معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تزیمبالو

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/04/02
معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تزیمبالو
تزیمبالو (*Solanum caripense*) یک گونه از تیرهٔ سیب‌زمینیان (Solanaceae) و نزدیک به پپینو و سایر *Solanum*‌های میوه‌دار است.

**شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):**
به اقلیم‌های معتدلِ گرم تا نیمه‌خنک سازگار است و در دماهای ملایم بهترین رشد را دارد؛ به گرمای شدید و به‌ویژه یخبندان حساس است. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا و آبیاری منظم را می‌پسندد، اما خاک باید زهکشی خوب داشته باشد. نورِ زیاد برای باردهی مناسب است؛ در آفتاب کامل تا نیم‌سایه رشد می‌کند.

**بومی و زیستگاه:**
بومی نواحی کوهپایه‌ای و ارتفاعات شمال‌غرب آمریکای جنوبی (به‌ویژه مناطق آند) است و معمولاً در حاشیه جنگل‌ها، شیب‌ها و زیستگاه‌های نیمه‌مرطوب تا مرطوب، اغلب در ارتفاعات میانی تا بالا دیده می‌شود.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
بوته‌ای علفی تا نیمه‌چوبی، پرشاخه و نسبتاً سریع‌الرشد است. برگ‌ها ساده، نسبتاً درشت و معمولاً کمی کرک‌دارند. گل‌ها ستاره‌ای‌شکل و پنج‌پر (اغلب سفید تا بنفش کم‌رنگ) با پرچم‌های زرد دیده می‌شوند. میوه‌ها سته (berry) کوچک تا متوسط، گرد یا بیضوی و پس از رسیدن معمولاً زرد/زرد-نارنجی و معطر هستند و دانه‌های فراوان دارند.

**نام رایج (ایران و جهان):**
در ایران بیشتر با نام «تزیمبالو» (گاه در منابع به‌صورت «چیمبالو») شناخته می‌شود. در منابع بین‌المللی به نام‌های **Tzimbalo / Tzimbalo fruit** و گاهی **Wild pepino** (پپینوی وحشی) اشاره می‌شود.

**کاربرد شاخص:**
بیشتر به‌عنوان گیاه میوه‌دار بومیِ آند و میوه خوراکی/معطر شناخته می‌شود و شهرت اصلی آن در همین مصرف خوراکی است.

Nargil_Solanum caripense
نام علمي
Solanum caripense
نام لاتين
tzimbalo
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه گیاه‌شناسی

Solanum caripense که در منابع محلی با نام «تزیمبالو» شناخته می‌شود، گونه‌ای از سردهٔ Solanum در خانوادهٔ Solanaceae (بادنجانیان) است؛ همان خانواده‌ای که گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی و بادمجان نیز در آن قرار دارند. این گونه معمولاً به‌عنوان یک گیاه میوه‌دار نیمه‌چوبی یا بوته‌ای معرفی می‌شود و از نظر آرایه‌شناسی در میان گونه‌های میوه‌دار سردهٔ Solanum جای می‌گیرد.


منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

خاستگاه S. caripense عمدتاً به نواحی کوهستانی آند در شمال آمریکای جنوبی نسبت داده می‌شود. پراکنش طبیعی آن در دامنه‌ها و دره‌های آندی، جایی که شرایط اقلیمی معتدل تا خنک‌کوهستانی برقرار است، گزارش شده و در برخی مناطق فراتر از زیستگاه بومی نیز به‌صورت کشت‌شده یا نیمه‌وحشی دیده می‌شود.


زیستگاه و ویژگی‌های بوم‌شناختی

این گیاه بیشتر با زیستگاه‌های لبه جنگل‌ها، بیشه‌زارها، شیب‌های مرطوب و نواحی نیمه‌باز کوهپایه‌ای سازگار است. حضور آن در محیط‌هایی با نور فیلترشده یا آفتاب ملایم و خاک‌های نسبتاً غنی و دارای زهکشی مناسب گزارش می‌شود. در بوم‌سازگان‌های آندی، این گونه می‌تواند بخشی از پوشش گیاهی ثانویه پس از آشفتگی‌های طبیعی یا انسانی باشد.


تاریخچه و اهمیت علمی

S. caripense در کنار برخی دیگر از گونه‌های میوه‌دار Solanum، در ادبیات گیاه‌شناسی به‌عنوان یکی از ذخایر ژنتیکی ارزشمند برای مطالعه تنوع درون‌سرده‌ای مطرح است. پژوهش‌های تاریخی و معاصر بر شناخت خاستگاه، سازگاری‌های ارتفاعی و جایگاه آن در تکامل گروه‌های میوه‌دار Solanum تمرکز داشته‌اند و این امر آن را به گونه‌ای مهم برای مطالعات سامانه‌شناسی و بوم‌گیاه‌شناسی تبدیل کرده است.

