معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - کاکتوس دم موشی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/02
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - کاکتوس دم موشی
کاکتوس دم‌موشی (*Aporocactus flagelliformis*؛ نام پذیرفته‌شده در منابع جدید غالباً *Disocactus flagelliformis*) در ایران با نام‌های «دم‌موشی/دم‌موش» و در جهان با نام‌های Rat tail cactus و Whip cactus شناخته می‌شود. این کاکتوس اپی‌فیت یا نیمه‌اپی‌فیت، ساقه‌های باریک و آویزان (معمولاً ۰٫۵ تا ۱٫۵ متر)، سبز تا سبز متمایل به خاکستری، با ردیف‌های دنده‌ای و خارهای کوتاه دارد و در بهار تا اوایل تابستان گل‌های لوله‌ای صورتی تا ارغوانی تولید می‌کند. شرایط رشد مطلوب شامل نور زیادِ فیلترشده یا آفتاب ملایم صبح (دور از آفتاب تند ظهر)، دمای حدود ۱۸–۲۸°C در فصل رشد و حداقل ۷–۱۰°C در زمستان، و رطوبت متوسط (حدود ۴۰–۶۰٪) همراه با تهویه خوب است. کاربرد اصلی آن زینتی (سبد آویز و گلدان‌های آویزی) است و کاربرد دارویی/صنعتی شناخته‌شده و مستندِ رایج برای آن گزارش نمی‌شود.

Nargil_Aporocactus Flagelliformis
نام علمي
Aporocactus Flagelliformis
نام لاتين
rattail cactus
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

کاکتوس دم موشی گونه ای از خانواده Cactaceae است و به دلیل سهولت در کشت و همچنین گل های زیبا اغلب به عنوان گیاه زینتی کشت می شود و خاستگاه آن ها مکزیک است.

عنوان دم موشی به این دلیل به آپوروکاکتوس داده شده که ساختار کلی آن به صورت ساقه‌های بلند و کوتاه و خارهای ریز که نقش برگ را بازی می‌کنند، است. به‌طور کلی کاکتوس دم موشی به رنگ سبز دیده می‌شود. هر چند که با افزایش سن این رنگ کمی تغییر کرده و به بژ نزدیک می‌شود.

کاکتوس دم موشی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه کاکتوس دم موشی
خیلی زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  کاکتوس دم موشی
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  کاکتوس دم موشی
34 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  کاکتوس دم موشی
شن و ماسه و رس لوم

این گیاه دارای ساقه پر از خار و کبریتی و استوانه ای است که از گلدان یا سبد خود اویزان هستند. دارای گل هایی به رنگ صورتی با طول 1/5 و عرض 4_6 سانتی متر که در طول ساقه در فصل تابستان ظاهر می شوند و گاهی اوقات دارای میوه قرمز کوچکی می باشد.

آپوروکاکتوس به‌ندرت گل می‌دهد. اگر خوش شانس باشید، ممکن است بتوانید گل‌های صورتی کم رنگ و زیبای این کاکتوس را ببینید. شکوفه‌های آپوروکاکتوس 7 تا 8 سانتی متر طول دارند و ساختاری خرطوم شکل و تیوبی دارند که بر روی ساقه‌های رسیده و قدیمی‌تر رشد می‌کنند.

rattail cactus

شرایط محیط رشد

پرورش کاکتوس دم موشی یا آپوروکاکتوس به نسبت ساده است و همین باعث شده این گیاه طرفداران زیادی داشته باشد. کاکتوس دم موشی از جمله گیاهان هوازی است که بیشتر در کشور مکزیک یافت می‌شود. منظور از هوازی بودن گیاه آن است که آپوروکاکتوس بدون آسیب و صدمه رساندن به گیاهان دیگر بر روی آن‌ها رشد می‌کند.

بنابراین گیاهان هوازی به هیچ وجه قابل قیاس با انگل‌ها نیستند چرا که مواد مغذی و انرژی خود را از هوا و محیط اطراف می‌گیرند و نه از گیاهی که به آن چسبیده‌اند. در نتیجه مثلاً گیاهی مثل آپوروکاکتوس لزوماً ضرری برای گیاه میزبانش ندارد. این گیاهان معمولاً در آب و هواهای مرطوب و معتدل رشد می‌کنند. درست مثل خزه‌ها، سرخس‌ها، گلسنگ‌ها، جلبک‌ها و البته کاکتوس‌ها. به همین دلیل است که کاکتوس دم موشی را در طبیعت بیشتر در لا به لای صخره‌ها و شکاف سنگ‌ها و درخت‌ها می‌توان پیدا کرد.

