زنبور مغزخوار سیاه پسته (*Eurytoma plotnikovi*) از آفات مهم پسته است که با تغذیه لاروی موجب چروکیدگی، تیرگی و کاهش رشد میوه میشود. ماده بالغ ۴ تا ۴/۵ میلیمتر طول داشته و شاخک ۱۰ مفصلی و شکم بیضی نوکتیز دارد. آفت زمستان را به صورت لارو کامل داخل میوه سپری کرده و در اوایل بهار شفیره میشود. خروج حشرات کامل از اواسط اردیبهشت آغاز و تخمگذاری زیر پوست میوه انجام میگیرد. این گونه یک نسل در سال دارد و جمعآوری و امحای میوههای آلوده روش کلیدی کنترل است.
نام علمی : Eurytoma plotnikovi
مرفولوژی
طول بدن در حشره ماده بالغ 5/4-4 میلیمتر و طول بدن در حشره نر کمتر و در حدود 4 میلیمتر است.در ماده ها بدن به رنگ قهوه ای مایل به قرمز و پاها و بند اول و دوم شاخک به رنگ زرد تیره است.
شاخک 10 مفصلی که مفصل اول نسبتاً بلند و مفصل دوم خمیده و قاعده آن باریک تر از قسمت انتهایی آن است و طول آن یک سوم طول مفصل اول است. شکم در ماده ها بیضی و در انتها نوک تیز است. لارو سفید و قوسی شکل که در روی آرواره های بالایی فقط 2 دندانه وجود دارد.
بیولوژی
زمستان را به صورت لارو کامل در داخل میوه به سر میبرد. میوههای آفت زده معمولاًروی درخت باقی مانده و در موقع برداشت محصول مانند میوههای سالم به زمیننمیریزند. این لاروها همزمان با رشد جوانههای پسته (اوایل بهار) تبدیل به شفیره میشوند و حشرات کامل مصادف یا تشکیل میوه ها به پرواز در میآیند.
حشرات کامل برای خارج شدن از میوه سوراخ دایرهای شکمی روی پوست تعبیه میکنند. خروج حشرات کامل از اواسط اردیبهشت تا یک ماه بعد ادامه دارد. حشرات ماده با فروکردن تخمریز در داخل میوه، زیر پوست آن فقط یک عدد تخم میگذارند. هر حشره ماده 40 تا 70عدد تخم میگذارد. لاروها بدون این که داخل مغز میوه شوند از یک طرف آن رامیخورند.
پستههای مبتلا کوچک و ضعیف مانده و پوست آنها چروک خورده و تیره رنگمیشوند. لاروها به همین صورت زمستان را پشت سر میگذارند. بنابراین یک نسل در سالدارد.
مبارزه:
جمع آوری و از بین بردن میوه های آلوده ریخته شده روی زمین یا باقیمانده روی درخت.