محیط رشد گیاه مجموعهای از عوامل غیرژنتیکی، بهویژه مؤلفههای اقلیمی و خاکی است که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم رشد و نمو گیاه را کنترل میکند. واکنشهای گیاه به این عوامل در چهار محور عمده شامل تغییرات ریختشناسی، تغییر در سرعت فرآیندهای حیاتی مانند فتوسنتز و تنفس، تنظیم مراحل رشدی نظیر گلدهی و رسیدگی، و سازگاری و توزیع جغرافیایی قابل طبقهبندی است. همچنین، موفقیت تولید زراعی به مدیریت و انطباق این عوامل با نیازهای گیاه وابسته است.
محیط رشد گیاه :
محیط رشد گیاه مجموعه ای از از کلیه غیر ژنتیکی است که رشد گیاه را بطور مستقیم یا غیر مستقیم تحت تأثیر قرار می دهند.
به بیان دیگر محیط مجموعه ای از عوامل اقلیمی – خاکی است که بر رشد گیاه تأثیر می گذارد. عکس العمل های گیاه نسبت به عوامل محیطی می توان در چهار گروه کلی قرار داد :
1)تغییر در اندامها و ساختمانهای گیاه مانند سبز شدن برگها در اثر نور و پژمرده شدن گیاه در اثر خشکی
2)تغییر در سرعت فعل و انفعالات حیاتی گیاه مانند فتوسنتز و تنفس
3)تنظیم مراحل مختلف رشد گیاه مانند گلدهی و رسیدگی
4)سازگاری عمومی ، بقاء نسل و توزیع جغرافیایی گیاه بدلیل اثرات متقابل محیط – گیاه است که گیاهان بومی یک ناحیه از ناحیه دیگر متفاوت می باشند و رشد و نمو یک گیاه از یک محیط به محیط دیگر تغییر می یابد.
عوامل محیطی ، تعیین کننده موفقیت یا شکست تولید یک محصول زراعی می باشند. هدف کشاورز تغییر در عوامل محیطی در سرحد امکان و یا ایجاد انطباق مطلوب بین نیازهای رشدی محصول با محیط موجود است. لازم به یادآوری است که وضعیت عوامل خاکی بطور وسیعی حاصل عمل دراز مدت عوامل اقلیمی است. عوامل جوی از متغیر های مورد اندازه گیری اقلیم می باشند.
وضعیت این عوامل ، آنگونه که توسط ایستگاههای هواشناسی ، در بالای قطعه زمینی بدون پوشش گیاهی و در فاصله چندمتری از سطح زمین اندازه گیری می شود، بیانگر شرایط واقعی رشد بوته های یک مزرعه نمی باشد.