راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - پیچ شمعی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - پیچ شمعی
پیچ شمعی (*Hoya bella*) گیاهی همیشه‌سبز و بالارونده/آویزان از خانواده خرزهره‌ایان است که به‌عنوان گیاه آپارتمانی محبوب شناخته می‌شود. دمای مطلوب رشد آن حدود 18 تا 28 درجه سانتی‌گراد است و به سرما حساس بوده و بهتر است از دمای کمتر از 12–15 درجه دور نگه داشته شود. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا (حدود 50–70٪) را می‌پسندد، اما با تهویه مناسب در رطوبت معمول خانه نیز قابل نگهداری است. نور مناسب، روشنِ غیرمستقیم است؛ نور کم باعث کاهش گلدهی و نور مستقیم شدید موجب سوختگی برگ می‌شود.

از نظر ظاهری دارای ساقه‌های باریک و آویزان، برگ‌های کوچک، باریک و نوک‌تیز با بافت نسبتاً گوشتی (ویژگی رایج در هویاها) است. گل‌ها به‌صورت چترهای آویخته ظاهر می‌شوند و ستاره‌ای شکل‌اند؛ معمولاً سفید با مرکز صورتی/ارغوانی و معطر، با ظاهری “مومی” که دلیل نام انگلیسی آن است. نام رایج در ایران «پیچ شمعی» و در جهان بیشتر با نام‌های **Wax plant** و به‌طور اختصاصی‌تر **Beautiful hoya / Hoya bella** شناخته می‌شود. کاربرد اصلی آن زینتی است؛ شیرهٔ برخی گونه‌های هویا می‌تواند محرک پوستی باشد و مصرف دارویی/صنعتی شناخته‌شده و رایجِ اختصاصی برای *H. bella* گزارش نمی‌شود.

Nargil_Hoya Bella
نام علمي
Hoya Bella
نام لاتين
Leptadenia pyrotechnica
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

اسم علمی پیچ مومی Hoya bella ، از خانواده Asclepidaceae می باشد. این جنس از ۲۰۰ گونه، گیاهان همیشه سبز، تشکیل شده است که بیشتر به صورت بالا رونده هستند

مورد نظر، بوی هندوستان است و ارتفاع آن از حدود ۲۲ تا ۳۰ سانتی‌متر و گسترش آن به ۳۵ تا ۴۰ سانتی متر، می رسد. هویا شاخه های تقریبا آویزان دارد و برگهای آن تخم مرغی شکل وسبز رنگ پریده است.

گل های گوشتی آن ۵ سانتی متر قطر داشته و سفید ومعطر و ستاره ای می باشند و قسمت مرکزی آنها سرخ رنگ است. گل ها از اواسط بهارتا اواخر تابستان ظاهر می گردند.

پیچ شمعی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه پیچ شمعی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  پیچ شمعی
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  پیچ شمعی
30 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  پیچ شمعی
خاک جنگلی غنی از هورموس


ساقه و فرم رویشی

هویا بلا (Hoya bella) دارای ساقه‌های باریک، نرم و نیمه‌آویزان است که معمولاً به‌صورت خزنده یا آبشاری رشد می‌کند. ساقه‌ها در جوانی سبز روشن‌اند و با افزایش سن ممکن است کمی تیره‌تر شوند. ویژگی شاخص این گیاه، ایجاد شاخه‌های ظریف و متراکم با ظاهر آویزان است که آن را برای گلدان‌های آویز مناسب می‌سازد.


برگ‌ها

برگ‌ها کوچک، متقابل و نیزه‌ای تا بیضی کشیده هستند و اغلب نوک تیز دارند. سطح برگ‌ها نسبتاً ضخیم و گوشتی (نیمه‌سوکولنت) است و به همین دلیل بافتی مومی و صاف نشان می‌دهد. رنگ برگ‌ها معمولاً سبز متوسط تا سبز تیره است و در نور مناسب جلای بیشتری پیدا می‌کند. اندازه برگ‌ها عموماً کوچک است و همین ریزبرگی، ظرافت کلی تاج گیاه را افزایش می‌دهد.


گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها به‌صورت خوشه‌های چتری (آمبل) از یک نقطه مرکزی تشکیل می‌شوند و به شکل ستاره‌ای دیده می‌شوند. رنگ گلبرگ‌ها معمولاً سفید است و در مرکز گل تاجی کوچک با طیف صورتی تا ارغوانی دیده می‌شود. گل‌ها ظاهر مومی و براق دارند و گاهی قطرات شهد روی آن‌ها مشاهده می‌شود. کنتراست سفیدِ گلبرگ‌ها با مرکز صورتی، مهم‌ترین ویژگی ظاهری گل‌های هویا بلا است.


