راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - سینداپسوس

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - سینداپسوس
سِنداپسوس طلایی (*Scindapsus aureus*، هم‌نام رایج: *Epipremnum aureum*) که در ایران اغلب با نام‌های «پوتوس» یا «پتوس» شناخته می‌شود، در جهان با نام‌های Golden pothos، Devil’s ivy و Money plant رایج است. گیاهی رونده با ساقه‌های بندبند، ریشه‌های هوایی و برگ‌های قلبی‌شکل براقِ سبز با ابلقی زرد/کرم است (در نور بیشتر ابلقی پررنگ‌تر می‌شود).

**شرایط رشد:** دمای مطلوب ۱۸–۳۰°C (به سرما زیر ۱۲–۱۵°C حساس)، نور زیادِ غیرمستقیم تا نیم‌سایه (آفتاب مستقیم موجب سوختگی)، رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا؛ با این حال به رطوبت معمولِ اتاق سازگار است. آبیاری پس از خشک‌شدن سطح خاک و پرهیز از ماندابی شدن توصیه می‌شود.

**کاربردها:** بیشتر گیاه آپارتمانی زینتی است و به‌عنوان «تصفیه‌کننده نسبی هوا» در منابع عمومی مطرح می‌شود، هرچند شواهد آزمایشگاهی آن به شرایط کنترل‌شده محدود است. مصرف خوراکی/دارویی توصیه نمی‌شود؛ به‌علت وجود کریستال‌های اگزالات کلسیم برای انسان و حیوانات خانگی سمی و محرک است.

Nargil_Scindapsus aureus
نام علمي
Scindapsus aureus
نام لاتين
Devils Ivy
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گونه ای از گیاهان گلدار در خانواده گلشیپوریان متشکل از نزدیک به 40 گونه است و بومی آسیا است

Scindapsus به راحتی قابل تشخیص از Epipremnum نیست. تفاوت اصلی بین دو جنس در تعداد دانه ای است که آنها تولید می کنند. گونه Scindapsus دارای یک تخمک در هر تخمدان در حالی که گونه Epipremnum دارای چند تخمک در هر تخمدان میباشد

این گیاه دارای گونه های مختلفی میباشد که عبارتند از : Scindapsus aureusو Scindapsus borneensisو Scindapsus latifoliusو Scindapsus lucensو Scindapsus pictusو Scindapsus pothoides

گیاهی رونده است و دارای برگ های چرمی و قلب شکل که اغلب دارای چند رنگ روشن می باشد

سینداپسوس

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه سينداپسوس
کم
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  سينداپسوس
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  سينداپسوس
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  سينداپسوس
خاك باغچه، ماسه و خاك برگ


ریخت‌شناسی کلی

Scindapsus aureus (سینْداپسوس/پوتوس) یک گیاه همیشه‌سبزِ رونده از تیرهٔ Araceae است که با ساقه‌های خزنده یا آویز و گره‌های مشخص شناخته می‌شود. این گیاه با تشکیل ریشه‌های هوایی در محل گره‌ها، به سطوح می‌چسبد و بالا می‌رود.


ساقه و ریشه‌های هوایی

ساقه‌ها علفی تا نیمه‌چوبی، انعطاف‌پذیر و بندبند هستند و فاصلهٔ میان‌گره‌ها بسته به نور می‌تواند کوتاه یا بلند شود. در هر گره معمولاً یک برگ و ریشهٔ هوایی پدید می‌آید. ریشه‌های هوایی باریک و قهوه‌ای روشن تا تیره‌اند و نقش تثبیت و جذب رطوبت سطحی را دارند.


برگ‌ها (شکل، اندازه، رنگ)

برگ‌ها ساده، متناوب و دمبرگ‌دارند و پهنک معمولاً قلبی تا بیضوی-کشیده با نوک تیز و حاشیهٔ کامل است. سطح برگ چرمی-نیمه‌براق و رگبرگ میانی برجسته‌تر دیده می‌شود. اندازهٔ برگ در شرایط آپارتمانی غالباً ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر است، اما در رشد بالارونده و بالغ می‌تواند بسیار بزرگ‌تر شود و گاهی شکاف‌های عمیق (فنستراسیون) پیدا کند. رنگ پهنک سبز تیره تا سبز روشن با ابلقی‌های زرد/کرم (ماربل یا لکه‌ای) متغیر است؛ شدت ابلقی معمولاً به میزان نور وابسته است.


گل‌آذین و میوه

گل‌دهی در محیط داخلی نادر است. گل‌آذین تیپیک آراسه‌ها شامل اسپادیکس (محور گوشتی گل‌ها) و اسپات (براکتهٔ غلاف‌مانند) است که معمولاً به رنگ سبز مایل به کرم دیده می‌شود. در صورت تشکیل میوه، میوه‌ها از نوع سته و کوچک‌اند، اما در کشت خانگی به‌ندرت مشاهده می‌شوند.