با توجه به شرایط ایده آل پرورش کاکتوس دم موشی و هوای گرم و مرطوب مورد نیازش می‌توان گفت پرورش این گیاه در محیط آزاد در بیشتر نواحی ایران، غیرممکن یا بسیار سخت است. این گیاه اساساً یک گیاه خانگی و گلخانه‌ای محسوب می‌شود چرا که فراهم کردن محیط ایده آل کاکتوس در خانه بسیار ساده است. کافی است مقداری خاک و یک گلدان یا سبد داشته باشید.

عنوان دم موشی به این دلیل به آپوروکاکتوس داده شده که ساختار کلی آن به صورت ساقه‌های بلند و کوتاه و خارهای ریز که نقش برگ را بازی می‌کنند، است. به‌طور کلی کاکتوس دم موشی به رنگ سبز دیده می‌شود. هر چند که با افزایش سن این رنگ کمی تغییر کرده و به بژ نزدیک می‌شود.

به دلیل طبیعت این کاکتوس و نحوه رشدش ایجاب می کند این گیاه را در گلدان آویزان پرورش دهید. اگر کاکتوس در شرایط خوبی باشد می‌تواند تا 2 متر رشد کند. اگر چنین فضایی در خانه ندارید، می‌توانید هر از چند گاه آن را هرس کنید. این کار همچنین یک استراتژی خوب برای پرورش کاکتوس‌های جدید محسوب می‌شود.

برای پرورش کاکتوس دم موشی تنها یک مسئله ممکن است شما را به چالش بکشد و آن هم نیاز دائم این گیاه به نور آفتاب است. آپوروکاکتوس حتی در دوران خواب هم به میزان قابل توجهی نور نیاز دارد. همان طور که گفتیم این گیاه بومی مکزیک در قاره آمریکاست. بنابراین هوای گرم و نور زیاد از شرایط اولیه پرورش آن محسوب می‌شود. پس بهتر است جایی برای این گیاه در نظر بگیرید که علاوه بر نور مناسب، گرمای متعادل و رطوبت کم داشته باشد. باقی کار را به خود کاکتوس بسپارید. کاکتوس دم موشی نیاز زیادی به مراقبت ندارد. فقط هر از گاهی به آن آب دهید و قبل از هر بار آب دادن بگذارید خاک کاملاً خشک شود.

اگر این کاکتوس را برای راحتی خودتان و خلاص شدن از رسیدگی دائم به آن انتخاب کرده‌اید، تصمیم درستی گرفته‌اید. ولی به یاد داشته باشید که کاکتوس‌ها هم به آب و کمی مراقبت نیاز دارند. به‌خصوص در دوره رشد که از اواخر فروردین تا آذر است، باید به خاک آن را کاملاً خیس کنید و زمان کافی برای خشک شدن خاک تا آبیاری به آن بدهید.

در فصل زمستان بهتر است کاکتوس در محیطی کمی سردتر قرار داده شود. این کار باعث می‌شود کاکتوس برای فصل آمادگی بیشتری برای گل دهی داشته باشد. رطوبت بیش از حد ممکن است باعث پوسیدگی ساقه‌ها شود و خشکی شدید محیط هم ممکن است باعث حضور عنکبوت‌های ریز شود.

خاک ایده آل برای آپوروکاکتوس از 4 واحد خاک لوم، یک واحد شن، و یک واحد ورمیکولیت یا پرلیت تشکیل می‌شود. در مورد انتخاب گلدان، حتماً به مسیر مناسب خروجی آب که در انتهای گلدان قرار دارد دقت کنید. همین طور کمی اطلاعات در مورد حشرات، آفت‌ها و بیماری‌های احتمالی کاکتوس جمع کنید تا در صورت مواجهه، سریع بتوانید آن را تشخیص داده و از بین ببرید.

بهتر است کاکتوس روزهای تابستانی‌اش را در فضای بیرون از خانه بگذارند. فقط به حداقل دمای قابل تحمل آن دقت کنید. حداقل دمای قابل تحمل برای کاکتوس 6 درجه سانتی‌گراد‌است. بنابراین اگر در شهرهای سردسیری زندگی می‌کنید، حتماً حواستان به حداقل دما محیط در طول شبانه روز باشد و اگر لازم است، آن را به داخل خانه منتقل کنید.