تزیمبالو

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه تزیمبالو
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  تزیمبالو
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  تزیمبالو
نواحی گرم
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  تزیمبالو
کشت در انواع مختلفی از خاک ها


گیاه "تزیمبالو" یا نام علمی Solanum caripense یکی از درختچه های همیشه سبز از خانواده ی بادمجانیان (Solanaceae) می باشد. این گیاه بومی جنوب آمریکا بوده و دارای میوه های خوراکی است.
میوه ی تزیمبالو ارتباط خویشاوندی نزدیکی با میوه Pepino (Solanum muricatum) دارد. و اعتقاد بر این است که تزیمبالو از اجداد گونه های وحشی پپینو می باشد.
همچنین این گیاه از خویشاوندان گونه های دیگری از بادمجانیان مانند گوجه فرنگی (Solanum lycopersicum)، نارانجیلا (Solanum quitoense) و گیاه تخم مرغ (Solanum melongena) است.
میوه این گیاه حتی در نواحی بومی آن مانند کلمبیا، اکوادور، بولیوی، پرو و شیلی نیز بسیار کمیاب است.
این گیاه دو تا سه سال پس از کشت بذرها به باردهی می رسد. میوه ها گرد، سته ای و به اندازه ی دو سانتیمتر بوده که در زمان رسیدن کامل به رنگ زرد تا سبز کمرنگ با خطوطی طولی و به رنگ تیره دیده می شوند. مزه و بافت این میوه ها همانند پپینو است و بسیار آبدار می باشد.

tzimbalo

شرایط محیط رشد


این گیاه آب و هوای گرم و بدون یخبندان را برای رشد ترجیح می دهد. گیاه می تواند در دماهای کمتر از -2.5 درجه سانتیگراد (27 تا 28 درجه فارنهایت( نیز زنده بماند اگرچه ممکن است در این شرایط، برگ ها ریزش کنند. تزیمبالو می تواند فصول گرم و طولانی مدت را تحمل کند و در چنین شرایطی رشد کند.
این گیاه همچنین برای رشد بهینه به آفتاب کامل و آبیاری منظم نیاز دارد.
تزیمبالو به خوبی در شرایط گلخانه ای می تواند رشد کند.

Solanum caripense

مقابله به آفات تزیمبالو


این گیاه نسبت به سرما، آفات و بیماری ها حساس می باشد. ولی مانند سایر اعضای خانواده ی بادمجان، این گیاه نیز بیشترین جذب حشرات مانند آفت ها، پروانه های سفید، سوسک ها و عنکبوت ها را دارد.

تزیمبالو

نحوه تکثیر تزیمبالو


تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرها صورت می گیرد. گیاهان به وجود آمده از بذر، حدود 2 تا 3 سال پس از کشت به باردهی می رسند.
بذرها در دمای 25 درجه سانتیگراد و پس از 3 تا 6 هفته جوانه می زنند.

tzimbalo

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


کاربردهای دارویی میوه

میوه Solanum caripense (تزیمبالو) در برخی منابع قوم‌پزشکی به‌صورت خوراکی یا عصاره به‌کار رفته است. مهم‌ترین استفاده گزارش‌شده، بهره‌گیری از ترکیبات فنولی و کاروتنوئیدی میوه به‌عنوان مواد آنتی‌اکسیدان است که می‌تواند در فرمولاسیون فرآورده‌های تغذیه‌-دارویی و مکمل‌ها مورد توجه قرار گیرد. همچنین به دلیل طعم ترش‌وشیرین و محتوای ویتامین‌ها، در محصولات تقویتی و نوشیدنی‌های عملکردی (functional beverages) استفاده می‌شود.


کاربرد برگ و اندام‌های سبز

مانند بسیاری از گونه‌های جنس Solanum، اندام‌های سبز می‌توانند حاوی آلکالوئیدهای گلیکو (گلیکوآلکالوئیدها) باشند. در مطالعات شیمی‌گیاهی، این گروه ترکیبات به‌عنوان مواد زیست‌فعال با پتانسیل ضد‌میکروبی و ضد‌آفت مطرح می‌شوند و در پژوهش‌های دارویی به‌صورت استخراج و خالص‌سازی بررسی می‌گردند. با این حال، مصرف خودسرانه اندام‌های سبز توصیه نمی‌شود.


کاربردهای صنعتی و فرآوری

میوه تزیمبالو در صنایع غذایی برای تولید مربا، ژله، سس و کنسانتره کاربرد دارد و می‌تواند منبع رنگدانه‌های طبیعی باشد. پکتین و ترکیبات اسیدی میوه، آن را برای تولید فرآورده‌های ژل‌شونده و طعم‌دهنده‌های طبیعی مناسب می‌کند. همچنین عصاره‌های استانداردشده میوه می‌توانند به‌عنوان افزودنی آنتی‌اکسیدانی طبیعی در فرمولاسیون برخی محصولات غذایی و آرایشی‌-بهداشتی استفاده شوند.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - تزیمبالو

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس تاج‌ریزی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادنجانیان - سیب‌زمینیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.86 از ۵، بر اساس 7 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید