دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی
مِیِر لمون با نام علمی Citrus × meyeri به خانوادهٔ Rutaceae و جنس Citrus تعلق دارد. از نظر ژنتیکی، یک هیبرید میان لیموترش (Citrus limon) و احتمالاً پرتقال یا نارنگی (Citrus sinensis / C. reticulata) محسوب میشود. همین خاستگاه دوگانه، عطر ملایمتر و پوست نازکتر آن را توضیح میدهد.
منطقه بومی و زیستگاه
خاستگاه اصلی مِیِر لمون چین است؛ جایی که در باغهای خانگی و حاشیه سکونتگاهها کشت میشده است. این گیاه در آبوهوای نیمهگرمسیری تا مدیترانهای بهتر رشد میکند و نسبت به لیموترشهای معمولی تحمل بیشتری به سرما دارد، اما همچنان به یخبندانهای شدید حساس است.
تاریخچه کشف و گسترش
این گیاه در اوایل قرن بیستم توسط گیاهشناس و گردآورنده گیاهان آمریکایی، فرانک نیکولاس مِیِر، از چین به ایالات متحده معرفی شد و نام علمی آن به افتخار او انتخاب گردید. در دهه ۱۹۴۰ بهدلیل انتشار ویروسی در باغهای تجاری آمریکا کنار گذاشته شد، اما کلونهای عاری از ویروس در اواخر قرن بیستم دوباره معرفی و سبب محبوبیت گسترده آن در باغبانی خانگی شدند.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های حاصلخیز
|
"مِیِر لمون" یکی از گیاهان خانواده مرکبات و بومی چین می باشد. این گیاه اولین بار در مرکز تحقیقات کشاورزی Frank Nicholas Meyer تولید شده است.
این گیاه معمولاً به عنوان گیاهی زینتی و یا گلدانی در چین پرورش می یابد.
سیتروس مِیِر درختی به طول 2 تا 3 متر است که با هرس می تواند رشد کوتاهتری نیز داشته باشد.
برگ های آن به رنگ سبز تیره و صیقلی و براق هستند.
گل ها به رنگ سفید با پایه ای ارغوانی رنگ و معطر می باشند.
میوه ی این گیاه به رنگ زرد و گردتر از لیموی حقیقی است. پوست میوه ها معطر، نازک، به رنگ زرد پررنگ و در صورت رسیدن دارای رنگ نارنجی کمرنگ می باشند. این میوه ها نسبت به دیگر گونه های لیمو، دارای مزه ای شیرین تر و کمتر اسیدی می باشند. پالپ آنها به رنگ زرد تیره و حاوی بیش از 10 بذر در هر میوه می باشد.
شرایط محیط رشد
سیتروس مِیِر یکی از گونه هایی است که برای رشد در آب و هوای گرم به خوبی مقاوم شده است. اما همچنین در آب و هوای سردتر که در طول سال به طور مختصر دچار سرما می شوند نیز می تواند رشد کند.
آنها همچنین دارای توان و قدرت خوبی هستند به طوری که گیاهی که از بذرها حاصل می شود می تواند پس از حدود چهار سال، هزاران میوه تولید کند. اگرچه این گیاهان در تمام طول سال می توانند میوه تولید کنند، اما بیشترین میزان محصول در زمستان حاصل می شود.
این درختان به آب کافی نیاز دارند اما در آبیاری های کمتر نیز می توانند رشد کنند.
درختان مِیِر لمون برای تولید بیشترین میزان محصول، به کودهی مناسب در طول دوره های رشد نیاز دارند.
مقابله به آفات مِیِر لمون
آفات رایج در Citrus Meyeri (مِیِر لمون)
شپشک آردآلود و سپردار با مکیدن شیره گیاه باعث زردی برگ، ضعف عمومی و ترشح عسلک میشوند و زمینه رشد کپک دودهای را فراهم میکنند. کنترل: هرس شاخههای آلوده، شستوشوی برگها با آب ولرم، و استفاده از صابون حشرهکش یا روغن ولک (روغن باغبانی) طبق برچسب.
شتهها و مگس سفید نیز با تغذیه از شیره و تولید عسلک موجب پیچیدگی برگ و کاهش رشد میشوند. کنترل: نصب کارت زرد چسبنده، افزایش تهویه، و در صورت نیاز محلولپاشی صابون حشرهکش.
کنه تارتن (کنه دو نقطهای) در هوای گرم و خشک باعث لکههای ریز روشن و تار روی برگ میشود. کنترل: افزایش رطوبت، دوش آب روی پشت برگها، و در آلودگی شدید استفاده از کنهکشهای مجاز.
امراض مهم و روشهای مقابله
پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از فیتوفتورا/آبیاری زیاد) با پژمردگی، ریزش برگ و قهوهای شدن طوقه همراه است. کنترل: کاهش آبیاری، زهکشی عالی، تعویض خاک سنگین، و کاربرد قارچکشهای اختصاصی فیتوفتورا طبق دستور.
کپک دودهای یک بیماری ثانویه روی عسلک آفات است و فتوسنتز را کاهش میدهد. کنترل: حذف عامل اصلی (شته/شپشک/مگس سفید) و پاک کردن سطح برگ با آب و اسفنج نرم.
بیماریهای لکهبرگی قارچی در رطوبت بالا تشدید میشوند. کنترل: آبیاری از پای گلدان، فاصله و گردش هوا، جمعآوری برگهای ریخته، و در صورت تداوم قارچکش مسی طبق برچسب.
نحوه تکثیر مِیِر لمون
این گیاهان عمدتاً از طریق ریشه دار کردن قلمه ها تکثیر می شوند. همچنین به وسیله بذر نیز می توانند افزایش یابند. گیاهان تکثیر یافته از طریق بذر، چهار سال پس از کشت به میوه دهی می رسند.
میوه های این گیاهان ارزش تازه خوری دارند و می توان از آنها در تهیه ی آب میوه، دسرها و ... برای خوش طعم شدن استفاده کرد. این میوه ها به عنوان یکی از مرکبات بدون اسید یا شیرین در سال های اخیر مورد پسند واقع شده اند.
این درختان به دلیل فرم رشدی درخت و کوتاه بدونشان و نیز به دلیل گل های معطر، به عنوان گیاهی زینتی یا گلدانی نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
میوه های سیتروس مِیِر نیز مانند سایر مرکبات، دارای ویتامین ث فراوانی است.