راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - کاکتوس ایستر لیلی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - کاکتوس ایستر لیلی
کاکتوس «ایستر لیلی» با نام علمی **Echinopsis subdenudata** (نام‌های رایج جهانی: **Easter Lily Cactus** و گاهی **Domino Cactus**) در ایران معمولاً با عنوان **اکینوپسیس/کاکتوس ایستر لیلی** شناخته می‌شود. این گونه ساقه‌ای **کروی تا استوانه‌ای کوتاه** به رنگ سبز دارد، با **ریب‌های مشخص** و آرئول‌های سفید-پشمالو؛ خارها بسیار کوتاه و کم‌تعدادند. گل‌ها **درشت، سفید و شیپوری** و اغلب **شب‌گشا** هستند.

از نظر نیازهای محیطی، نور **زیاد و فیلترشده** تا آفتاب ملایم (به‌ویژه صبح) را می‌پسندد و در نور کم گلدهی کاهش می‌یابد. دمای مناسب رشد حدود **18 تا 30°C** است؛ در زمستان دوره استراحت با **10 تا 15°C** (بدون یخبندان) به گلدهی کمک می‌کند. رطوبت **کم تا متوسط** و تهویه خوب مطلوب است؛ خاک باید بسیار **سبک و زهکش‌دار** باشد و آبیاری پس از خشک شدن کامل بستر انجام شود.

این کاکتوس بیشتر به‌عنوان **گیاه زینتی** و به‌خاطر گل‌های بزرگش ارزشمند است و کاربرد دارویی یا صنعتی مشهور و مستندِ رایجی برای آن گزارش نشده است.

Nargil_Echinopsis Subdenudata
نام علمي
Echinopsis Subdenudata
نام لاتين
Easter Lily Cactus
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

کاکتوس ایستر لیلی که به نام(کاکتوس عید پاک) نیز شناخته میشود، گونه ای زیبا از کاکتوس ها از جنس اچينوپسيس (Echinopsis) بومی بولیوی و پاراگوئه است.


رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

اکینوپسیس سابدنوداتا با نام علمی Echinopsis subdenudata یکی از کاکتوس‌های گل‌درشتِ آمریکای جنوبی است که در خانواده Cactaceae (کاکتوس‌سانان) قرار می‌گیرد. این گونه در جنس Echinopsis جای دارد؛ جنسی که به تنوع بالای شکل ساقه و تولید گل‌های درشت و اغلب شب‌گشا شناخته می‌شود. در متون رده‌بندی، گاهی مرزبندی گونه‌ها و خویشاوندان نزدیک آن در چارچوب بازنگری‌های تاکسونومیک مورد بحث بوده است.


منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

خاستگاه این گونه عمدتاً به بولیوی نسبت داده می‌شود و به عنوان یک کاکتوس بومی نواحی نیمه‌خشک تا خشک شناخته می‌گردد. زیستگاه آن معمولاً شامل دامنه‌های سنگلاخی، خاک‌های کم‌عمق و زهکشی‌شده، و مناطق با تابش شدید خورشید است؛ شرایطی که در آن، ذخیره آب در بافت‌های ساقه و کاهش سطح تبخیر به واسطه خارها و کوتیکول ضخیم، مزیت بوم‌شناختی ایجاد می‌کند.


ویژگی‌های علمی شاخص و بوم‌شناسی تولیدمثل

این کاکتوس ساقه‌ای کروی تا استوانه‌ای کوتاه دارد و به سبب آرئول‌های نسبتاً پشمی و خارهای کم، در نام‌گذاری «subdenudata» (کم‌خارتر/نسبتاً عریان‌تر) توصیف شده است. گل‌های بزرگ و قیفی‌شکل آن غالباً در شب باز می‌شوند؛ الگویی که با گرده‌افشانی توسط شب‌پره‌ها یا دیگر گرده‌افشان‌های شب‌فعال در بسیاری از کاکتوس‌های گل‌درشت همخوانی دارد.


پیشینه معرفی و نام رایج

نام رایج «Easter lily cactus» به شباهت ظاهری گل‌های سفید و درشت آن با سوسن‌های زینتی اشاره دارد و بیشتر در ادبیات باغبانی رواج یافته است. این گونه در دوره معاصر، به دلیل گل‌دهی چشمگیر و سازگاری با شرایط کم‌آبی، به مجموعه‌های گیاه‌شناسی و کلکسیون‌های کاکتوس راه یافته است.

