شپشک ریشة گندم *Porphyrophora tritici* آفتی مهم در مزارع گندم است که علاوه بر گندم و جو، برخی علفهای هرز تیره گندمیان را نیز بهعنوان میزبان دارد. آفت روی ریشه و طوقة گیاه مستقر شده و با تغذیه از شیره گیاهی موجب ضعف عمومی و کوتولگی بوتهها میشود. مادهها در اواسط تا اواخر خرداد در خاک تخمریزی میکنند؛ دورة جنینی حدود ۴ ماه است و زمستانگذرانی به صورت پوره سن ۱ انجام میشود. ریزش دانه در برداشت و تداوم بوتههای خودرو در آیش، افزایش جمعیت را تشدید میکند. مدیریت تلفیقی شامل کاهش ریزش، شخم پس از برداشت و تناوب زراعی است.
نام علمی : Porphyrophora tritici
علاوه بر گندم و جو، برخی ازعلف های هرز گندمیان نیز به عنوان میزبان این شپشک معرفی شده اند.
شپشک ریشة گندم روی ریشه و طوقة بوته های گندم مستقر شده و از شیرة گیاهی تغذیه می کند و فعالیت آن ضعیف شدن و کوتاه ماندن بوته ها را به همراه دارد.
حشرة ماده این شپشک در اواسط تا اواخر خرداد در خاک تخم ریزی می کند. دورة جنینی تخم ها طولانی است (حدود 4 ماه). در اوایل مهر ماه به تدریج تفریخ می شوند و پوره های سن1 روی ریشة گندمیان می روند. زمستان گذرانی شپشک ریشة گندم به صورت پوره سن 1 در روی بوته ها ویا در خاک است و یک نسل در سال دارد.
یکی از دلایل افزایش جمعیت این آفت را در کردستان، ریزش دانه های گندم به هنگام برداشت و فراهم شدن امکان تغذیة آفت روی تک بوته های گندم در اراضی آیش بوده است.
در این شرایط پوره هایی که در اوایل مهر ماه از تخم خارج می شوند روی ریشة گندم های جوانه زده می روند و قادرند با تغذیه از آنها از سالی به سال دیگر منتقل شوند.در این ارتباط واحدی(1374) نتایج مشابهی بدست آورده است.
مدیریت تلفیقی شپشک ریشة گندم
جلوگیری از ریزش محصول به هنگام برداشت، شخم پس از برداشت محصول و رعایت تناوب زراعی از بهترین روش های کنترل این آفت است.