ریشه و ساختار کلی

ریشه‌ها ظریف و نسبتاً کم‌حجم‌اند و بیشتر برای استقرار در بستر سبک سازگارند. ساختار کلی گیاه متراکم، ریزبرگ و آویزان است و ترکیب برگ‌های کوچک با خوشه‌های ستاره‌ای، نمایی ظریف و زینتی ایجاد می‌کند.

Leptadenia pyrotechnica

شرایط محیط رشد

هویا به نور متوسط، گرمای زیاد، آبیاری معمولی، رطوبت هوای ۷۰ تا ۹۰ درصد و خاک قلیایی احتیاج دارد.

کود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان ۴ گرم در لیتر هر هفته یکبار، از اسفند تامرداد ماه ، مورد استفاده قرار داد.

خاک جنگلی غنی از هورموس برای رشد این گیاه مناسب است.

Hoya Bella

مقابله به آفات پیچ شمعی

اگر مشاهده کردید سطح زیرین برگهای هویا با تارهای عنکبوتی آغشته شده است، با پارچه و یا اسفنج آغشته به سم سطح زیر برگها را تمیز کنید تا علایم برطرف گردد. عامل این عارضه کنه قرمز است ودر شرایط مرطوب کاهش پیدا می کند.

اگر در زمستان برگها چین و چروکدار و منقبض شدند، یعنی خاک خیلی خشک است و گیاه در حال رفتن به استراحت زمستانه می باشد. غنچه های هویا در اثر اشعه مستقیم آفتاب خشک می شوند.

ساقه های دراز و منحرف و فاصله زیاد بین دو برگ و ظاهر نشدن گلها می تواند به دلیل نور کم محیط باشد.

زمانی که غنچه ها در حال تشکیل هستند، گیاه می تواند اشعه مستقیم را تحمل کند. هوای سرد، برگها را پژمرده و کمرنگ می کند

سیاه شدن برگها در زمستان هم به دلیل هوای سرد است امادر تابستان ، به علت استفاده از ماد براق کننده شیمیاییی می باشد.

اگرهم دیر برگها رنگ پریده و چروک خورده شدند. بدانید که هوا خیلی خشک است وحتما غبار پاشی انجام دهید اما گلها را محفوظ نگه دارید

گاز آشپزخانه و کلا هوای کثیف می تواند باعث پیچیدگبی برگها وسقوط گلها بشود. در صورتی که، در فصل تابستان گلها سقو.ط کنند و غنچه های جدید هم ظاهر نشوند. باید آبیاری را تنظیم کنید زیرا گیاه در این شرایط خیلی تشنه است. اگر اصلا غنچه ای تشکیل نشود، می تواند به علت آبیاری بیش از اندازه باشد. حتما زهکش را بازدید کنید و اجازه دهید بین دو آبیاری خاک کاملا خشک شود.

پیچ شمعی

نحوه تکثیر پیچ شمعی

وجود اینکه هویا از انواع گیاهان گوشتی است و آب را در بافت خود نگه می دارد. ولی باز هم نیاز مند شرایط رطوبتی مناسب می باشد. چرا که یک گیاه اپی فیت بوده و خاستگاه طبیعی آن جنگلهای بارانی و مرطوب است. شما میتوانید برای تکثیر هویا، با یک چاقو یا قیچی تیز، قلمه های انتهایی ساقه را به طول ۸ تا ۱۰ سانتیمتر جدا کنید و برگهای پایین قلمه ها را به طول ۳ سانتیمتر از ساقه بکنید، سپس انتهای قلمه را در پودر هورمون ریشه زایی فرو برده و هر ۵ تا ۷ قلمه را برای به دست آوردن گیاهی با شکل مناسب ، در گلدانی با قطر دهانه ۹ سانتیمتر حاوی کمپوست بذر و قلمه با پایه پیت قرادهید، دقت کنید که قلمه های انتهایی و ساق ای را جدا گانه بکارید و قلمه را درست در خاک بگذارید چون امکان دارد گیاه وارونه در خاک قرار بگیرد. خاک را نسبتا مرطوب نگهداشته و قلمه ها را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید. گلدان ها را در با نور مناسب وکافی و دمای ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد نگه دارید. ریشه دهی دو ماه طول می کشد. بعد از این مدت کیسه پلاستیکی را بردارید و شروع به تغذیه مصنوعی کنید. حداقل تا یکسال گلدان را تغییر ندهید

Leptadenia pyrotechnica

عوارض جانبی - هشدار

چکیدن قطرات شهد از گلها یک اتفاق طبیعی است، بهتر است لوازم منزلتان را محفوظ نگهدارید.


