بنفشه آفریقایی

دانستنیهای علمی

نام علمي

Saintpaulia Ionantha

نام لاتين

African violet

خانواده (تيره)

Gesneriaceae

گفته شده این گیاه اول بار در سال 1892 توسط یك نظامی آلمانی به نام «سنت پل» در تانزانیا شناسایی شد، به همین دلیل نام سنت پـُلیا برای آن انتخاب گردید.

بنفشه آفريقايي يكي اززيباترين گياهان گلداراست كه نه تنها داراي گلهايي زيبا بلكه شاخ و برگ آن نيز ازجذابيت خاصي برخورداراست . پرورش بنفشه آفريقائي اصلي كاردشواري است ولي واريته ها و هيبريدهاي جديد آن قويتر و پرگل تر مي باشند و درصورت رعايت برخي اصول،پرورش آنها موفقيت آميز خواهد بود.

خصوصیات - معرفی

اندازه گیاه در جنس های مختلف متفاوت است. رنگ گل هایش متنوع بوده و در طول سال گل می دهد.

شرایط نگهداری بنفشه آفریقایی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی خشک دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاكبرگ

این گیاه بسیار دوستدار روشنایی است؛ در زمستان باید از نور كامل آفتاب بهره مند شود اما بهتر است در تابستان از تابش مستقیم آفتاب محافظت گردد. در صورتی كه بخواهیم بنفشه آفریقایی را در محیط سرپوشیده و كم نور پرورش دهیم می توانیم از لامپ های فلورسنت (مهتابی) استفاده كنیم، این لامپ ها باید در فاصله سی تا چهل سانتی متری گیاه نصب شوند. لازم نیست چراغ ها به طور مرتب روشن باشند، بلكه می توانید در ساعات مشخص چراغ ها را خاموش كنید. مزیت استفاده از نور مصنوعی نسبت به نور آفتاب اینست كه برگ ها دچار سوختگی نخواهند شد.

در مورد مقدار آب و فاصله زمانی بین دو آبیاری عواملی چون نور، گرما، خاك، جنس و حجم گلدان و سن گیاه دخالت دارد. ریشه بنفشه آفریقایی نسبت به آب زیاد حساس است و دچار پوسیدگی می گردد. بنابراین بهتر است در مورد مقدار و دفعات آبیاری توجه بیشتری داشته باشید و این كار را با دقت و احتیاط كامل انجام دهید.

بهترین زمان برای آبیاری بنفشه آفریقایی موقعی است كه خاك كاملاً خشك شده و گیاه احتیاج زیادی به آب داشته باشد؛ اگر هنوز خاك خیس است به گیاه آب ندهید. با لمس كردن خاك می توانید از خشكی آن مطمئن شوید. مقدار آب در هر مرتبه آبیاری باید به اندازه ای باشد كه آب از منفذ زیر گلدان خارج نشود.

از پاشیدن آب روی برگ های گیاه خودداری كنید.

یكی از روش هایی كه امروزه برای آبیاری بنفشه آفریقایی مرسوم شده، استفاده از زیر گلدانیِ گود است. در این روش زیر گلدانی را از آب پر كنید، بعد از پانزده دقیقه آب از راه منفذ كف گلدان جذب خاك می گردد. بعد آب اضافی زیر گلدانی را خالی كنید.

برای پرورش بنفشه آفریقایی از خاكبرگ آماده استفاده كنید.

در فصول گرم هر پانزده روز یك بار به وسیله غذاهای كمكی، گیاه را تقویت كنید.

