راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - میخک ژاپنی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - میخک ژاپنی
میخک ژاپنی (*Pittosporum tobira*) درختچه‌ای همیشه‌سبز و زینتی است که در فضای بازِ معتدل تا گرم بهترین رشد را دارد. دمای مطلوب آن حدود ۱۵ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است و به سرماهای شدید و یخبندان‌های طولانی حساس است. نور کامل تا نیم‌سایه را می‌پذیرد (گل‌دهی در نور بیشتر بهتر می‌شود) و در رطوبت متوسط با آبیاری منظم و خاک با زهکشی خوب عملکرد مطلوبی دارد. برگ‌ها چرمی، براق، بیضی تا قاشقی و معمولاً در انتهای شاخه‌ها به‌صورت دسته‌ای دیده می‌شوند؛ گل‌ها کوچک، سفید تا کرم و بسیار معطرند و به‌تدریج به زردی می‌گرایند؛ میوه کپسولی است که دانه‌های چسبناک نارنجی/قرمز را نمایان می‌کند. نام رایج آن در جهان «Japanese mock orange» و «Pittosporum» است و در ایران عموماً با نام «میخک ژاپنی» شناخته می‌شود. این گیاه عمدتاً کاربرد زینتی (پرچین، فضای سبز شهری) دارد و اسانس/عطر گل‌ها در برخی منابع به‌عنوان ویژگی شاخص ذکر می‌شود.

Nargil_Pittosporum Tobira
نام علمي
Pittosporum Tobira
نام لاتين
Japanese mockorange
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

میخک ژاپنی یا میخک هندی گونه ای گیاه گلدار از جنس Pittosporum در خانواده Pittosporaceae با نام مشترک جهانی Japanese Pittosporum بومی به چین و ژاپن است، اما در سراسر جهان به عنوان یک گیاه زینتی در محوطه سازی و همچنین شاخه بریده پرورش داده میشود.

این گیاه می تواند تا چند متر قد بکشد و به یک شبه درخت تبدیل شود. همچنین می توانید به عنوان پرچین از آن استفاده نمایید.

خانوادهٔ پیتوسپوراسه خانواده‌ای است از گیاهان چوبی با برگ‌های متناوب یا متقابل ، ساده ، بدون گوشواره؛ گل آذین به شکل‌های مختلف ، گل‌های دوجنسی ، معمولاً منظم ، گلپوش پائینی ، ۵ گلبرگ ، ۵ پرچم پائینی ، ۵ کاسبرگ ، ۲ تا ۵ برچهٔ پیوسته ، تخمک‌های زیاد ، تمکن محوری و میوهٔ کپسول یاسته. بومی مناطق گرم و معتدلهٔ نیمکرهٔ جنوبی قارهٔ قدیم.

میخک ژاپنی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه میخک ژاپنی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  میخک ژاپنی
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  میخک ژاپنی
15 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  میخک ژاپنی
خاک معمولی

برگ های میخک ژاپنی بیضی شکل با لبه هایی که دارای حلقه زیر به طول حدود 10 سانتی متر میباشند. آنها چرمی، صاف و تیره و براق در سطوح فوقانی هستند.

گل آذین آن خوشه ای از گل های معطر در روز در انتهای شاخه می باشد. گل دارای پنج گلبرگ سفید هستند که هر یک حدود یک سانتی متر طول دارند.

میوه آن کرکدار و به شکل کپسول های چوبی در حدود 1 سانتی متر عرض و به سه دریچه های تقسیم شده است و در داخل آن دانه های سیاه و سفید در بستر پالپ صمغی وجود دارند.

ﮔﻠﻬﺎي ﺳﻔﻴﺪ و ﻣﻌﻄﺮ میخک ژاپنی در اردﻳﺒﻬﺸﺖ ﻣـﺎه ﻇـﺎﻫﺮ‬ ﻣﻲﺷﻮد.

Japanese mockorange

شرایط محیط رشد

این درختچه در ساخت فضای سبز و محوطه سازی کاربرد فراوانی دارد، زیرا در برابر خشکسالی نسبتا مقاوم است.

این گیاه بسیار با انواع محیط ها سازگار است و در اکثر خاکها به جز خاک های دائما مرطوب رشد خواهد کرد. نیاز به نور آفتاب با مقداری سایه در طول روز دارد و رطوبت و آبیاری آن متوس است.

شاخ و برگ همیشه سبز و زیبا و توانایی برای تولید گل معطر در داخل ساختمان این گیاه را تبدیل به یک گیاه گلخانه ای محبوب کرده است.

Pittosporum Tobira

مقابله به آفات میخک ژاپنی

آفات متداول این گیاه عبارتند از مختلف شته ها، کنه ها و leafhoppers

آفات رایج میخک ژاپنی (Pittosporum tobira)

شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و سپردارها مهم‌ترین آفات میخک ژاپنی هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی، سبب زردی برگ‌ها، کاهش رشد و ترشح عسلک می‌شوند که زمینه رشد قارچ دوده‌ای را فراهم می‌کند. عنکبوت قرمز نیز در هوای گرم و خشک باعث لکه‌های زرد ریز و تارهای نازک روی برگ‌ها می‌شود.

برای کنترل، ابتدا از روش‌های غیرشیمیایی مانند شست‌وشوی برگ‌ها با آب و صابون ملایم، حذف برگ‌های آلوده و افزایش رطوبت نسبی استفاده کنید. در صورت تداوم آلودگی، مصرف حشره‌کش‌های روغنی (روغن ولک) یا صابون‌های حشره‌کش با رعایت دز توصیه‌شده مفید است.

