این مقاله به تبیین «پلههای اکوسیستم» و سازوکار انتقال انرژی در سطوح تغذیهای میپردازد. انرژی خورشیدی توسط تولیدکنندگان تثبیت شده و سپس از طریق گیاهخواران و گوشتخواران به مصرفکنندگان متوالی منتقل میشود؛ همزمان، تجزیهکنندگان در همه مراحل نقش چرخهای دارند. زنجیره غذایی حاصل معمولاً بیش از پنج گام نیست. انعطافپذیری تغذیهای برخی جانداران و همهچیزخواری انسان موجب پیوند زنجیرهها و شکلگیری شبکه غذایی و در نهایت شبکه حیات میشود.
پله های اکوسیستم :
انرژی تابیده شده از خورشید که منشأ کل انرژی است توسط تولید کننده ها تثبیت می شود.
مواد تولید شده توسط گیاهخواران مصرف می شود و در مرحله بعد گیاهخواران توسط گوشتخواران به مصرف می رسند که در سیر غذایی ممکن است گوشتخواران زیادی وجود داشته باشند و در کنار اینها در هر مرجله ، پدیده تجزیه را همراه داریم.
انتقال انرژی از تولید کننده ها به مصرف کننده های متعدد و پی در پی ، یک زنجیره را تشکیل می دهند که زنجیره غذائی گوییم. طول زنجیره غذایی یا یک پله غذایی در هر اکوسیستم نمی تواند بیش از 5 گام باشد .
در زنجیره غذایی سطح اول را تولید کننده ها اشغال می کنند و سطوح بعدی هر یک ، یک سطح غذایی را به خود اختصاص می دهند. یعنی هر مصرف کننده یک سطح غذایی یا یک پله غذایی را شامل می شوند و تولید کننده ها بعنوان یک پله اولیه تلقی می شوند که به عنوان سطح تغذیه ( غذایی ) می شناسیم که گیاهخواران اولین سطح تغذیه و گوشتخواران دومین سطح را تشکیل می دهند.
معمولاً یک جاندار از یک سطح تغذیه استفاده می کند ولی با تغییر شرایط محیطی و یا آماده نبودن غذا به سطوح دیگر هم ممکن است دست اندازی کند. مثلاً گرگ ها در شرایطی که گیاهخواران در اختیارشان باشند از اینها جهت تغذیه استفاده می کنند ( سطح اول تغذیه را ) و در صورتی که اگر گیاهخواران موجود نباشند به سطوح دیگر تغذیه وارد شده از گوشتخواران تغذیه می کنند.
انسان بعنوان اشرف مخلوقات به روی همه سطوح غذایی وارد شده و از آنها تغذیه می کند. از آنجا که یک موجود می تواند در سطوح مختلف وارد شده ، همچنین زینجیره های مختلف بلحاظ مصرف کننده های مشترک با هم ارتباط می کنند ، در نتیجه یک شبکه غذایی بوجود می آید.
ارتباط بین زنجیره های غذایی مختلف را شبکه غذایی گوئیم و ارتباط بین شبکه های غذایی را شبکه حیات می گوییم. تعداد حلقه های زنجیره غذایی می تواند 2 – 5 برسد که بستگی به نوع تغذیه و ماهیت زنجیره دارد.