در این مقاله، ویژگیها و کاربردهای قارچکش سیستمیک کاربوکسین از گروه اکساتینها بررسی میشود. نحوه اثر آن بر آنزیم سوکسینات دهیدروژناز (کمپلکس II زنجیره انتقال الکترون) و اختلال در تنفس سلولی قارچهای حساس تشریح شده است. دامنه کنترل آن بر سیاهکهای آشکار و پنهان گندم و جو، بیماریهای ناشی از Rhizoctonia و محدودیت اثر بر فوزاریوم و سپتوریوز بیان میگردد. همچنین راهنمای مصرف بذور، سمیت نسبی برای موجودات غیرهدف و ملاحظات زیستمحیطی گزارش میشود.
کاربوکسین : (carboxin)
قارچكش سیستمیك از گروه اكساتینها
فرمولاسیون:
1: یتاواكس Vitavax % 75 WP
تاریخ ثبت: 16/11/51
نحوه اثر: كاربوكسین با تأثیر بر روی آنزیم Succinate dehydrogenase تنفس سلولی قارچهای حساس را مختل میسازد. آنزیم مذکور بخشی از یک کمپلکس در زنجیره انتقال الکترون است که کمپلکس II یا کمپلکس Succinate dehydrogenase گفته میشود؛ این کمپلکس الکترون را از فرم احیا شده فلاوین آدنین دی نوکلئوتید FAD به کوآنزیمQ انتقال میدهد.
موارد مصرف در ایران:
سیاهک آشکار گندم و جو، مرگ گیاهچه لوبیا ناشی از Rhizoctonia و مرگ گیاهچه پنبه
موارد مصرف در سایر كشورها:
کاربوکسین، رایجترین قارچكش برای کنترل سیاهک آشکار گندم و جو میباشد که جانشین ضدعفونی با آبگرم و حرارت آفتاب شده است. این قارچكش در کنترل سیاهک پنهان و سیاهک برگی گندم نیز اثر لازم را دارد. کاربوکسین علاوه بر سیاهکها روی بازیدیومیستهای دیگر مثل Heterobasidium annosum و Rhizoctonia نیز مؤثر است. اما بر روی فوزاریوم، سپتوریوز و غیره تأثیر چندانی ندارد.
راهنمای مصرف:
•سیاهك آشكار گندم: ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار.
•مرگ گیاهچه حبوبات ناشی از Rhizoctonia : ضدعفونی بذر به نسبت 2 در هزار.
•مرگ گیاهچه پنبه: ضدعفونی بذر به نسبت 6-4 در هزار.
احتیاطهای لازم:
•از مصرف بذرهای ضدعفونی شده جهت تغذیه اجتناب شود.
ملاحظات زیست محیطی:
•میزان سمیت ( LD50، LC50،EC50): 2864 میلیگرم بر کیلوگرم برای پستانداران، 3302 میلیگرم بر کیلوگرم برای پرندگان، 3/2 میلیگرم بر لیتر برای ماهیها، 57 میلیگرم بر لیتر برای دافنیا و 181 میکروگرم بر وزن زنبور برای زنبور عسل.