گلدان مناسب با توجه به حساسيت اين گياه نسبت به سرما بهتر است آنها را در گلدانهاي پلاستيك پرورش دهيم و ازگلدانهاي سفالي استفاده نكنيم زيرا سفال در طول ماههاي سرد،سرما را جذب مي كند و نتيجه اين تنش سرمايي در گياه قهوه اي شدن و مرگ برگها است. در صورت ضرورت تعويض گلدان اين كار را در بهار انجام دهيد

كوددهي بنفشه هاي آفريقايي را بايد درهر آبياري با يك كود رقيق حاوي فسفر بالا(14-12-36) تغذيه نمود. هيچگاه غلظت كود را از ميزان توصيه شده بالاتر نبريد و خاك را هر2تا3 ماه يكبار شستشو دهيد و اجازه دهيد خاك با خروج كامل آب از زهكش كف گلدان كاملاً شسته شود.با اجراي يك برنامه كود دهي منظم و مداوم املاح در خاك گلدان تجمع مي يابند و در صورت عدم شستشوي خاك، ريشه ها صدمه مي بينند.

بنفشه آفریقایی هوای تازه را دوست دارد البته نباید در مسیر کوران باد قرار گیرد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی و داروسازی

برای Saintpaulia ionantha کاربرد درمانی تأییدشده‌ای گزارش نشده است. بااین‌حال، ترکیبات رنگیزه‌ای گل‌ها (آنتوسیانین‌ها) در پژوهش‌ها برای سنجش ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و پتانسیل رنگ‌های طبیعی بررسی شده‌اند؛ استفاده بالینی توصیه نمی‌شود.

کاربردهای صنعتی

بخش‌های رویشی (برگ و دمبرگ) به‌طور گسترده در کشت‌بافت و ریزازدیادی برای صنعت گل و گیاه استفاده می‌شوند. گل‌ها به‌عنوان منبع آموزشی برای استخراج رنگ طبیعی در آزمایشگاه‌ها به‌کار می‌روند و ژرم‌پلاسم آن در برنامه‌های به‌نژادی و تولید ارقام تجاری ارزش دارد.

مقابله به آفات بنفشه آفریقایی

بنفشه آفریقایی نسبت به خیس بودن برگ ها حساسیت دارد و نباید آب روی برگ هایش پاشیده شود. در صورتی كه حجم گلدان بزرگ باشد یا خاك از مواد غذایی كافی برخوردار نگردد، گیاه گل نمی دهد یا این كه گل ها ریز و كوچك می مانند. در این صورت بعد از تعویض گلدان و اضافه نمودن مواد غذایی به خاك، گیاه را تقویت كنید. گل های پژمرده و كوچك را جدا كنید.

مهمترین بیماری های بنفشه آفریقایی منشاء ویروسی یا قارچی دارند.رطوبت زیاد موجب انتشار بیماری های قارچی می شود. نوعی قارچ به نام فتیوم التیموم PHTHIUM-ULTIMUM موجب پوسیدگی قسمت های بالایی گیاه می گردد. اسیدی بودن خاك، نداشتن زهكشی مناسب و خیس شدن برگ ها این بیماری را شدت می دهد.اگر گیاه در محیط بسته و بدون تهویه قرار بگیرد یا رطوبت نسبی هوا زیاد باشد، و همچنین قرار گرفتن در سرمای زیاد و گرمای بیش از اندازه روز و تاریكی های طولانی موجب شیوع قارچ های سفید رنگ می گردد. علامت این بیماری، خاكستری و گرد آلود شدن سطح برگهاست. اسپری نمودن سموم قارچ كش روی برگ های آلوده و نگهداری صحیح گیاه، موجب بهبودی و سلامتی بنفشه آفریقایی می گردد.

