نام علمي
Ambrosia Artemisiifolia
دانستنیهای علمی
"آمبروسیا" گیاهی از خانواده کاسنی و بومی شمال آمریکا است. نام گونه ی این گیاه (A. artemisiifolia) به دلیل برگ های همانند آرتمیزیا به آن داده شده است.
این گیاه در برخی کشورهای اروپایی و همچنین در ژاپن به عنوان یک علف هرز شناخته می شود.
آمبروسیای معمولی یکی از گیاهان رقابتی مهم است که ممکن است سبب کاهش بیش از 30 درصد محصول سویا در مزرعه گردد. برای کنترل آن می توان از مدیریت صحیح مزرعه و یا علفکش ها استفاده کرد.
یکی از فواید این گیاه این است که عناصر سنگین را در خاک کاهش می دهد.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و نیمه گرم
خاک مورد نياز
رشد در اکثر خاک ها
|
آمبروسیا گیاهی علفی، یکساله و با عادت رشد عمودی است که تا حدود 2 متر طول نیز رشد می کند. برگ ها در طول مراحل اولیه رشد بصورت رُزت می باشند.
برگ ها دارای تقسیمات زیاد و عمیق همانند سرخس می باشند. آرایش برگ ها متقابل تا متناوب بوده و 1 تا 16 سانتیمتر طول و 1 تا 7 سانتیمتر عرض دارند. همه برگ ها بخصوص در قسمت های پایینی دارای کرک های بلند یا کوتاه و زبر یا نرم هستند.
گل های نر و ماده به صورت مجزا روی گیاهان جدا قرار دارند. گل های نر به صورت خوشه ای (بیش از 20 سانتیمتر طول) در انتهای شاخه ها ظاهر می شوند و به رنگ سبز کمرنگ یا مایل به زرد دیده می شوند. ولی گل های ماده به صورت نامشخص و در انشعابات برگ ها پدیدار می گردند.
گلدهی این گیاه معمولاً در طول تابستان، پاییز و یا اوایل زمستان رخ می دهد.
ساقه ها به شکل استوانه ای و به رنگ قرمز یا سبز مایل به قهوه ای هستند. این ساقه ها دارای تعداد زیادی کرک ها نرم تا زبر می باشند.
میوه ها کوچک، فندقه و به رنگ قهوه ای یا مایل به مشکی هستند. هر میوه حاوی یک بذر می باشد. این میوه ها زمان بلوغشان سخت و چوبی می گردند.
شرایط محیط رشد
این گونه های گیاهی معمولاً در نواحی با آب و هوای گرم و نیمه گرم یافت می شوند.
دما و تحمل اقلیمی
آمبروسیا معمولی (Ambrosia artemisiifolia) یک علف هرز یکسالهِ فصل گرم است که در اقلیمهای معتدل تا نیمهگرم بهترین رشد را دارد. جوانهزنی معمولاً با گرمشدن خاک در بهار آغاز میشود و رشد رویشی در دماهای ملایم تا گرم تقویت میگردد. این گیاه به سرمای دیررس حساس است و یخبندانهای پاییزی چرخه رشد آن را متوقف میکند.
نور و طول روز
این گونه عمدتاً آفتابدوست است و در نور کامل (حداقل 6–8 ساعت تابش مستقیم) بیشترین رشد و تولید گرده را نشان میدهد. در سایهجزئی هم میتواند استقرار یابد، اما معمولاً ارتفاع، شاخهدهی و گلدهی کاهش پیدا میکند. در زیستگاههای باز مانند حاشیه جادهها، زمینهای بایر و مزارع رهاشده موفقتر است.
رطوبت و نیاز آبی
آمبروسیا به طیف وسیعی از رطوبت خاک سازگار است، اما خاک با رطوبت متوسط و زهکشی خوب بهترین شرایط را فراهم میکند. پس از استقرار، تا حدی خشکیتحمل است، ولی خشکی شدید میتواند رشد را محدود کند. ماندابیشدن و اشباع طولانیمدت خاک معمولاً به کاهش استقرار و افزایش بیماریهای ریشه میانجامد.
خاک، بافت و اسیدیته
این گیاه در خاکهای سبک تا متوسط (شنی-لومی تا لومی) عملکرد بهتری دارد و در خاکهای فشرده نیز میتواند رشد کند، بهویژه اگر اغتشاش خاک و تهویه سطحی وجود داشته باشد. دامنه pH قابلتحمل وسیع است، اما معمولاً در خاکهای نزدیک به خنثی تا کمی اسیدی/قلیایی بهترین رشد را دارد. حاصلخیزی متوسط تا بالا، بهخصوص نیتروژن، رشد رویشی را تقویت میکند.
تهویه، اختلال زیستگاه و رقابت
آمبروسیا معمولی در مکانهای دارای خاک برهنه و اختلالدیده (شخم، ساختوساز، حاشیه معابر) بهسرعت استقرار مییابد. کاهش پوشش گیاهی رقیب و فراهمشدن بستر بذرِ باز، مهمترین عامل موفقیت آن است. جریان هوای مناسب نیز به پراکنش گرده در فصل گلدهی کمک میکند.
مقابله به آفات آمبروسیا معمولی
آفات رایج آمبروسیا معمولی
آمبروسیا Artemisiifolia در بسیاری از زیستگاهها بهطور طبیعی آفتزدایی کمی نشان میدهد، اما در شرایط تنش (خشکی، تراکم بالا) میتواند میزبان شتهها، تریپسها، کنههای تارتن و گاهی لارو برخی شبپرهها شود. تغذیه این آفات معمولاً با پیچیدگی برگ، لکههای نقرهای، زردی و کاهش رشد رویشی همراه است.
برای مدیریت، پایش هفتگی پشتوبرگ، حذف علفهای هرز میزبان اطراف، و جلوگیری از مصرف بیرویه کود ازته توصیه میشود. در آلودگیهای موضعی، شستوشوی بوته با آب پرفشار یا استفاده از صابونهای حشرهکش و روغنهای معدنی/گیاهی میتواند مؤثر باشد. در صورت طغیان، کاربرد هدفمند حشرهکشهای کمخطر طبق برچسب و با رعایت دوره کارنس انجام شود.
امراض و مشکلات بیماریزا
مهمترین بیماریهای احتمالی شامل لکهبرگیهای قارچی، سفیدکها و پوسیدگی ریشه در خاکهای سنگین و آبیاری زیاد است. رطوبت ماندگار روی برگ و زهکش ضعیف، ریسک بیماریهای قارچی و پوسیدگی را بهطور معنیدار افزایش میدهد. علائم میتواند شامل لکههای قهوهای/سیاه، پوشش سفید پودری، پژمردگی و سیاهشدن طوقه باشد.
کنترل بر پایه پیشگیری است: بهبود زهکشی، آبیاری در صبح و از پای بوته، کاهش تراکم، و حذف بقایای آلوده. در صورت مشاهده لکهبرگی، هرس و معدومسازی برگهای بیمار و در کانونهای شدید، استفاده از قارچکشهای مناسب (مانند ترکیبات مسی یا قارچکشهای اختصاصی) طبق دستورالعمل توصیه میشود.
نحوه تکثیر آمبروسیا معمولی
تکثیر این گیاه توسط کشت بذرهای آن صورت می گیرد. این بذرها به وسیله حیوانات، آب، انتقال خاک و یا در مخلوط با بذر محصولات باغبانی پراکنده می شوند.
عوارض جانبی - هشدار
دانه های گرده این گیاه برای برخی افراد ممکن است ایجاد حساسیت نماید.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس آمبروزیا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن