شامادورا - نخل گربه

دانستنیهای علمی

اسم علمی نخل گربه، Chamaedorea Cataractarum است که با نام نخل کلاه مکزیکی و نخل آبشار نیز شناخته میشود و از خانواده اریکاسه (نخل ها) می باشد . این جنس دارای گونه های متعددی است که همگی به عنوان گیاهان آپارتمان استفاده می شوند. این گیاه بومی مکزیک است

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 26 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک جنگل یعنی همان خاک هوموسی

این نوع نخل تا 6 فوت (حدود 180 سانتیمتر) میتواند ارتفاع داشته باشد و گسترش آن هم به 250 سانتیمتر می رسد. برگ های آن به شکل پر و شاخه های اصلی دارای طول حدود یک متر و برگ های متصل به آنها به طول 30 سانتیمتر و عرض 2.5 سانتیمتر میباشد.

شرایط محیط رشد

نخل بامبو به نور کم (آفتاب خیلی کم را نیز میتواند تحمل کند)، گرمای معمولی، خاک همیشه خیس، رطوبت نسبی بین ۵۰ تا ۷۰ درصد و خاک قلیایی (خاک جنگل یعنی همان خاک هوموسی) احتیاج دارد.

کود مورد نیاز این گیاه را میتوان به میزان ۲ گرم در لیتر، هر هفته یک بار از فروردین تا مهر ماه مورد استفاده قرار داد.

برای تکثیر، بذرها را در سینی بذر که حاوی کمپوست مخصوص قلمه و بذر با پایه پیت می باشد، بکارید و در دستگاه گرمازایی تکثیر، قراردهید یا اینکه دمای محیط را حدود ۲۱ درجه سانتیگراد و یا حتی بالاتر دما یعنی ۲۴ درجه سانتیگراد به طور ثابت نگاه دارید. به طور کلی درصد بذرهایی که جوانه می زنند نسبتا پایین است. بذرهای این گیاه را باید از اواسط بهار تا اوایل تابستان کاشته و در سایه روشن نگهداری نمود. بسیار مهم است که جوانه ها را به طور منظم کنترل کنید تا فساد قارچی به وجود نیامده باشد. زیرا ممکن است قسمتهای پایین ساقه توسط قارچها صدمه ببیند. زمانی که نشاءها به طول ۵ سانتیمتر رسیدند ، آنها را بیرون آورده و در گلدان دیگری بکارید و دقت کنید، آبیاری بیش از اندازه صورت نگیرد.

مقابله به آفات شامادورا - نخل گربه

آفات رایج و نشانه‌ها

در شامادورا کنه تارتن با لکه‌های ریز زرد، تارهای نازک و خشکی نوک برگ‌ها دیده می‌شود و معمولاً در هوای گرم و خشک شدت می‌گیرد. شپشک آردآلود به صورت توده‌های پنبه‌ای در زاویه برگ‌ها و روی ساقه ظاهر شده و با مکیدن شیره، زردی و ضعف عمومی ایجاد می‌کند. شپشک سپردار لکه‌های برجسته قهوه‌ای/خاکستری و چسبندگی (عسلک) می‌سازد و رشد را کند می‌کند. تریپس باعث نقره‌ای شدن بافت برگ و لکه‌های سیاه ریز (فضولات) می‌شود.

امراض قارچی و فیزیولوژیک

پوسیدگی ریشه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) با بوی نامطبوع خاک، سیاهی ریشه و پژمردگی همراه است. لکه‌برگی قارچی به شکل لکه‌های قهوه‌ای با هاله زرد بروز می‌کند و در رطوبت بالا و تهویه ضعیف گسترش می‌یابد. در شرایط نامناسب، سوختگی نوک برگ نیز از تجمع املاح، خشکی هوا یا آبیاری نامنظم ایجاد می‌شود.