بيماري پوسيدگي ريشه بنفشه افريقايي : اين بيماري كه بوسيله قارچnicotian Var.parasiti Phytophthora ايجادمي شود،يك بيماري مخرب درمراكز پرورش بنفشه افريقايي Saintpaulia ionantha به شمار مي رود.علائم بيماري در قسمتهاي هوايي گياه بصورت توقف رشد،پژمردگي و پوسيدگي نرمي به رنگ قهوه اي متمايل به سياه در ناحيه طوقه و همچنين در قسمت ريشه مشاهده مي شود،اين علائم به تدريج به سمت دمبرگ و برگ انتقال مي بايد. اولين تحقيق جامع برروي اين بيماري درسال 1973درآلمان توسط Plate و Kroberانجام شد. درايالات كاليفرنيا، فلوريدا و كلرادوي آمريكا نيزبراي پرورش اين گياه مشكلات بسياري وجود دارد. اين بيماري درايران براي اولين باردرسال 1370،درمراكزپرورش بنفشه افريقايي تهران،با خسارت فراوان مشاهده گرديد و عامل بيماري نيزازمراكزمختلف به طور مكررتوسط نگارنده گزارش شد.كولتيوارهاي بنفشه افريقايي نسبت به پوسيدگي فيتوفترايي داراي حساسيتهاي بسيار متفاوت مي باشند و براين اساس به چهار گروه،بسيارمقاوم،مقاوم،حساس و بسيارحساس تقسيم مي شوند. مبارزه با بيماري ابتدا براساس رعايت بهداشت و بكاربردن ريشه هاي عاري ازآلودگي صورت گرفت، بعدها تحقيقات وسيعي درمورد استفاده ازقارچ كشها بمنظورمبارزه با بيماري انجام پذيرفت.از بين سموم مورد آزمايش اتريديازول(Truban 30 wp) و پراكسي كلر(Nurelle 7.2 EC) همراه با آبياري و همچنين محلول پاشي قسمتهاي هوايي گياه با استفاده ازpyroxyclor بهترين نتايج را ازخود نشان داد.محلول پاشي قسمتهاي هوايي به منظور حفاظت گياهان با استفاده ازقارچ كشهاي كاپتان (Captan 50 wp)،كلروتالونيل(Daconil 2787 75 wp) ومانكوزب(Dithane M-45 80wp) نيزنتيجه بسيارعالي درمبارزه داشته است. با توجه به نايابي پيروكسي كلرمي توان ازمتالاكسيل(Subdue 2 E) وفوزتيل آلومينيوم(Aliette) كه اثر مشابهي برضد بيماريهاي فيتوفترايي دارند،استفاده نمود.

لکه‌های قهوه‌ای روی برگها مشاهده می‌شوند: غبار پاشی در آفتاب و یا آبیاری از بالا عامل آن است. گیاه احتیاج به غبارپاشی ندارد و آبیاری طبق روش گفته شده انجام گیرد.

لکه‌های قهوه‌ای روی برگها مشاهده می‌شوند: غبار پاشی در آفتاب و یا آبیاری از بالا عامل آن است. گیاه احتیاج به غبارپاشی ندارد و آبیاری طبق روش گفته شده انجام گیرد.

برگها پیچیده ، خشک و خم شده‌اند: هوا گرم و خشک و احتیاج به آبیاری دارد. هرگز غبار پاشی نکنید.

برگها پژمرده و خم می‌شوند: هوا سرد است. گیاه را به محل گرمتری منتقل کنید.

تمام شرایط مساعد ولی گیاه گل نمی‌دهد: گیاه را کود دهی نمایید

گلها شفاف و کمرنگ شده‌اند: عامل آن غبار پاشی است. این گیاه را غبار پاشی نکنید

گلها و برگهای گیاه می‌پوسند: آبیاری زیاد از اندازه است. در تمام طول سال هفته‌ای دوبار آبیاری کافی است.

برگهای جدید ریز و تعداد آنها زیاد است: احتیاج به تعویض گلدان دارد. گلدان را با یک اندازه بزرگتر تعویض نمایید

گیاه سالم و گل نمی‌دهد: گلدانها خیلی بزرگ انتخاب شده است تا دو سال آینده گلدانها را تعویض نکنید.

برگها رنگ پریده هستند: یا نور زیاد است یا احتیاج به کود دهی دارد. گیاه را به محلی با نور غیر مستقیم منتقل کنید.

برگها سیاه می‌شوند: عامل آن استفاده از مواد براق کننده شیمیایی است. از آنها استفاده نکنید. برای تمییز نمودن برگها از برس نرم مخصوص استفاده نمایید.

