محسن شهاب الدین

گلدهی ودوام ان تابع طول روز(فصل).مقدار نور دریافتی(کمیت وکیفیت) سن گیاه،شرایط دمایی (سرما وگرما) وابدهی وفصل و.... است. باید تمام شرایط فذاهم باشد تا کاکتس گل بدهد وگاها مشاهده شده 15-20 سال طول میکشد تا گل بدهد.هدف از پيوند كاكتوسها بيشتر زيبا تر كردن كاكتوسهاست مثلا يك كاكتوس قرمز را با يك كاكتوس سبز پيوند ميزنند(مثل نمونه در عكس بالا) كه نماي بسيار زيبايي را به كاكتوس ميده در بازار كاكتوسهاي پيوند خورده را هم عرضه ميكنند ولي قيمت آنها از قيمت كاكتوس معمولي بيشتر است براي پيوند زدن دوكاكتوس ابتدا يك كاكتوس را براي پايه انتخاب ميكنند و مقداري از كاكتوس پايه را مي برند تا آوندهاي آبكشي پيدا شود آوندهاي آبكش كاكتوس به خوبي مشهود است سپس مقداري از كاكتوسي را كه مي خو اهيد روي پايه پيوند كنيد(كلاهك) را از پايين قطع كنيد حال آوندهاي آبكش كاكتوس كلاهك را به دقت روي آوندهاي ابكش پايه قرار دهيد حال بايد دو كاكتوس پايه و تاج را به وسيله يك عدد كش محكم كنيد به اين صورت كه كش را روي كاكتوس كلاهك بگذاريد و از دو طرف آن را بكشيد و به زير گلدال گره بزنيد تا دو كاكتوس كلاهك و پايه روي هم محكم شوند كار پيوند شما به پايان رسيده اگر كلاهك روي پايهپيوند بخورد كلاهك كم كم به پايه محكم ميشود و رشد ميكند بهتر است دو كاكتوس كلاهك و پايه مقطع همساني داشته باشند در اين صورت پيوند خوردن به سهولت انجام ميگيرد

مهدا مرادی

نه ، همه کاکتوسها گل و میوه نمیدهند.

مهندس رامندی

خیر

افسانه سادات فرود

سلام معمولا گلدان این کاکتوس را هر 2 سال یک بار تعویض می کنند در صورتیکه ریشه زیاد شده باشد اوایل بهار زمان مناسبی برای تعویض گلدان است در گلدان جدید زهکش و خاک مناسب باشد.

مهندس رامندی

خاک مورد استفاده آنها باید غنی باشد . آپوروکاکتوسها پس از هر دوره رشد نیاز به تعویض خاک دارد و هرگاه زمان زیادی در یک خاک نگهداری شودساقه های قدیمی پس از مدتی شادابی خود را از دست داده و به پژمردگی و خشکی میگراید .مخلوطی از یک قسمت خاک معمولی باغچه و یک قسمت خاک برگ و 4 قسمت ماسه بادی شسته ترکیب خاک مناسبی برای این گیاه است

حسین برزگر

بله باتوجه به نوع کاکتوس میتوانید به محض بریدن قلمه آنرا داخل آب ولرم بگذارید تا شیره آن قطع شود .اگر شیره نداشت آنرا در سایه بگذارید .باتوجه به زخامت کاکتوس گاهی تا چند روز هم میشود قلمه را بیرون از خاک نگهداری کنید ولی مواظب باشید قارچ نزند تا گندیده نشود .

محسن شهاب الدین

سلام

بله، براي تکثير آپوروکاکتوس معمولاً قلمه‌ي ساقه مي‌گيرند و بهتر است قبل از کاشت، قلمه را کمي “خشک” کنيم؛ البته خشک‌کردن اينجا يعني پينه بستن محل برش، نه اينکه ساقه را مثل چيپس ترد کنيم 😄.

روش کار: يک ساقه سالم و بالغ را انتخاب کنيد (ترجيحاً ۱۰ تا ۲۰ سانتي‌متر). با تيغ/قيچي تميز و تيز ببُريد. اگر ابزار را با الکل ضدعفوني کنيد عالي مي‌شود، چون اين گياه‌ها با قارچ‌ها شوخي ندارند.