کاکتوس ایستر لیلی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه کاکتوس ایستر لیلی
خیلی زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  کاکتوس ایستر لیلی
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  کاکتوس ایستر لیلی
25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  کاکتوس ایستر لیلی
خاک آهکی به خوبی زهکشی شده

این گونه دارای ساقه کشیده تا 30 سانتی متر ارتفاع با 8 تا 12 شیار است

گل های زیبای آن در شب شکوفه دهی میکنند و به شکل قیف سفید هستند. این گل ها، معطر با ساقه لوله ای بلند به طول 15 تا 22 سانتی متر هستند. گیاه بالغ و مسن آن ممکن است گل های بسیاری را در یک زمان داشته باشد. شکوفه های این گونه از اواخر بهار باز میشوند و در صبح روز اول باقی می مانند و فقط یک روز در زیبایی کامل هستند و در روز دوم شروع به پژمرده شدن میکنند.

Easter Lily Cactus

شرایط محیط رشد

Echinopsis Subdenudata نیازمند نور کامل آفتاب است و نیاز به آبیاری کمی دارد به خصوص در زمستان و رطوبت زیاد خاک موجب پوسیدگی ریشه آن میشود. حداقل دمای آن در شب 5 تا 10 در جه سانتیگراد میتواند باشد و در روز در دمای بالای 14 درجه سانتیگراد نگهداری شود. خاک آهکی به خوبی زهکشی شده و خاک های مخصوص کاکتوص برای آن توصیه میشود

Echinopsis Subdenudata

مقابله به آفات کاکتوس ایستر لیلی


آفات رایج

در Echinopsis subdenudata شایع‌ترین آفات، شپشک آردآلود (روی آرئول‌ها و چین‌ها) و کنه تارعنکبوتی (لکه‌های کمرنگ و زبری سطح) هستند. برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کنید و با پنبه آغشته به الکل 70٪ آفات را از سطح پاک کنید. سپس 2–3 نوبت با فاصله 7–10 روز از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی (در سایه و دمای معتدل) استفاده کنید. در آلودگی‌های شدید، از حشره‌کش سیستمیک مناسب گیاهان زینتی طبق برچسب استفاده شود.

گاهی شپشک ریشه باعث ضعف عمومی و توقف رشد می‌شود؛ ریشه‌ها را بررسی کرده، خاک را تعویض و گلدان را ضدعفونی کنید. پس از کاشت مجدد، آبیاری را محدود و در صورت نیاز از تیمار سیستمیک ریشه‌ای طبق دستور استفاده کنید.


بیماری‌ها و مشکلات فیزیولوژیک

مهم‌ترین بیماری، پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف (اغلب قارچی/اُاُمیستی) است. پیشگیری کلیدی است: خاک بسیار سبک، گلدان زهکش‌دار و آبیاری فقط پس از خشک‌شدن کامل بستر. در صورت شروع پوسیدگی، بخش‌های نرم را حذف، برش را خشک و در صورت امکان گیاه را قلمه‌گیری کنید؛ سپس با قارچ‌کش عمومی مناسب طبق برچسب تیمار و در بستر تازه بکارید.

آفتاب‌سوختگی به صورت لکه‌های قهوه‌ای/سفید خشک دیده می‌شود؛ نور را تدریجی افزایش دهید و از تابش مستقیم شدید ظهر محافظت کنید.

کاکتوس ایستر لیلی

نحوه تکثیر کاکتوس ایستر لیلی

ساده ترین روش تکثیر این گیاه کاشتن گیاهچه های کوچکی است که در کنار گیاه مادر بوجود میآیند


تولیدمثل Echinopsis subdenudata در طبیعت

این کاکتوس در زیستگاه‌های خشک آمریکای جنوبی عمدتاً با تولید گل‌های بزرگ و معطر در شب، گرده‌افشان‌ها را جذب می‌کند. گرده‌افشانی بیشتر توسط شب‌پره‌ها و گاهی خفاش‌ها انجام می‌شود و پس از لقاح، میوه و بذر شکل می‌گیرد. بذرها با رسیدن میوه در طبیعت پراکنده شده و در شکاف سنگ‌ها یا خاک‌های سبک و زهکش‌دار، پس از بارش‌های کوتاه‌مدت جوانه می‌زنند.