ایمنی و مسمومیت احتمالی

هویـا بلا (Hoya bella) معمولاً به‌عنوان گیاهی با سمیت شدید شناخته نمی‌شود، اما شیره‌ی گیاه در برخی افراد و حیوانات می‌تواند تحریک‌کننده باشد. در صورت تماس شیره با پوست، احتمال قرمزی یا خارش وجود دارد؛ پس پس از هرس یا قلمه‌گیری دست‌ها را بشویید و از تماس با چشم‌ها جلوگیری کنید.


خطر برای حیوانات خانگی و کودکان

از جویدن برگ‌ها توسط کودکان، گربه‌ها و سگ‌ها پیشگیری کنید؛ هرچند گزارش‌های جدی کم است، ولی خوردن برگ‌ها می‌تواند باعث ناراحتی گوارشی خفیف مانند تهوع یا استفراغ شود. بهتر است گیاه را در محل دور از دسترس قرار دهید.


هشدارهای نگهداری که به گیاه آسیب می‌زند

آبیاری زیاد و ماندن آب در خاک، مهم‌ترین عامل پوسیدگی ریشه و از بین رفتن گیاه است. از گلدان با زهکشی مناسب و خاک سبک استفاده کنید و بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود. نور مستقیم و تند (خصوصاً پشت شیشه) می‌تواند سوختگی برگ ایجاد کند؛ نور روشنِ غیرمستقیم امن‌تر است.


آفات و آلرژی‌های محیطی

این گیاه می‌تواند میزبان شپشک آردآلود و کنه تارعنکبوتی شود؛ برگ‌ها و زیر برگ را مرتب بررسی کنید تا آلودگی به گیاهان دیگر منتقل نشود. عطر گل‌ها در فضای بسته ممکن است برای افراد حساس ایجاد سردرد یا حساسیت تنفسی کند؛ تهویه را حفظ کنید.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل مومی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره استبرقیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.53 از ۵، بر اساس 192 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

لیلا عیداله نژاد 1395/02/15
با سلام چند سال است که این گل را دارم رشد خوی داره هرسال هم موقع بهار گلهای زیادی با عطر زیبا میده. ولی امسال غنچه هایش را می ریزه رشد خوبی داره کود اوره-فسفات و آهن هر15 روزمی دهم آفتاب هم میخوره برگهایش هم بزرگ و سبز و از هر طرف ساقه تازه رشد میکنه ولی چرا غنچه هاش می ریزه؟
1390/10/10
سلام
خسته نباشید و ممنون از اطلاعات پربارتون
من حدودا یکسال است که چند قلمه پیچ شمعی از اصفهان به شیراز آوردم که خوب گرفته و پر برگ شده اما گل نمیدهد بنظرتون دلیلش چی میتونه باشه؟ نور و دمای محیط کاملا مناسبه و آبیاری هم بخوبی انجام میشه گیاهم کاملا سرحال وقبراقه ولی گل نداره!
لطفا راهنماییم کنیید ممنون میشم
الهه 1391/02/19
گیاه هویای من رشد بسیار کمی دارد. البته زمستان پارسال به صورت قلمه از دوستی گرفتم. ریشه داده، برگها وضعیت خوبی دارند. تازه شروع به دادن کود کرده ام.
فرزانه وقاری 1391/10/02
سلام
مدتی است برگ های گلم زرد شده و می ریزد ودچار افت شده به طوریکه حشره های سفیدی ظاهر میشود لطفا مرا راهنمایی کنید
با تشکر
الهام 1391/07/15
با سلام، گل من توي سايه بالكن جنوبي آويزونه و ٢-٣ روز يك بار تو تابستون بش اب ميدادم،با وجود كود دهي مناسب تا به حال گل نداده،چند وقتيه نوك بعضي شاخه هاش شته گرفته،امروز هم ديدم تعداد زيادي از برگاش بدون اينكه خشك بشند زرد شدند؟ممنون ميشم هم براي گل دهي هم شته و هم رنگ برگها راهنماييم كنين!بي نهايت از زحماتتون ممنونم!

ثبت پرسش یا نظر جدید