خشک کردن (پينه بستن) دقيقاً چطور است؟ قلمه را در يک جاي سايه، خنک، خشک و با گردش هواي خوب قرار دهيد. لازم نيست زير آفتاب بگذاريد. قلمه را عمودي يا افقي روي دستمال کاغذي/روزنامه تميز بگذاريد تا محل برش هوا بخورد. معمولاً ۲ تا ۵ روز کافي است (اگر ساقه ضخيم‌تر بود، گاهي تا يک هفته). وقتي انتهاي قلمه ديگر خيس و براق نيست و يک لايه خشک/چرمي پيدا کرد، يعني آماده‌ي کاشت است.

کاشت قلمه: يک گلدان کوچک با زهکش خوب برداريد و خاک سبک استفاده کنيد (مثلاً ترکيب خاک کاکتوس + پرليت). قلمه را فقط ۱ تا ۲ سانتي‌متر داخل خاک فرو کنيد؛ بيشتر فرو کنيد احتمال پوسيدگي بالا مي‌رود. بعد از کاشت، ۳ تا ۵ روز آب ندهيد تا ريسک قارچ و پوسيدگي کم شود.

آبياري و شرايط بعد از کاشت: بعد از چند روز، يک آبياري خيلي سبک انجام دهيد و سپس هر بار فقط وقتي خاک کاملاً خشک شد آب بدهيد. نور زياد ولي غيرمستقيم عالي است. جاي خيلي تاريک قلمه را تنبل مي‌کند، جاي خيلي داغ و آفتاب تند هم ممکن است بسوزاند. معمولاً ريشه‌دهي بين ۲ تا ۶ هفته طول مي‌کشد؛ صبور باشيد 🌵.

چند نکته طلايي براي جلوگيري از پوسيدگي: ۱) قلمه را حتماً پينه‌دار کنيد. ۲) خاک سبک و زودخشک باشد. ۳) گلدان زهکش داشته باشد. ۴) در اين مدت کود ندهيد. اگر ديديد انتهاي قلمه نرم و تيره مي‌شود، يعني دارد مي‌پوسد؛ سريع آن قسمت را ببُريد تا به بافت سالم برسيد و دوباره پينه‌دار کنيد.

اگر دوست داريد مراحل و نکات تکميلي نگهداري و تکثير کاکتوس‌ها را بيشتر بخوانيد، حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.

محسن شهاب الدین

سلام

اول از همه اين رو بگم که کاکتوس دم‌موشي شما (Aporocactus flagelliformis) داره خيلي هم قهرمانانه عمل مي‌کنه که تو دماي منفي ۸ تا ۱۲ درجه روي تراس زنده مونده! تغيير رنگ به قرمز به‌جاي يخ‌زدگي کامل يعني گياه وارد «حالت دفاعي» شده، نه اينکه حالش بده. 🙂

حالا بريم سراغ بخش علمي و آزمايشگاهي ماجرا؛ اين‌که داخل بدنه کاکتوس چه موادي هست که باعث مي‌شه سرماي شديد رو تحمل کنه.

داخل بافت کاکتوس‌ها، مخصوصاً کاکتوس دم‌موشي، چند گروه ماده خيلي مهم وجود داره:

۱. آب + مواد محلول (شيره سلولي): بافت کاکتوس مثل يک «مخزن آب ژله‌اي» عمل مي‌کنه. آب داخل سلول‌ها خالص نيست؛ پر از مواد حل‌شده‌ست مثل:
• قندها (گلوکوز، فروکتوز، ساکاروز)
• يون‌ها (پتاسيم، کلسيم، منيزيم، فسفات و غيره) وجود اين مواد باعث مي‌شه نقطه انجماد آب داخل سلول پايين بياد؛ يعني ديرتر يخ مي‌زنه، درست مثل وقتي تو آب نمک مي‌ريزيم و ديرتر يخ مي‌زنه.

