کالانکوئه دایگریمونتیا

دانستنیهای علمی

جنس کالانکوئه شامل 139 گونه مختلف است که همگی بومی ماداگاسکار هستند.

رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

Kalanchoe daigremontiana یک گونهٔ ساکولنت از خانوادهٔ Crassulaceae (ساقه‌چربیان) است و در جنس Kalanchoe قرار می‌گیرد؛ جنسی که به سازگاری با خشکی و متابولیسم CAM شهرت دارد. این گونه در منابع رده‌بندی گاهی با نام‌های هم‌ارز (synonym) در جنس Bryophyllum نیز گزارش شده است.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

زادگاه این گیاه جنوب‌غرب ماداگاسکار است. زیستگاه طبیعی آن معمولاً مناطق نیمه‌خشک با تابش زیاد، خاک‌های کم‌عمق و سنگلاخی و زهکش بالا است؛ شرایطی که با ذخیره آب در برگ‌ها و کاهش تعرق سازگار می‌شود. توان تولید گیاهچه‌های حاشیهٔ برگ، یک راهبرد مؤثر برای بقا و گسترش در زیستگاه‌های ناپایدار به شمار می‌آید.

تاریخچه کشف و معرفی علمی

این گونه در سدهٔ بیستم از ماداگاسکار به مجموعه‌های گیاه‌شناسی و سپس باغبانی جهان راه یافت و به‌تدریج به‌عنوان یک ساکولنت زینتی شناخته شد. نام گونه‌ای daigremontiana به افتخار یکی از حامیان/گردآورندگان مرتبط با معرفی این گیاه در ادبیات گیاه‌شناسی انتخاب شده است.

نام‌های رایج جهانی و محلی

در انگلیسی، نام‌های رایج شامل Mother of Thousands و Alligator Plant است که به تولید انبوه گیاهچه‌ها اشاره دارد. در فارسی نیز معمولاً با نام‌هایی مانند «مادر هزاران» و «کالانکوئه بچه‌زا» شناخته می‌شود که بازتاب ویژگی بارز تکثیر رویشی آن است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 30 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز یک قسمت پیت ماس و دو قسمت شن یا ماسه

بلندی این گیاه تا 1 متر می رسد با برگ های گوشتی و نیزه ای مستطیل شکل با طول 15_20 سانتی متر که حدود 3.2 سانتی متر عرض دارند.

دارای شاخه های برگ مانندی به نام کلادود است.در گیاه بالغ روی ساقه اصلی ریشه هایی ایجاد می شود که 10_15 سانتی متر بالاتر از سطح زمین است.بر روس ساقه گره های مختلفی با دو الی 4 برگ در محل گره است.

برگ های فوقانی گسترش می یابند و باعث می شود که گیاه به سمت زمین خم شود و با ریشه های فرعی خود روی زمین متصل شوند و ممکن است گیاه جدیدی بوجود آورند. گل های کوچکی به رنگ صورتی کم رنگ به صورت گل آذین چتری در بالای ساقه قرار دارند

شرایط محیط رشد

نور و دما

کالانکوئه دایگریمونتیا به نور زیاد غیرمستقیم نیاز دارد. کنار پنجره جنوبی یا شرقی با فیلتر پرده نازک مناسب است. تابش مستقیم و شدید آفتاب تابستانی می‌تواند سوختگی روی برگ‌ها ایجاد کند. دمای ایده‌آل بین ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است و گیاه سرما زیر ۱۰ درجه را تحمل نمی‌کند. از قرار دادن گلدان در معرض باد سرد، کولر و تغییرات ناگهانی دما خودداری کنید.

رطوبت و آبیاری

این گیاه مانند اغلب ساکولنت‌ها، رطوبت هوای معمولی خانه را می‌پسندد و نیاز به رطوبت‌زایی اضافی ندارد. آبیاری باید عمیق اما با فواصل نسبتاً طولانی انجام شود. بین دو آبیاری، اجازه دهید حداقل دو سوم سطح خاک کاملاً خشک شود. آبیاری بیش‌ازحد و ماندگاری آب در زیرگلدانی مهم‌ترین علت پوسیدگی ریشه است.

خاک، گلدان و زهکشی

بهترین بستر، خاک بسیار سبک و کاملاً زهکش‌دار است. ترکیب خاک کاکتوس آماده یا مخلوطی از ۵۰٪ پرلیت یا ماسه شسته + ۵۰٪ خاک برگ یا کوکوپیت مناسب است. گلدان سفالی یا پلاستیکی با حداقل یک سوراخ بزرگ زهکشی انتخاب کنید. هر ۲ تا ۳ سال یک بار، در بهار، تعویض گلدان با یک سایز بزرگ‌تر و خاک تازه توصیه می‌شود.

مقابله به آفات کالانکوئه دایگریمونتیا

آفات شایع کالانکوئه دایگریمونتیا

مهم‌ترین آفات این گیاه شپشک‌های آردآلود، شته‌ها و کنه‌های ریز عنکبوتی هستند. شپشک آردآلود به صورت لکه‌های سفید پنبه‌ای روی برگ و ساقه دیده می‌شود و با مکیدن شیره گیاه باعث ضعف و زردی برگ‌ها می‌گردد. شته‌ها معمولاً روی جوانه‌ها تجمع کرده و سبب پیچیدگی و چسبندگی برگ می‌شوند. کنه تارعنکبوتی نیز با ایجاد تارهای ظریف و لکه‌های زرد روی برگ‌ها شناخته می‌شود.

