کیوی طلایی

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : خاستگاه کیوی به شمال چین بر می گردد، اما امروزه در نواحی جنوبی چین نیز پراکنده شده است. کشور چین یکی از بزرگ‌ترین کشورهای صادر کننده نهال پیوندی این میوه می‌باشد. دربازار جهانی آنرا kiwifruit می گویند اما در شمال آمریکا معمولاً آنرا کیوی می نامند. نام این میوه را از روی کرکهای روی پوست آن که کاملاً شبیه پرهای پرنده ای در نیوزیلند به همین نام است گرفته اند.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز معتدل خاک مورد نياز غنی و زهکش دار

خصوصیات ظاهری : کیوی یک گیاه بالا رونده برگ ریز بوده و تا 7.5 متر رشد می کند. این گیاه دو پایه بوده و در هر گیاه فقط یک نوع از گل نر یا ماده وجود دارد. بنابراین هم گیاه نر و هم گیاه ماده باید کنار هم پرورش داده شوند چرا که تولید بذر نیاز می باشد. گل های کیوی سفید رنگ بوده و هیچگونه شهدی ندارند اما رایعطره خوبی دارند گل ها در پایه نر زودتر از پایه ماده باز می شوند و این یکی از روش های تشخیص گیاه نر می باشد .درختچه کیوی با زنبورها و حشرات گرده افشانی می شود و گرده افشانی برای تولید گل و میوه مورد نیاز است. میوه آن تخم مرغی شکل به اندازه یک تخم مرغ بزرگ بوده و پوست آن قهوه‌ای رنگ کرکدار و گوشت آن سبز کمرنگ است. گوشت داخل آن سبز روشن و دارای ردیفهایی از دانه های خوراکی کوچک وسیاه است.

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: رشد و پرورش کیوی در محیطی که از لحاظ شن و ماسه سبک، لوم و متوسط باشد بهتر است. قابلیت رشد در شرایط سایه – آفتاب را داشته و سیاه کامل را نمی پسندد. در آب و هوای معتدل رشد می کند. برای گلدهی بیشتر بایستی درخت کیوی را هرس کرد ، که هرس تابستانه سبب تحریک گیاه برای گلدهی بیشتر می شود. کیوی از نظر دشواری در گرده افشانی معروف است چون گلهای آن برای زنبورها جذاب نیستند موفق ترین راه ایجاد جمعیتهای بسیار زیادی از زنبورها را بوجود می آورند که زنبورها به علت رقابت شدید برای تمامی گلهای موجود در مسافت پروازیشان مجبور به استفاده از گلهای کیوی می شوند.

مقابله به آفات کیوی طلایی

آفات مهم کیوی (Actinidia chinensis)

شپشک‌ها (به‌ویژه شپشک‌های سپردار و آردآلود) با مکیدن شیره، ضعف عمومی، عسلك و رشد قارچ دوده‌ای ایجاد می‌کنند. هرس برای باز شدن تاج و کاهش پناهگاه آفت، نصب تله‌های چسبنده برای پایش، و استفاده از روغن‌های باغبانی در دوره خواب (طبق برچسب) از روش‌های مؤثر است. کنه‌های تارعنکبوتی در هوای گرم باعث لکه‌لکه شدن و زردی برگ می‌شوند؛ افزایش رطوبت، آبیاری مدیریت‌شده، حفظ دشمنان طبیعی و در صورت نیاز کنه‌کش‌های انتخابی توصیه می‌شود. حشرات مکنده مانند تریپس نیز موجب بدشکلی برگ و میوه می‌گردند؛ پایش منظم و کنترل علف‌های هرز اطراف باغ کمک‌کننده است.

بیماری‌های باکتریایی و قارچی

شانکر باکتریایی کیوی (Psa) از خطرناک‌ترین بیماری‌هاست و با ترشح شیره، پژمردگی و خشکیدگی سرشاخه همراه است. کاهش زخمی‌کردن بوته، ضدعفونی ابزار هرس، حذف و سوزاندن شاخه‌های آلوده و کاربرد ترکیبات مسی در زمان‌های توصیه‌شده، پایه کنترل است. پوسیدگی‌های ریشه و طوقه (مانند فیتوفترا) در خاک‌های سنگین تشدید می‌شوند؛ زهکشی مناسب، جلوگیری از ماندابی شدن، و استفاده از پایه سالم ضروری است. لکه‌برگی‌ها نیز با مدیریت تاج، جمع‌آوری بقایا و سمپاشی هدفمند در شرایط مساعد کنترل می‌شوند.

راهبرد تلفیقی پیشگیری و مدیریت

پایش هفتگی، بهداشت باغ، تغذیه متعادل و آبیاری اصولی ستون‌های مدیریت تلفیقی‌اند. هرگونه مصرف سم باید بر اساس تشخیص دقیق، آستانه زیان اقتصادی و رعایت دوره کارنس انجام شود.

نحوه تکثیر کیوی طلایی

نحوه تکثیر گیاه: افزایش به وسیله بذر ، قلمه ، پیوند و کشت بافت صورت می گیرد. در افزایش توسط قلمه ، قلمه چوب نیمه سخت آن را اواخر بهار تا اواسط تابستان گرفته و در سیستم مه افشان قرار می دهند. بیش از 99 درصد کشت کیوی دنیا اختصاص به رقم هایوارد دارد که به جهت سهل بودن ریشه‌زایی، بطور عموم تکثیر آن به روش قلمه می‌باشد. از کاشتن آن در نواحی مرتفع به علت سردتر بودن زمستان آنجاها و احتمال یخبندان بهاره بایستی خوداری کرد . تلفات این گیاه مخصوصا طی دوسال اول بعد از کاشت بسیار زیاد است و سرما و یخبندان بی موقع یا بیش از حد متعارف جوانه هایش را میسوزاند و سیاه میکند ، اما جای نگرانی نیست چون در آینده گیاه دوباره روی تنه اصلی جوانه می زند .این گیاه بسته به قوت و مرغوبیت زمین تا شعاع چهارمتر گسترش می یابد لذا بجا است که یک دار بست سیمی نصب کرد و بوته را به روی آن کشید، شاخه های جوان را به داربست می بندند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها: کیوی منبعی غنی و سرشار از ویتامین C است و بیشترین مقدار ویتامین در این میوه است. دانه‌های سیاه آن حاوی ویتامین D است. کیوی همچنین دارای ویتامین A و ویتامین‌های گروه ب می‌باشد. کیوی میوه‌ بسیار کم کالری است. منیزیم بسیار بالایی نیز دارد و به همین خاطر نیز امکان مبتلا شدن به بعضی از سرطان‌ها و بیمارهای قلبی را کاهش می‌دهد. همچنین دارای مس، آهن و فسفر است. ۳ گرم فيبـر دارد كه كلستـرول را كاهش داده از سرطان جلوگيـري مي كند و به كنترل انسولين كمك مي نمايد. حاوي مقادير قابل توجهي آنتي اكسيدان محلول در چربي است که از این طریق مقابله با سرطان را آسان می کند. در بستنی، زله ها و طهم دهنده ها در صنایع غذایی کاربردهای زیادی دارد.

عوارض جانبی - هشدار

هشدار: كيوي بعلت دارا بودن مقدار زيادي اگزالات كه موجب تشكيل سنگ در كليه و كيسه صفرا مي شود براي افراد مستعد سنگ كليه و سنگ صفرا مضر است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس کیوی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کیویان و جنس های آن