۲. قندها و الکل‌هاي قندي (ترکيبات اسموليت): کاکتوس‌ها وقتي تحت استرس سرما، خشکي يا نور زياد قرار مي‌گيرن، مقدار قندها و بعضي ترکيبات تنظيم‌کننده اسمزي رو بالا مي‌برن، مثل:
• فروکتوز و ساکاروز
• پلي‌ال‌ها (الکل‌هاي قندي) مثل مانيتول يا سوربيتول (بسته به گونه) اين‌ها باعث مي‌شن:
• آب داخل سلول حفظ بشه
• يخ‌زدگي درون‌سلولي کمتر رخ بده
• غشاها در برابر سرما پايدارتر بمونن

۳. بتالئين‌ها و رنگدانه‌هاي قرمز–بنفش (آنتوسيانين‌مانند): اون قرمزي که روي کاکتوس مي‌بينيد هم قصه داره! در بسياري از کاکتوس‌ها، وقتي نور شديد + سرما با هم باشه، گياه شروع مي‌کنه به ساختن رنگدانه‌هاي قرمز–بنفش مثل:
• بتاسيانين‌ها و بتالئين‌ها (رنگدانه‌هاي قرمز در بعضي کاکتوس‌ها) اين رنگدانه‌ها چند کار مهم مي‌کنن:
• مثل «عينک آفتابي» جلوي نور زياد و اشعه فرابنفش رو مي‌گيرن
• نقش آنتي‌اکسيدان دارن و جلوي آسيب اکسيداتيو به سلول‌ها رو مي‌گيرن به‌همين خاطر، قرمز شدن گياه در سرما اغلب نشانه سازگاري و دفاعه، نه مريضي، به‌خصوص وقتي با نور زياد همراه باشه.

۴. موسيلاژ (مواد ژله‌اي): داخل ساقه کاکتوس مقدار زيادي پلي‌ساکاريدهاي مخاطي يا موسيلاژ هست که حالت لزج و ژله‌مانند به بافت مي‌ده. کار اين موسيلاژها:
• نگهداشتن آب
• کاهش سرعت يخ‌زدگي
• محافظت مکانيکي از سلول‌ها اين ژل‌ها مثل يک ضربه‌گير يخ‌زدگي عمل مي‌کنن.

۵. اسيدهاي آلي (در ارتباط با متابوليسم CAM): کاکتوس‌ها از نوع گياهان با متابوليسم CAM هستن؛ يعني:
• شب‌ها دهانه روزنه‌ها رو باز مي‌کنن و CO₂ مي‌گيرن
• اين CO₂ رو به صورت اسيدماليک و ساير اسيدهاي آلي تو واکوئل ذخيره مي‌کنن روز بعد تو فتوسنتز ازش استفاده مي‌شه. وجود اين اسيدهاي آلي داخل سلول‌ها:
• روي pH و فشار اسمزي تأثير مي‌ذاره
• غيرمستقيم مي‌تونه به کاهش حساسيت به سرما و خشکي کمک کنه.

۶. پروتئين‌هاي مقاوم به سرما و استرس: در شرايط سرما، گياه شروع به ساختن يه‌سري پروتئين‌هاي ويژه استرس مي‌کنه، مثل:
• پروتئين‌هاي شوک سرمايي (Cold shock proteins)
• پروتئين‌هاي شوک حرارتي (HSPs) که در استرس‌ها فعال مي‌شن اين پروتئين‌ها کمک مي‌کنن:
• ساختار آنزيم‌ها و غشاها حفظ بشه
• آسيب سرما به پروتئين‌ها کمتر بشه البته اين‌ها رو بايد تو آزمايشگاه با روش‌هاي مولکولي و پروتئوميکس شناسايي کرد.

۷. ليپيدها (چربي‌هاي غشا): غشاي سلولي از فسفوليپيدها ساخته شده که نوع و اشباع بودن اسيدهاي چربشون مهمه. گياه براي مقاومت به سرما:
• مقدار اسيدهاي چرب غير اشباع رو بالا مي‌بره اين کار باعث مي‌شه:
• غشا در سرما «کمتر سفت و شکننده» بشه
• تبادل مواد بهتر انجام بشه به زبان ساده، غشا رو نرم و انعطاف‌پذير نگه مي‌داره تا در سرما نشکنه.

۸. ديواره سلولي ضخيم و اسکلت مکانيکي: در بافت ساقه کاکتوس:
• سلولز، همي‌سلولز، پکتين و کمي لينيفيکاسيون (چوبي شدن) هم وجود داره اين ساختار:
• مثل «قاب محکم» دور سلول رو نگه مي‌داره
• در موقع يخ‌زدگي يا کم‌آبي، از پارگي و له شدن سلول‌ها جلوگيري مي‌کنه.

