مارچوبه زبره

دانستنیهای علمی

گیاه مارچوبه زبره (شویدی) گیاهی است از خانواده  Asparagacea( مارچوبه گان) از جنس Asparagus که بومی آفریقای جنوبی میباشد.
در خانواده مارچوبه 300 گونه گیاهان متنوع وجود دارد که بسیاری از آنها مانند مارچوبه به عنوان گیاه زینتی پرورش داده میشوند.
اکثر گیاهان متعلق به این خانواده دارای عمری طولانی ،چند ساله و همیشه سبز میباشند.
این گیاه امروزه بومی استرالیا نیز میباشد ودر این کشوربه عنوان علف هرز قلمداد میشود ولی در سایر کشورها به دلیل زیبایی برگهایش ، به عنوان گیاه گلدانی استفاده میشود.

از آنجا که ساقه های این گیاه به طول 2 تا 3 متر رشد میکنند ، مارچوبه زبره گیاهی مناسب برای سبدهای گل آویخته میباشد .

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 21 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک ماسه ای،لومی،شنی سبک و خوب زهکشی شده

این گیاه به عنوان گیاه خانگی و گلدانی معمولا طول ساقه هایش 90 سانتیمتر میباشد.
برگهای این گیاه سوزنی شکل و بین 5 تا 20 میلیمتر طول و بین 0.5 تا 1.5 میلیمتر عرض دارند.
این برگها ،ظاهر زیبایی به گیاه میدهند و در واقع برگها در این گیاه ساقه هایی بسیار کوچک هستند که پهن شده اند و شبیه برگ به نظر میرسند.
گلهای مارچوبه زبره ،سفیدرنگ هستند و بین 5 تا 8 میلیمتر قطر دارند و در تابستان ظاهر مبشوند.
میوه ها گرد و بین 8 تا 15 میلیمتر میباشند ،سبز هستند و حاوی دانه هایی سیاه رنگ میباشند که میتوان برای تکثیر این گیاه از آنها استفاده کرد .
این گیاه دارای ریزوم ( ساقه زیرزمینی) میباشد و از این طریق گسترش می یابد .
بر روی ریزوم ها ،غده هایی وجود دارد که نقش ذخیره سازی غذا در گیاه را دارند .

شرایط محیط رشد

نگهداری از گیاه مارچوبه زبره به شرح زیر میباشد:

نور: آفتابی یا نیمسایه.
این گیاه بهتر است در مکانی روشن قرار داشته باشد ولی تابش آفتاب بصورت مستقیم نباشد.
خاک: خاک شنی،ماسه ای ، رسی سبک و خوب زهکشی شده.
بهتر است خاک غنی باشد و ph بین 6.5 تا 7.5 داشته باشد.
آبیاری: به طور متوسط صورت گیرد تا حدی که خاک همیشه مرطوب باشد.
آبیاری بیش از حد باعث زرد و قهوه ای شدن برگها میشود.
دما: آب هوای معتدل برای این گیاه مناسب است.
بهتر است دما حدود 20 درجه باشد.
کود: از بهار تا پاییز ماهی یکبار از کودهای مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید.

اگر ریشه های این گیاه از منافذ زیر گلدان بیرون آمد گلدان را عوض کنید.
هرس: ساقه های زرد را از گیاه جدا کنید تا رشدی بهتر داشته باشد.

مقابله به آفات مارچوبه زبره

آفات رایج

مهم‌ترین آفات Asparagus crispus شامل شته‌ها، کنه تارتن و گاهی تریپس هستند که با زردی، پیچیدگی و کاهش شادابی شاخه‌های سوزنی‌مانند دیده می‌شوند. برای کنترل، ابتدا شست‌وشوی گیاه با آب ولرم و افزایش رطوبت محیط انجام شود و بخش‌های شدیداً آلوده حذف گردد. در آلودگی‌های پایدار، استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش یا روغن نیم با تکرار ۷–۱۰ روزه (طبق برچسب) مؤثر است.

در فضای باز، سوسک‌های مارچوبه می‌توانند با جویدن بافت سبز خسارت ایجاد کنند. جمع‌آوری دستی، حذف بقایای آلوده، و در صورت نیاز استفاده از فرآورده‌های بیولوژیک مانند اسپینوساد طبق دستور مصرف توصیه می‌شود.

امراض مهم

از بیماری‌ها، پوسیدگی ریشه و طوقه (وابسته به قارچ‌های خاکزاد) در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف شایع است و با پژمردگی و سیاه‌شدن ریشه‌ها همراه می‌شود. اصلاح زهکشی، کاهش آبیاری و ضدعفونی ابزار اقدامات کلیدی‌اند؛ در موارد شدید، تعویض بستر و استفاده از قارچ‌کش مناسب طبق برچسب لازم است.

لکه‌برگی و زنگ نیز با لکه‌های قهوه‌ای/نارنجی و ریزش تدریجی شاخه‌ها بروز می‌کنند. تهویه بهتر، پرهیز از خیس‌کردن شاخساره و حذف برگ‌های آلوده کنترل را تقویت می‌کند؛ در صورت گسترش، محلول‌پاشی قارچ‌کش ثبت‌شده طبق دستور توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر مارچوبه زبره

تکثیر این گیاه به 2 روش امکان پذیر است:

1- تقسیم بوته : در این روش در زمان تعویض گلدان ، گیاه متراکم را به 2 یا چند گیاه تقسیم کنید.
ریشه ممکن است در هم پیچیده باشند و جدا کردن آنها بسیار سخت باشد ، در این حالت از قیچی تیز استفاده کنید.

2- کاشت بذر: از آنجایی که این گیاه 2 پایه میباشد( پایه نر مجزا از ماده میباشد) لذا این روش سخت تر است.
بذرها را در عمق 0.7 سانتیمتری بکارید در دمای 21 درجه و بین 20 تا 30 روز جوانه زنی زمان میبرد.

عوارض جانبی - هشدار

هشدار: بیماری های زیادی این گیاه را تهدید میکند که به برخی از آنها اشاره میکنیم:

1-تار عنکبوتی: باعث زرد شدن برگها میشود.
2-شپشک آردآلود: باعث کاهش رشد گیاه و زردی و ریزش برگها میشود.
3- پوسیدگی ساقه و طوقه : بیماری قارچی میباشد و به علت رطوبت زیاد به وجود می آید.
4- زنگ قارچی: در این مورد زخمهایی سبز، نارنجی و کرم روی برگها بوجود میآید و در نهایت باعث پژمردگی برگها میشود.

زهکشی مناسب خاک، عدم آبیاری بیش از حد ، جلوگیری از خیس شدن برگها و استفاده از قارچ کشها ، روشهایی هستند برای جلوگیری از بیمار شدن گیاه.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس مارچوبه و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره مارچوبه گان - اسپاراگاسه و جنس های آن