تنش خشکی از مهمترین عامل کاهش معنی دار عملکرد گیاهان زراعی و دارویی به شمار میروند. استفاده از مواد تنظیم کننده رشد گیاهی همچون براسینواستروئید ها راهکار عملی برای کاهش این خسارات است. براسینواستروئیدها ترکیبات استروئیدی گیاهی با فعالیت گسترده بیولوژیکی هستند که توانایی افزایش عملکرد گیاهان را از طریق تغییرات متابولیسمی گیاه و حفاظت آنها در برابر تنش های محیطی را دارند. در یک پژوهش گلخانه ای در مرکز فنی و حرفه ای شهرستان ارسنجان، تاثیر سه سطح آبیاری در ظرفيت زراعي (FC)، تنش ملایم(FC2/3) و تنش شدید(FC1/3) و چهار غلظت ماده تنظیم کننده رشد گیاهی 28-هموبراسینولید، صفر، M 10-10 ، M 8-10 و 6-10 مولار بر برخی صفات گياه دارويي مرزه رقم بختیاریکا مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده نشان داد که کاهش آبیاری تاثیر معنی داری در کاهش پارامتر های رشد شامل وزن خشک و طول ریشه، قطر ساقه، تعداد شاخه فرعی، ارتفاع گیاه، عملکرد کل اندام هوایی و عملکرد اسانس داشت كه. استفاده از غلظت 8-10 مولار 28-هموبراسینولید موجب افزایش معنی دار وزن خشک ریشه، قطر ساقه، تعداد شاخه فرعی، ارتفاع گیاه، عملکرد کل و عملکرد اسانس شد. درصد اسانس با کاهش آبیاری، افزایش معنی داری را در سطح 1% نشان داد بطوری که درصد اسانس از 36. % در تیمار آبیاری کامل، به 87.% در تنش شدید و استفاده از 8-10 مولار هورمون ثبت گردید. عملکرد اسانس در سطح 5% تحت تاثیر آبیاری و کاربرد هورمون قرار گرفت و بیشترین عملکرد اسانس مربوط به آبیاری کامل و استفاده از 8-10 مولار 28-هموبراسینولید و با مقدار 32/29 کلیوگرم در هکتار بدست آمد. در این رابطه استفاده از این سطح هورمون در آبیاری کامل، تنش ملایم و شدید بترتیب باعث افزایش معنی دار 59، 30 و 24 درصدی عملکرد اسانس نسبت به گیاهان شاهد گردید. بطور کلی نتایج حاصل از آزمایش نشان میدهد که استفاده از 28-هموبراسینولید از طریق تحریک افزایش پارامترهای رشد و عملکرد ماده خشک مرزه باعث افزایش عملکرد اسانس این گیاه شده و راهکار مناسبی برای مقابله با شرایط تنش آبی می باشد.

  m.zekri