Devils Ivy

شرایط محیط رشد

این گیاه از جهات مختلف مشابه گیاه پوتوس است که برای مشاهده نحوه نگهداری و تکثیر و غیره می توانید به صفحه مربوط به گیاه پوتوس مراجعه نمایید


نور

سینداپسوس (Scindapsus aureus) در نور غیرمستقیمِ روشن بهترین رشد را دارد. نزدیك پنجره شرقی یا پشت پرده نازك در پنجره جنوبی ایده‌آل است. نور كم باعث كشیده شدن ساقه‌ها و كوچك‌تر شدن برگ‌ها می‌شود و آفتاب مستقیم می‌تواند سوختگی ایجاد كند.


دما

دامنه مناسب دما معمولاً ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است. افت دما به زیر ۱۵ درجه رشد را كند می‌كند و سرمای ناگهانی می‌تواند لكه‌های تیره و آسیب بافتی ایجاد كند. از قرار دادن گیاه در مسیر باد سرد، كنار كولر یا بخاری خودداری كنید.


رطوبت و تهویه

رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا (حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد) برای شادابی برگ‌ها مناسب است. در هوای خشك می‌توان از زیرگلدانی سنگریزه‌دار یا دستگاه بخور استفاده كرد. در عین حال، تهویه ملایم بدون باد شدید به كاهش خطر بیماری‌های قارچی كمك می‌كند.


خاك، جنس بستر و اسیدیته (pH)

بستر باید سبك، هواگیر و با زهكشی عالی باشد. تركیب پیشنهادی: پیت‌ماس یا كوکوپیت به‌همراه پرلیت و كمی خاك‌برگ/پوست كاج. pH مناسب خاك معمولاً ۶ تا ۶٫۵ (كمی اسیدی) است تا جذب عناصر غذایی بهتر انجام شود.


آبیاری و زهكشی

وقتی ۲ تا ۳ سانتی‌متر سطح خاك خشك شد آبیاری كنید. ماندن آب در زیرگلدانی یا خاك باتلاقی مهم‌ترین عامل پوسیدگی ریشه است. گلدان باید سوراخ زهكشی كافی داشته باشد و آب اضافی سریع خارج شود.

Scindapsus aureus

مقابله به آفات سينداپسوس

آفات شایع سینداپسوس

سینداپسوس اغلب در محیط آپارتمان دچار کنه‌تارتن، شپشک‌آردآلود و شته می‌شود. کنه‌تارتن با ایجاد لکه‌های زرد ریز و تارهای نازک در زیر برگ شناخته می‌شود و در هوای خشک شدت می‌گیرد. شپشک‌ آردآلود به صورت توده‌های پنبه‌ای در گره‌ها و پشت برگ‌ها دیده می‌شود و شیره گیاه را می‌مکد.

راه‌های مقابله با آفات

اولین اقدام، قرنطینه و حذف دستی آفات با پنبه آغشته به الکل است. سپس می‌توان از شست‌وشوی کامل برگ‌ها با محلول رقیق مایع ظرف‌شویی و آب ولرم استفاده کرد. در آلودگی شدید، سموم سیستمیک مانند ایمیداکلوپرید طبق دستور برچسب توصیه می‌شود. افزایش رطوبت محیط و گردش هوا به کاهش جمعیت کنه‌ها کمک می‌کند.

بیماری‌ها و پیشگیری

مهم‌ترین بیماری‌های سینداپسوس، پوسیدگی ریشه و لکه‌برگی قارچی هستند که عمدتاً از آبیاری بیش از حد و تهویه ضعیف ناشی می‌شوند. استفاده از خاک سبک و زهکش‌دار و پرهیز از ماندن آب در زیرگلدانی، اساسی‌ترین روش پیشگیری است. ضدعفونی ابزار هرس و حذف برگ‌های بیمار، چرخه بیماری را قطع می‌کند و در موارد شدید می‌توان از قارچ‌کش‌های تماسی یا سیستمیک استفاده کرد.

سینداپسوس

نحوه تکثیر سينداپسوس


اهمیت و ماهیت تکثیر در سینداپسوس

سین داپسوس (Scindapsus aureus) گیاهی زینتیِ آپارتمانی است و در خانه معمولاً از طریق روش‌های رویشی تکثیر می‌شود، زیرا رشد آن سریع و ریشه‌دهی‌اش آسان است. موفق‌ترین تکثیر خانگی این گیاه بر پایه وجود «گره» (Node) روی ساقه است؛ بدون گره، تشکیل ریشه به‌ندرت رخ می‌دهد.