تکثیر در خانه با بذر

برای تکثیر بذری، از بذر تازه استفاده کنید و بستر استریلِ سبک (کوکوپیت+پرلیت یا خاک کاکتوس الک‌شده) فراهم کنید. بذرها را سطحی بپاشید و فقط اندکی مه‌پاشی کنید. دمای 22 تا 28 درجه، نور زیادِ غیرمستقیم و رطوبت کنترل‌شده، کلید جوانه‌زنی است. پس از سبز شدن، به‌تدریج تهویه را افزایش دهید تا از قارچ جلوگیری شود.


تکثیر با پاجوش و قلمه

این گونه گاهی پاجوش تولید می‌کند. پاجوش را با تیغ تمیز جدا کنید، چند روز در سایه بگذارید تا محل برش پینه ببندد، سپس در خاک خشک و سبک بکارید و تا ریشه‌دهی آبیاری را بسیار محدود کنید. ریشه‌دهی با گرمای ملایم و آبیاری کم، سریع‌تر و ایمن‌تر انجام می‌شود.


تکثیر با پیوند

برای رشد سریع‌تر یا نجات گیاه ضعیف، می‌توان آن را روی پایه‌های قوی مانند Hylocereus یا Myrtillocactus پیوند زد. برش‌ها باید صاف و هم‌مرکز باشند و چند روز اول از آفتاب مستقیم دور نگه داشته شود.

Easter Lily Cactus

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس کاکتوس اچینوپسیس و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاکتوس و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.1 از ۵، بر اساس 96 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

سیاوش اسماعیلی 1391/02/04
با سلام، آیا برای اینکه کاکتوس ایستر لیلی گل بدهد باید کار خاصی انجام بدهیم و آیا زمان گل دادن آن فصل و زمان خاصی دارد؟ با تشکر
جلال ایرانمنش 1397/11/13
با سلام ممنون از راهنماییتون
در اواسط تابستان به علت کوچک بودن گلدان اقدام به تعویض آن نمودم از آن پس رشد آن متوقف شد از لحاظ آبیاری هر زمان سطح خاک ان خشک میشد آبیاری نمودم و از لحاظ نور در پشت پنجره با نور کافی قرار دارد و از خاک کاکتوس که از گل فروشی تهیه نمودم استفاده نمودم از هیچ گونه کود بعد از تعویض گلدان استفاده ننمودم میخواستم علت توقف رشد کاکتوس و چکاری باید انجام دهم ؟
soheila reyhani 1392/01/03
باسلام طبق روال دفعات قبل از کودهای آماده برای گلدانهای خونه استفاده کرده وخاک آنهارا تعویض کردم اما بعد مدتی حشرات ریزسفید رنگی و حشراتی دیگری در خاک دیدم وبه مرور رشد گلها متوقف شد ومن مجدد خاک انها را اینبار با مقداری خاک وکودبرگ وپوست برنج وتخم مرغ و چای عوض کردم اما اکنون گلها هیچگونه رشدی ندارند و شاداب نیستند هفته ای یکبار به گلها اب میدهم دلیل عدم رشد آنها را نمیدانم
از راهنمایی شما سپاسگذارم
کیوان الهیاری 1392/10/23
سلام
اگه کسی اسم اینو میدونه بگه خیلی لطف کرده
.
.
.
marzi kh 1393/05/16
سلام ممنون از سایت خوبتون ایسترلیلی من دچار خشکیدگی ریشه شد و تمام پاجوشای کوچیک پایینش هم خشک شدن و کنده شدن حتی خشکیدگی به تنه پایینی هم سرایت کرد / حالت له شدگی و گندیدگی نبود خشک و قهوای شده بود/من قسمت ریشه و تنه پایین خشک شدرو بریدم گذاشتم تو هوای ازاد تا یه هفته بمونه دوباره بکارمش اما قسمت بریده شده خیلی پهنه بنظرتون نجات پیدا می کنه ؟

ثبت پرسش یا نظر جدید