نحوه تکثیر بنفشه آفریقایی

برای ازدیاد بنفشه آفریقایی می توانید از سه روش كاشت بذر، قلمه برگ و تقسیم بوته استفاده كنید.

روش قلمه برگ یكی از بهترین و آسان ترین روش های تكثیر بنفشه آفریقایی است. زمان مناسب برای این نوع تكثیر فصل تابستان استدر این روش ابتدا بهترین برگ ها را انتخاب كنید و آنها را با قیچی یا چاقو از انتهای دُمبرگ بچینیدبرگ بریده شده را از ناحیه دُمبرگ در آب قرار دهید تا ریشه دار شود.قلمه ها را در خاك هم می توانید ریشه دار كنید. بهتر است قلمه ها را از قسمت میانی ساقه بردارید. مناسب ترین درجه حرارت برای ریشه زایی قلمه ها 25 درجه سانتیگراد است.قراردادن نایلون روی گلدانی كه قلمه ها در آن كاشته شده اند موجب افزایش رطوبت نسبی می شود و به سرعتِ ریشه زایی كمك می كند. در شرایط مناسب، قلمه برگ بعد از پانزده روز تا یك ماه دارای ریشه می شود.

تقسیم بوته این روش راه ساده ای برای ازدیاد بنفشه آفریقایی است. زمانی كه گیاه بنفشه آفریقایی رشد كافی كرد از كنار بوته، پاجوش های كوچكی رشد می كند كه می توانید از آنها برای ازدیاد گیاه استفاده كنید.

با استفاده از نور مصنوعی و تنظیم درجه حرارت مناسب می توان در هر زمانی به تکثیر از روش كاشت بذر اقدام كرد. برای كاشت بذر در شرایط مصنوعی، درجه حرارت را روی 25 – 20 درجه سانتیگراد تنظیم نمایید و روزانه به مدت دوازده ساعت چراغ ها را روشن كنید. همه روزه قدری آب روی خاك اسپری كنید.

هشدار - عوارض جانبی

اصطلاحات تخصصی علوم در مورد بنفشه آفریقایی :
تاکسونومی: گیاه گل بنفشه آفریقایی بر حسب خویشاوندی با سایر گیاهان رده بندی می‌شود و جایگاه این گیاه از نظر رده بندی در سطح گونه مشخص می‌شود. مورفولوژی: تنوع ریختی گیاه گل بنفشه آفریقایی مطالعه می‌شود. و به عبارتی مطالعه تنوع ریختی گیاه بنفشه آفریقایی باعث می‌شود تا بدانیم که با شرایط متفاوت در زیستگاههای مختلف سازگاری این گیاه چگونه صورت می‌گیرد. آناتومی: ساختمان داخلی گیاه گل بنفشه آفریقایی مطالعه می‌شود. مورفوژنز: از ابتدای تشکیل سلول تخم بنفشه آفریقایی تا بوجود آمدن شکل آویز بررسی می‌شود. فیزیولوژی: نحوه کار و فعالیت گیاه بنفشه آفریقایی از سطح اندامکهای درون سلول تا بافتها - اندامها و خود گیاه بنفشه آفریقایی مطالعه می‌شود. سیتولوژی: به مطالعه درباره رشد – تولید مثل و رفتار سلول گیاه بنفشه آفریقایی می‌پردازد. اکولوژی: به مطالعه چگونگی سازش گیاه بنفشه آفریقایی با محیط و ارتباط آنها با یکدیگر می‌پردازد. ژنتیک: چگونگی انتقال صفات وراثتی و عوامل انتقال دهنده و ساختار شیمیایی این عوامل را در گیاه بنفشه آفریقایی بررسی می‌کند.

پامچال دماغه ای

کلم‌نیا برگ‌ریز (گیاه ماهی‌طلایی برگ‌ریز)

اسكينانتوس

کولومنئا گلوریوزا

بنفشه آتشین

ژسنریا کاردینالیس