Aporocactus Flagelliformis

مقابله به آفات کاکتوس دم موشی


آفات رایج کاکتوس دم موشی (Aporocactus flagelliformis)

این گیاه در نگهداری خانگی معمولاً با شپشک آردآلود (توده‌های پنبه‌ای در شیارها و محل اتصال ساقه‌ها)، کنه تارتن (زردی نقطه‌ای و تارهای ظریف در هوای خشک) و شپشک سپردار (برجستگی‌های قهوه‌ای چسبیده به ساقه) درگیر می‌شود. برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کنید، سپس با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ آفات را پاک کرده و در آلودگی شدید از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی طبق برچسب استفاده کنید. تکرار درمان هر ۷–۱۰ روز تا حذف کامل ضروری است.


امراض قارچی و پوسیدگی‌ها

شایع‌ترین مشکل بیماری، پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از آبیاری زیاد، زهکشی ضعیف و سرمای همراه با رطوبت است؛ علائم شامل نرم‌شدن ساقه، تیره‌شدن بافت و بوی نامطبوع خاک است. در مراحل اولیه، آبیاری را قطع کرده، بخش‌های پوسیده را با ابزار استریل حذف و گیاه را در بستر بسیار سبک (خاک کاکتوس + پرلیت) با گلدان زهکش‌دار دوباره بکارید. در صورت گسترش، استفاده از قارچ‌کش‌های عمومی مناسب گیاهان زینتی طبق دستور توصیه می‌شود. پیشگیری با خشک‌شدن کامل بستر بین دو آبیاری و تهویه مناسب بهترین راهکار است.

کاکتوس دم موشی

نحوه تکثیر کاکتوس دم موشی

بریدن ساقه و خشک کردن ان در 2-3 روز در اوایل تابستان و سپس کاشت ان درگلدان روشی برای تکثیر ان است

از آن جا قلمه گیری از طریق تقسیم ریشه این کاکتوس نسبتاً ساده است، به‌راحتی می‌توان کاکتوس‌های جدید پرورش داده و به‌عنوان هدیه به دوستان و آشنایان داد. کافی است بخشی از ریشه گیاه اصلی را برش زده و صبر کنید تا انتهای آن گره ایجاد شود. بعد ریشه را در خاک جدید بگذارید تا به رشد ادامه دهد. این کار بهتر است در انتهای دوره خواب کاکتوس انجام شود.

rattail cactus

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاکتوس و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.47 از ۵، بر اساس 126 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

حميرا نبئي 1391/07/12
سلام ، من چند سالي است كه كاكتوس پرورش مي دهم ولي نمي دانم چطوري كاكتوس ها را پيوند بزنم ؟ كاكتوس هايي را كه خيلي بلند مي شوند ( حدود 2 متر ) چه بايد كرد ؟بعضي از كاكتوس هاي من گل نمي دهند چرا ؟
سپاسگذارم
امیر شادمندم 1392/10/26
با سلام
کاکتوس دم موشی را در منهای 8 تا 12 درجه زیر صفر در فصل سرما در بیرون از دمای خانه روی تراس نگهداری می کنم و روبه نور جنوب است اما یخ نمی زند تنها مقداری رنگ آن از سبز به قرمز متمایل می شود . می توانید از نظر علمی و آزمایشگاهی بگویید چه موادی در داخل بدنه کاکتوس هست . متشکرم
معصومه ذاکری 1391/08/30
ایاهمه کاکتوسهاگل ومیوه میدهند؟
عبدالعلی کمالی 1393/03/18
سلام.من یک باسک 75*25 با ارتفاع20دارم میخواهم کاکتوس بکارم.اولا الان میتوانم جا بجایی داشته باشم؟ثانیا درصورتی که جواب مثبت است چند تا بکارم ؟ضمناهمه کاکتوسها کوچک هستند.ثانیا ایا میتوانم از ماسه ساختمانی استفاده کنم؟با توجه باینکه چندین بار بشورم.سپاسگزار از راهنماییتون.
رضا داداشی 1396/09/14
سلام.
میشه بگید ایا این کاکتوس دم موشیه یا نه؟
عکس:


تصویر ارسالی کاربر


ثبت پرسش یا نظر جدید