ویروس موزائیک توتهای نخودفرنگی (Pea enation mosaic virus) از عوامل مهم بیماریزا در نخودفرنگی است که نخست در آمریکا گزارش شد و سپس در اروپا و ایران نیز بهطور گسترده مشاهده گردید. علایم شامل روشنشدن رگبرگها، موزائیک و لکههای کلروتیک شفاف، و ایجاد برجستگیهای توتهای (enation) روی پشت برگ، ساقه و غلاف است. ویروس ایزومتریک با قطر حدود 30 نانومتر و ژنوم دوبخشی +ssRNA بوده و توسط شته سبز نخودفرنگی بهصورت پایا منتقل میشود. مدیریت بر ارقام مقاوم، کنترل ناقل و حذف منابع آلودگی تکیه دارد.
ویروس موزائیک نخود فرنگی :
نام علمی : Pea enation mosaic virus
این ویروس اولین بار در آمریکا توصیف شد و بعدأ به مقدار زیادی در اروپا مشاهده شد. بیماری خسارت زیادی در نخودفرنگی ایجاد میکند. علاوه برنخودفرنگی بعضی محصولات دیگر مثل نخودایرانی نیز خسارت می بیبیند. در ایران نیز هرجا که نخودفرنگی کشت شود این ویروس نیز مشاهده میشود.
علایم بیماری:
در نخود فرنگی اولین علایم بصورت روشن شدن رگبرگها در برگهای اطراف جوانه انتهایی بوته دیده می شود که بتدریج حالت موزائیکی به خود می گیرد که در بیشتر مواقع بصورت لکه های ریز کلروتیک در برگها می باشد که نسبتاً شفاف است و نور از آن عبور میکند.
اصطلا حاً به آنها دریچه می گویند. نیز در پشت برگ و در روی رگبرگها برجستگی های متورمی دیده می شود که گاهی اوقات شبیه برگ هستند وبه آنها توته ((enation می گویند.
این برجستگی ها ممکن است روی ساقه و غلاف هم دیده شود. در باقلا نیز ممکن است علایم به همین صورت پدید آیند. درنخود ایرانی در قسمتهای انتهای بوته ایجاد پژمردگی می کند. این ویروس به یونجه نیز حمله کرده که گاهی اوقات علایم بارزی در آن ایجاد نمی کند.
ویروس عامل این بیماری یک ویروس ایزو متریک بقطر30nm می باشد که به سختی از طریق انتقال مکانیکی منتقل میشود. ناقل طبیعی این ویروس شته سبزنخود فرنگی Acyrtosiphonpisi با رابطه پایا میباشد. ژنوم ویروس تقسیم شده است واز دو قطعه +SSRNA تشکیل شده است.
پایداری ویروس درگیاهان مختلف بخصوص یونجه صورت میگیرد.
کنترل:
1- استفاده از ارقام مقاوم 2- مبارزه با ناقل 3- از بین بردن منابع آلودگی و پایداری ویروس
ویروس موزائیک توته ای نخودفرنگی Pea enation mosaic virus