روش‌های کنترل آفات

اولین گام، جداسازی گیاه آلوده و بررسی منظم پشت برگ‌ها است. می‌توان با پنبه آغشته به الکل، شپشک‌ها را به صورت دستی پاک کرد. برای حمله‌های خفیف، محلول آب و صابون مایع ملایم (اسپری روی برگ و سپس شست‌وشو) مفید است. در صورت آلودگی شدید، استفاده محدود از حشره‌کش‌های سیستمیک مخصوص گیاهان زینتی توصیه می‌شود.

بیماری‌ها و پیشگیری

رطوبت زیاد و خاک سنگین باعث پوسیدگی ریشه و ساقه می‌شود. آبیاری زیاد مهم‌ترین عامل بیماری در کالانکوئه دایگریمونتیا است. باید از خاک بسیار سبک و زهکشی قوی، گلدان دارای سوراخ و آبیاری پس از خشکی کامل سطح خاک استفاده کرد. تهویه مناسب و پرهیز از خیس کردن طولانی برگ‌ها خطر قارچ‌ها را کاهش می‌دهد.

نحوه تکثیر کالانکوئه دایگریمونتیا

کالانکوئه دایگریمونتیا به راحتی از گیاهچه های تشکیل شده در لبه های برگ و یا از قلمه تکثیر می شود . قلمه باید در جای خشک باشد تا ریشه بزند.

تولیدمثل طبیعی و ویژگی‌های تکثیر

کالانکوئه دایگریمونتیا (Kalanchoe daigremontiana) یک ساکولنت زینتیِ رایج در خانه و باغ است و به «مادر هزاران» مشهور است. مهم‌ترین روش تکثیر آن تولید گیاهچه‌های آماده (پاجوشک‌ها) روی لبه برگ‌هاست که در طبیعت نیز نقش اصلی در گسترش سریع آن دارد.

تکثیر با گیاهچه‌های حاشیه برگ

در حاشیه برگ‌ها جوانه‌های کوچکی تشکیل می‌شود که دارای ریشه‌های ابتدایی‌اند. با جدا شدن طبیعی یا لمس و جابجایی، این گیاهچه‌ها روی خاک می‌افتند و سریع ریشه‌دار می‌شوند. برای تکثیر خانگی، گیاهچه‌های سالم را زمانی جدا کنید که چند برگ کوچک و ریشه‌های ظریف دارند، سپس روی بستر سبک (خاک کاکتوس/پرلیت) قرار دهید و آبیاری را کم و فقط پس از خشک شدن سطح خاک انجام دهید.

تکثیر با قلمه ساقه

ساقه‌های گوشتی را با ابزار تمیز ببرید، چند ساعت تا یک روز اجازه دهید محل برش خشک و پینه ببندد، سپس در خاک سبک بکارید. نور زیادِ غیرمستقیم و رطوبت کم، ریشه‌زایی را بهتر می‌کند. آبیاری زیاد در هفته‌های اول مهم‌ترین عامل پوسیدگی قلمه است.

تکثیر با قلمه برگ

برگ بالغ را جدا کنید و پس از پینه‌بستن، آن را روی بستر سبک بخوابانید یا انتهای آن را کمی در خاک فرو کنید. با حفظ دمای ملایم و آبیاری محدود، از محل بریدگی ریشه و سپس گیاهچه تشکیل می‌شود، هرچند معمولاً کندتر از روش گیاهچه‌های حاشیه برگ است.

تکثیر از بذر (کم‌کاربرد)

تکثیر بذری امکان‌پذیر است اما در کشت خانگی کمتر رایج است؛ بذرها سطحی کاشته می‌شوند و به نور و رطوبت کنترل‌شده برای جوانه‌زنی نیاز دارند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

برگ در سوختگی ها ، دمل ها ، گزش حشرات ،سوزش ادرار ،اسهال خونی ،پر ادراری،تورم و سل و زخم ها مفید هستند.آب برگ در درمان وبا مفید است. همچنین پودر برگ آن، در التهاب و سوزش ادرار مفید است.

عوارض جانبی - هشدار

سمیت برای انسان و حیوانات خانگی

کالانکوئه دایگریمونتیا حاوی کاردنولیدها (Cardenolides) است و در صورت بلع می‌تواند سمی باشد. در انسان، گزارش‌هایی از تحریک گوارشی مانند تهوع، استفراغ و اسهال پس از مصرف وجود دارد.

خطرات برای سگ و گربه

در حیوانات خانگی، به‌ویژه سگ و گربه، بلع این گیاه می‌تواند باعث استفراغ، بی‌حالی، افزایش ترشح بزاق و در موارد شدیدتر اختلالات ضربان قلب شود. در صورت مشاهده علائم، تماس فوری با دامپزشک توصیه می‌شود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس کالانکوئه و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کراسالاسه و جنس های آن