روش‌های مقابله و پیشگیری

برای آفات، ابتدا گیاه را قرنطینه کرده و با دوش ولرم شست‌وشو دهید؛ سپس قسمت‌های آلوده را با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ پاک کنید. در آلودگی شدید، صابون حشره‌کش یا روغن نیم را هر ۷–۱۰ روز، ۲–۳ نوبت تکرار کنید. برای کنه، افزایش رطوبت و شست‌وشوی زیر برگ‌ها مؤثر است.

برای بیماری‌ها، آبیاری را فقط پس از خشک شدن سطح خاک انجام دهید و از گلدان با زهکش مناسب استفاده کنید. در پوسیدگی ریشه، تعویض خاک، حذف ریشه‌های قهوه‌ای و استفاده محدود از قارچ‌کش مناسب می‌تواند کمک کند. برای لکه‌برگی، برگ‌های بیمار را حذف کرده و تهویه را بهبود دهید.

نحوه تکثیر شامادورا - نخل گربه

تولیدمثل در طبیعت

Chamaedorea cataractarum در زیستگاه‌های مرطوب و نیم‌سایه، به‌صورت بوته‌ای و چندساقه رشد می‌کند و چرخه تولیدمثل طبیعی آن عمدتاً جنسی و وابسته به گرده‌افشانی گل‌ها است. گل‌آذین‌ها جدا از برگ‌ها ظاهر می‌شوند و پس از گرده‌افشانی، میوه‌های کوچک تشکیل می‌گردند؛ بذرها با افتادن در خاک مرطوب و غنی از مواد آلی، در دمای ملایم جوانه می‌زنند. در کنار تولید بذر، گسترش تدریجی توده گیاه از طریق تولید ساقه‌های جدید در پایه باعث شکل‌گیری دسته‌های متراکم در طبیعت می‌شود.

تکثیر در خانه

مطمئن‌ترین روش خانگی، تقسیم بوته (Division) است: در زمان تعویض گلدان، توده ریشه را به بخش‌هایی با حداقل چند ساقه و ریشه سالم جدا کنید و هر بخش را در بستر سبک و مرطوب (پیت/کوکوپیت همراه پرلیت) بکارید. پس از تقسیم، نور غیرمستقیم، رطوبت بالا و آبیاری منظم بدون غرقابی شدن ضروری است.

تکثیر از بذر نیز ممکن است اما کندتر است: بذر تازه را در بستر استریل و مرطوب، در دمای حدود 24–28 درجه نگه دارید. جوانه‌زنی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد و ثبات رطوبت و گرما کلید موفقیت است.

عوارض جانبی - هشدار

ایمنی برای انسان و حیوانات خانگی

نخل گربه (Chamaedorea cataractarum) معمولاً غیرسمی و از گزینه‌های امن‌تر برای خانه‌های دارای کودک و حیوانات خانگی محسوب می‌شود. با این حال، جویدن برگ‌ها ممکن است باعث تحریک خفیف دهان یا ناراحتی گوارشی (به‌ویژه در گربه‌ها و سگ‌ها) شود؛ در صورت مشاهده علائم، دسترسی حیوان را محدود کنید.

حساسیت پوستی و تماس

این گیاه تیغ ندارد، اما لبه برگ‌های خشک یا آسیب‌دیده می‌تواند خراش سطحی ایجاد کند. در افراد حساس، تماس مکرر با گردوغبار برگ‌ها ممکن است تحریک خفیف پوستی یا تنفسی بدهد؛ تمیزکردن برگ‌ها با دستمال مرطوب مفید است.

هشدارهای نگهداری (پوسیدگی و بیماری‌ها)

مهم‌ترین خطر برای شامادورا، آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف است که به پوسیدگی ریشه و بوی بد خاک منجر می‌شود. اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود و از گلدانِ دارای سوراخ خروج آب استفاده کنید.

آفات رایج در آپارتمان

در هوای خشک، کنه تارعنکبوتی، شپشک آردآلود و سپردار می‌توانند به گیاه هجوم بیاورند و به سایر گیاهان سرایت کنند. قرنطینه گیاه آلوده، افزایش رطوبت و بررسی پشت برگ‌ها به‌صورت هفتگی توصیه می‌شود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس نخل شامادورا و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نخل‌سانان و جنس های آن