیم‌سایه) دیده می‌شود. از نظر ویژگی‌های ظاهری، بوته‌ای متراکم با برگ‌های مرکب و چرمیِ براق و دندانه‌دارِ شبیه برگ هالی دارد؛ گل‌ها زرد و خوشه‌ای‌اند و در فصل رشد ظاهر می‌شوند. میوه‌ها سته‌های آبی تا ارغوانیِ مومی‌شکل هستند. نام رایج در جهان: Oregon grape / Oregon grapeholly. نام رایج در ایران: «انگور اورگن» (گاهی «ماهونیای برگ‌هالی» نیز گفته می‌شود). این گیاه به‌دلیل دارا بودن آلکالوئیدهایی مانند بربرین، در منابع گیاه‌دارویی (به‌ویژه از پوست/ریشه) شهرت دارد.

کاج بونیا - آروکاریا بیدویلی (*Araucaria bidwillii*) یک درخت همیشه‌سبز سوزنی‌برگ از خانوادهٔ Araucariaceae است که برای رشد مطلوب به نور زیاد (آفتاب کامل تا نیم‌سایهٔ روشن)، رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا و خاک با زهکش خوب نیاز دارد. دمای معتدل تا گرم را ترجیح می‌دهد و به یخبندان‌های شدید حساس است؛ در اقلیم‌های با زمستان ملایم عملکرد بهتری دارد. این گونه بومی شرق استرالیا (به‌ویژه کوئینزلند) است و در جنگل‌های نیمه‌مرطوب تا مرطوب و دامنه‌های جنگلی رشد می‌کند. از نظر ظاهری تنه‌ای راست، تاجی متقارن و طبقه‌طبقه، شاخه‌های افقیِ حلقه‌ای و برگ‌های ضخیم، نوک‌تیز و چرمی دارد؛ مخروط‌های ماده بسیار بزرگ و سنگین تولید می‌کند. نام رایج جهانی آن **Bunya pine** یا **Bunya-bunya** است و در ایران معمولاً با نام **آروکاریا بیدویلی** (گاه به‌صورت کلی «آروکاریا») شناخته می‌شود. این گیاه به‌طور ویژه به کاربرد دارویی/صنعتی شاخصی شهرت فراگیر ندارد.

شیپور طلایی، Golden Trumpet، ین گیاه با قلمه گیری تکثیر می یابد . برای تهیه قلمه باید از شاخه های چوبی استفاده نمود که بهترین زمان آن اواسط تا اواخر بهار میباشد . قلمه های تهیه شده پس از 6 الی 8 هفته ریشه دار میشوند .

گل ابری، Ageratum، این گیاه با قلمه گیری و کاشت بذر تکثیر می یابد . برای گلدهی زودرس میتوان بذرها را اوایل زمستان در گلخانه کاشت . در حالت عادی در اردیبهشت ماه بذرپاشی را در زمین اصلی انجام میدهند . اواخر زمستان میتوان قلمه ها را تهیه نمود .

گل عشق، African Lily، این گیاه با کاشت بذر و تقسیم بوته تکثیر می یابد . بذرها را اوایل بهار میکارند البته 2 تا 5 سال زمان لازم است تا گیاهان حاصله گلدار شوند . با عمل تقسیم که هنگام بهار انجام میشود ، اغلب در سال بعد گیاه فاقد گل خواهد بود .

آکمئا، Aechmea، این گیاه با جدا کردن پاجوش تکثیر مییابد . هنگامی که ارتفاع پاجوش ها به یک دوم گیاه مادری رسید با استفاده از چاقویی تیز آنها را جدا نموده و هریک را در گلدانی جداگانه بکارید . بهترین زمان این کار اواسط بهار تا اوایل تابستان است .

دم گربه ای، Red Cat، این گیاه با قلمه گیری و تقسیم بوته تکثیر مییابد . در انواع ریزوم دار میتوان هنگام بهار ریزوم ها را جدا نمود . قلمه ها را میتوان هم از شاخه های نیم چوبی نوک ساقه و هم از شاخه های جوان جانبی به همراه پاشنه چوبی تهیه نمود .