۹. آب بين‌سلولي و يخ‌زدگي بيرون سلول‌ها: يک نکته مهم در تحمل سرما اينه که:
• اگر يخ‌زدگي بيرون سلول (فضاي بين‌سلولي) رخ بده، ولي داخل سلول يخ نزنه، گياه هنوز مي‌تونه زنده بمونه. همون قندها و مواد محلول باعث مي‌شن:
• آب داخل سلول ديرتر يخ بزنه
• يخ بيشتر در فضاي بيرون سلول تشکيل بشه اين به گياه اجازه مي‌ده سرماهاي کوتاه‌مدت رو تحمل کنه.

حالا اين‌که چرا گياه شما يخ نزده ولي قرمز شده:

• دماي منفي ۸ تا ۱۲ درجه براي خيلي از کاکتوس‌ها مرگ‌آوره، اما:
• اگر هوا خشک باشه،
• باد شديد نباشه،
• مدت سرما خيلي طولاني نباشه،
• و گياه کم‌آب باشه (پرآبي در سرما فاجعه‌ست)، کاکتوس مي‌تونه تا حدي سرماي زير صفر رو تاب بياره. قرمزي يعني:
• استرس نور + سرما رو حس کرده
• شروع کرده به ساخت رنگدانه‌هاي محافظتي که اتفاقاً يک واکنش دفاعي کاملاً علمي و منطقيه، نه نشانه حتماً مريضي. 😄

اگر بخوايم دقيق آزمايشگاهي نگاه کنيم، براي شناسايي مواد داخل بدنه کاکتوس مي‌شه اين کارها رو کرد:

• HPLC براي اندازه‌گيري قندها، اسيدهاي آلي، رنگدانه‌ها
• GC-MS براي شناسايي ترکيب اسيدهاي چرب
• اسپکتروفتومتري براي مقدار رنگدانه‌ها و آنتي‌اکسيدان‌ها
• آناليز يون‌ها براي بررسي پتاسيم، کلسيم و…
• و روش‌هاي مولکولي براي پروتئين‌ها و ژن‌هاي مربوط به تحمل سرما ولي در عمل، براي نگهداري خانگي، همين دانستن کليات ترکيب بافت گياه کفايت مي‌کنه.

توصيه پاياني براي نگهداري کاکتوس دم‌موشي شما:

• در روزهاي خيلي سرد، مخصوصاً زير منفي ۵–۶، اگر امکانش هست کمي محافظتش کنيد (مثلاً نزديک ديوار، يا با کاور نازک).
• توي سرما آبياري رو خيلي کم کنيد؛ آب زياد + سرما = يخ‌زدگي و پوسيدگي.
• اگر قرمزي همراه با نرم شدن بافت و له‌شدگي نيست، بيشتر نشانه استرس کنترل‌شده‌ست تا مرگ.

براي مطالعه بيشتر درباره کاکتوس‌ها، استرس سرما و ترکيبات شيميايي گياهان، پيشنهاد مي‌کنم مقالات سايت نارگيل رو هم حتماً ببينيد؛ مطالب کاربردي و مفصل‌تري اونجا هست. 🌵📚

مهندس رامندی

کمی سن گیاه ونیز نور کم کاکتوسها برای گلدهی نیاز به ۱۲_۱۴ساعت نور ملایم افتاب دارند

محسن شهاب الدین

سلام

بله، الان هم مي‌تونيد جابجايي و کاشت انجام بدين؛ کاکتوس‌ها اون‌قدرها هم لوس نيستن 😉 فقط بهتره اين کار رو توي روز خيلي گرم و زير آفتاب مستقيم انجام ندين، و بعد از جابجايي چند روز آبياري رو کم يا قطع کنيد تا ريشه‌ها توي خاک جديد خودشون رو جمع‌وجور کنن و زخم‌هاي ريشه ترميم بشه.

باکس شما ۷۵ در ۲۵ با ارتفاع ۲۰ سانتي‌متره، يعني از نظر اندازه براي کاشت چند کاکتوس کوچک، کاملاً مناسبه. معمولاً براي کاکتوس‌هاي ريز، فاصله کاشت حدود ۸ تا ۱۰ سانت خوبه. با اين حساب شما مي‌تونيد حدوداً ۵ تا ۷ کاکتوس (بسته به اندازه فعلي و رشد آينده‌شون) بکاريد. اگر دوست داريد ترکيب قشنگ‌تري داشته باشيد، مي‌تونيد چند تا رو به شکل نامنظم يا زيگزاگي بکاريد تا ظاهري طبيعي‌تر و شلوغ‌تر پيدا کنه 🌵

توصيه من اينه که کاکتوس‌ها رو خيلي به هم نچسبونيد، چون بعد از يکي دو سال که رشد کردن، به هم فشار ميارن، جريان هوا کم مي‌شه، رطوبت بينشون گير مي‌کنه و احتمال پوسيدگي و بيماري بالا مي‌ره. اگر شک داشتيد، کمتر بکاريد ولي جا بديد که هر کدوم بتونه “حباب شخصي” خودش رو داشته باشه!