بیماری‌های قارچی و فیزیولوژیک

میخک ژاپنی در آبیاری زیاد و زهکش ضعیف دچار پوسیدگی ریشه و طوقه (قارچ‌های فیتوفترا و پیتیوم) می‌شود. علائم شامل پژمردگی تدریجی، ریزش برگ و قهوه‌ای شدن ریشه‌ها است. لکه برگی قارچی نیز با لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه روی برگ‌ها دیده می‌شود.

برای پیشگیری، از خاک سبک با زهکش خوب، آبیاری منظم بدون باتلاقی شدن و گردش هوای کافی استفاده کنید. برگ‌ها را در شب خیس نکنید و بقایای گیاهی بیمار را حذف کنید. در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های سیستمیک مناسب و ضدعفونی خاک توصیه می‌شود.

میخک ژاپنی

نحوه تکثیر میخک ژاپنی

تکثیر میخک هندی توسط بذر و یا قلمه در تابستان امکانپذیر است.


مروری بر راه‌های تکثیر

پیتوسپوروم توبیرا (Pittosporum tobira) یک درختچه زینتی رایج در باغ و فضای سبز است و در خانه نیز به‌صورت گلدانی نگهداری می‌شود؛ بنابراین تکثیر آن معمولاً به روش‌های رویشی انجام می‌گیرد. مطمئن‌ترین راه برای حفظ ویژگی‌های رقم‌های زینتی (مثل پرچین‌های متراکم یا ارقام ابلق)، تکثیر رویشی است.


تکثیر با قلمه نیمه‌خشبی

روش رایج، قلمه‌گیری از شاخه‌های نیمه‌خشبی در اواخر بهار تا تابستان است. قلمه‌های 8 تا 12 سانتی‌متری با 2 تا 4 گره انتخاب شده، برگ‌های پایینی حذف و بستر سبک و استریل (مثل پرلیت+پیت یا کوکوپیت) استفاده می‌شود. رطوبت یکنواخت و نور غیرمستقیم به ریشه‌دهی کمک می‌کند. استفاده از هورمون ریشه‌زایی و جلوگیری از خیس‌ماندن دائمی بستر، درصد موفقیت را بالا می‌برد.


خوابانیدن (لایه‌دهی)

برای بوته‌های بزرگ، خوابانیدن شاخه انعطاف‌پذیر در بهار یا اوایل تابستان کاربردی است. بخشی از ساقه که با خاک تماس دارد کمی زخمی شده، زیر خاک ثابت می‌شود و پس از ریشه‌دار شدن (معمولاً چند ماه)، از گیاه مادری جدا و منتقل می‌گردد. این روش در شرایط خانگی کم‌ریسک است.


تکثیر از بذر (تولیدمثل جنسی)

این گیاه پس از گل‌دهی کپسول‌هایی تولید می‌کند که بذرهای چسبناک دارند. بذرها پس از رسیدگی جمع‌آوری و در بستر سبک کاشته می‌شوند، اما یکنواختی صفات زینتی تضمین نمی‌شود و جوانه‌زنی ممکن است کند باشد. بذر بیشتر برای تولید پایه یا برنامه‌های اصلاحی توصیه می‌شود.

Japanese mockorange

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پیتوسپوراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.38 از ۵، بر اساس 71 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

اذر 1391/07/03
با تشكر از سايت خوبتون،من يك هفته ميشه كه يه درختچه ميخك ژاپني خريدم،گلدونش عوض كردم و خاكشم الماني ريختم،تو بالكن تو نور مستقيم افتاب نگهداري مي كنم!!!! هر روز عصر هم اب ميدم!! اما بعضي از برگهاش زرد شدن!!! ممنون ميشم راهنماييم كنيد.
حمید قادری 1395/08/14


تصویر ارسالی کاربر

سلاممن میخک ژاپنی را اسفند 94 خریده و در بالکن ، در معرض نور مستقیم دائمی گذاشتم. تا چند ماه پیش کاملا سر حال بود و سر شاخه های جدید زده بود.ولی به مرور ظرف 2-3 ماه بصورتیکه درتصویر می بینید درآمده. برگ ها از پایین شروع به خشک شدن کردند و الان دیگر به سرشاخه ها هم رسیدهممنون میشوم اگر راه حلی به نظرتان میرسد بفرمایید.با سپاس 
سید محسن دشتی 1398/08/11
با سلام خدمت شماگلدان میخک ژاپنی خریدمداخل اتاق کارم گذاشتمنور غیر مستقیم دارد و اتاق کاملا روشن هست.مدتی هست که متوجه شدم برگها دارند به صورت خم شدن  سمت داخل هستند.ممکن هست علت را توضیح دهید و برای نگهدای و رشد خوب آن چه کاری انجام دهم؟با تشکرتصویر ارسالی کاربر
محمد حسین ارداقی 1398/10/11
با سلام و عرض ادب
بنده حدود ۳ روزه که بونسای میخک هندی خریدم و متاسفانه متوجه سوراخ شدن برگ ها بر روی آن شده و همچنین مورچه بر روی خاک آن زیاد شده است. میخواستم علت این مشکل را بدونم و راهکار مناسب را به بنده اعلام فرمایید.تصویر ارسالی کاربرتصویر ارسالی کاربر
فروغ پژند 1397/10/27
سلام. من یک هفته هست که یک گلدان میخک ژاپنی برای داخل آپارتملن خریدم. روز اول هیچ برگ زردی نداشت اما امروز دیدم بیشتر از 100 تا برگش زرد شده و ریخته. باید چه کار کنم؟ خاک و گلدونشم تو همون محلاتی عوض کردم و نمیدونم چی هست.ممنون میشم راه حلشو بدید. با سپاس

ثبت پرسش یا نظر جدید