تکثیر با قلمه ساقه در آب

رایج‌ترین روش، گرفتن قلمه ۱۰–۱۵ سانتی‌متری با دست‌کم ۱–۲ گره و حذف برگ‌های پایینی است. قلمه در آب تمیز و نورِ غیرمستقیم روشن قرار می‌گیرد و آب هر چند روز تعویض می‌شود. پس از تشکیل ریشه‌های چند سانتی‌متری، انتقال به خاک سبک و زهکش‌دار، استقرار را بهتر می‌کند.


تکثیر با قلمه ساقه در خاک

قلمه دارای گره مستقیماً در بستر مرطوب (پیت/کوکوپیت با پرلیت) کاشته می‌شود. رطوبت یکنواخت، دمای ملایم و نور فیلترشده ریشه‌زایی را تسریع می‌کند. دفن کردن گره در خاک کلید اصلی موفقیت است و باید از خیس‌ماندن طولانی بستر برای جلوگیری از پوسیدگی پرهیز کرد.


خوابانیدن ساقه (Layering)

در این روش، بخشی از ساقه با گره روی سطح خاک گلدان همان گیاه یا گلدانی مجاور خوابانده و با گیره ثابت می‌شود. پس از ریشه‌دهی در محل گره، ساقه از گیاه مادر جدا می‌گردد. خوابانیدن برای ساقه‌های بلند و آویز، کم‌ریسک‌ترین روش است.


تقسیم بوته و تکثیر از پاجوش‌های متراکم

در گلدان‌های پرپشت، می‌توان توده ریشه را هنگام تعویض گلدان به چند بخش دارای ساقه و ریشه تقسیم کرد. تقسیم باید با کمترین آسیب به ریشه‌ها و با ابزار تمیز انجام شود تا شوک و بیماری کاهش یابد.

Devils Ivy

عوارض جانبی - هشدار


مسمومیت و ایمنی در خانه

سین داپسوس (Scindapsus aureus) برای انسان و به‌ویژه کودکان و حیوانات خانگی سمی است. این گیاه دارای کریستال‌های اگزالات کلسیم است و در صورت جویدن یا بلعیدن می‌تواند باعث سوزش دهان و گلو، آبریزش دهان، تهوع و دشواری بلع شود. تماس شیره گیاه با پوست یا چشم نیز ممکن است تحریک، قرمزی یا سوزش ایجاد کند. گیاه را دور از دسترس کودکان، گربه‌ها و سگ‌ها نگه دارید و هنگام هرس از دستکش استفاده کنید.


هشدارهای نگهداری و آسیب‌های رایج

نور مستقیم و شدید می‌تواند باعث سوختگی و لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌ها شود؛ نور روشنِ غیرمستقیم ایمن‌تر است. آبیاری بیش از حد و زهکشی ضعیف از عوامل اصلی پوسیدگی ریشه و زردی برگ‌هاست؛ اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود. در صورت مشاهده علائم پوسیدگی، آبیاری را کاهش داده و ریشه‌های آسیب‌دیده را حذف کنید.


آفات و انتشار آلودگی

سین داپسوس می‌تواند میزبان آفات آپارتمانی مانند شپشک آردآلود، سپردار و کنه تارعنکبوتی باشد. گیاه تازه‌خریداری‌شده را ۲–۳ هفته قرنطینه کنید و برگ‌ها را دوره‌ای بررسی و تمیز کنید تا از انتقال آفت به سایر گیاهان جلوگیری شود.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شیپوری و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.32 از ۵، بر اساس 96 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مصطفی هادی نیا 1392/11/09
با تشکر از سایت عالی شما یکی ازپوتوس هام بانور متوسط،ابیاری هر5روز وخاک با کودکافی ،برگاش شروع به شل شدن کرده ،به نظر شما مشکلش چیه
ژیلا مزرعی 1391/10/24
سلام برگهای پوتوس پیچ خورده زرد میشود و می افتد.دمایاتاق معمولی هفته ای یکبار اب دهی و هفتهای یکبار غبار پاشی وماهی یکبار کود 2020 نور متوسط.
amir 1390/10/20
چگونه می توان این گل را قلمه زد؟
امیر حسین بیژه 1392/01/28
سلام
پوتوس ابلقی که رنگ رگه های زرد و سفیدش کم شدهرو باید چیکار کرد.رنگش بر میگرده؟
رز 1391/02/09
با سلام وسپاس از سایت مفیدتون گل سیندای من که حدودا دو ماه پیش خریدم دارای برگهای بزرگ وکلفتی بود ولی به تدریج برگهاش کوچک شد الان رشد خوبی داره ولی برگهاش خیلی کوچک ونحیفه هفته ای یکبار آب میدم ودو بار آّبپاشی میکنم تو این دو ماه یکبار کمپلکس تقویت کننده بهش دادم ودر زیر پنجره جنوبی قرار داره خیلی ممنون می شم راهنماییم کنید آخه من یک دیفن داشتم همین طوری شد واز بین رفت از سایت خوبتون تشکر میکنم.

ثبت پرسش یا نظر جدید