در مورد ماسه ساختماني، ماجرا کمي حساسه. در حالت کلي، ماسه ساختماني براي گياهان، مخصوصاً کاکتوس، انتخاب ايده‌آلي نيست چون: ۱) ممکنه آهکي باشه و pH رو بالا ببره. ۲) معمولاً گرد و غبار، نمک و گاهي مواد ناخالص داره. ۳) دانه‌بندي‌اش مناسب زهکشي خوب و سبک نيست. اما اگر مجبوريد از همين ماسه استفاده کنيد، حتماً: – چندين بار با آب فراوان بشوريد تا گرد و غبار و نمک‌ها تا حد خوبي خارج بشن. – فقط به عنوان جزء کمکي استفاده کنيد، نه به‌تنهايي.

بهترين کار اينه که خاک مخصوص کاکتوس يا مخلوطي مثل اين درست کنيد: – حدود ۴۰٪ خاک برگ يا خاک گلداني سبک و تميز – حدود ۳۰٪ پرليت يا پوکه براي سبک شدن – حدود ۳۰٪ ماسه شسته (اگر ماسه رودخانه‌اي تميز پيدا بشه بهتر از ماسه ساختمانيه). اگر از ماسه ساختماني استفاده مي‌کنيد، حتماً بعد از شست‌وشوي کامل، با بقيه اجزا قاطي کنيد تا بستر سبک، پرهوا و با زهکشي قوي داشته باشيد؛ چون بزرگ‌ترين دشمن کاکتوس، موندن رطوبت دور ريشه و پوسيدگيه.

يادتون نره ته باکس حتماً چند سوراخ زهکشي مناسب داشته باشه و اگر امکانش هست، لايه‌اي نازک از سنگ‌ريزه يا ليکا کف باکس بريزيد تا آب اضافي راحت خارج بشه. بعد از کاشت، خاک رو کمي فشار بديد که ريشه‌ها در تماس خوب با بستر باشن، و ۳–۵ روز اول يا اصلاً آبياري نکنيد يا فقط خيلي مختصر، تا ريشه‌ها سر جاشون محکم بشن.

در نهايت، باکس رو جايي بگذاريد که نور زياد ولي ترجيحاً آفتاب خيلي تند مستقيم وسط ظهر روي گياهان نيفته، مخصوصاً اگر تازه جابجا شدن، چون استرسشون چند برابر مي‌شه. نور صبح يا بعدازظهر ملايم براي شروع عاليه، بعد کم‌کم مي‌تونيد نور مستقيم رو زياد کنيد.

براي اطلاعات بيشتر در مورد خاک مناسب، ترکيب‌ها و نگهداري انواع کاکتوس‌ها، مي‌تونيد مقالات سايت نارگيل رو هم مطالعه کنيد؛ اونجا کلي تجربه و نکته ريز و درشت اهل‌فن جمع شده 😄

مهندس رامندی

در مرحله اول مبارزه با افات وبا توجه به خطرات استفاده از سم در محیط مسکونی بهتر ست در صورت کم بودن تعداد آفات با کمک غبار پاشی اب بافشارو یا تکه‌ای پنبه که آغشته با صابون است، آفات را از روی گیاه برداشت. یا اینکه 10قطره مایع ظرفشویی رو در یه لیتر اب حل کنید وروی شاخ وبرگ گیاه اسپره نمایید ویا از حشره کش های خانگی به صورت غیر مستقیم وبا فاصله 40 سانتی روی شاخ وبرگ وخاک گیاه اسپره کنید ولی اگه زیاد باشه باید از سم استفاده شود. اگر متوجه وجود افت بر روی برخی از گیاهان شدید سریعا آنان را از دیگر گیاهان سالم دور کنید تا آفت به آنان سرایت نکند

مهندس رامندی

میتونید از سموم بی ضرر وارگانیک مانند پالیزین ویا تند اکسیر نیز استفاده نمایید