راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - آکالیفا مارژیناتا

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - آکالیفا مارژیناتا
آکالیفا مارژیناتا (*Acalypha marginata*) یک درختچهٔ زینتی گرمسیری از خانوادهٔ فرفیون (*Euphorbiaceae*) است که به‌خاطر رنگ و حاشیهٔ متفاوت برگ‌ها کشت می‌شود. **نور** مناسب آن روشن تا نیم‌سایه است؛ در آفتاب ملایم رنگ برگ‌ها بهتر می‌شود اما آفتاب تند می‌تواند موجب سوختگی حاشیه‌ها شود. **دما**ی مطلوب حدود ۱۸ تا ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد است و به سرما حساس بوده (کمتر از حدود ۱۲–۱۵ درجه رشدش کند و آسیب‌پذیر می‌شود). **رطوبت** متوسط تا بالا را می‌پسندد و در خشکی هوا برگ‌ها ممکن است لبه‌سوزی و ریزش نشان دهند؛ خاک باید سبک، غنی و با زهکشی خوب و همیشه کمی مرطوب باشد.

از نظر **ویژگی‌های ظاهری** معمولاً بوته‌ای با شاخه‌های فراوان و برگ‌های بیضی تا نیزه‌ای، دندانه‌دار و اغلب دارای **حاشیهٔ رنگی** (وابسته به رقم/کولتیوار) است؛ گل‌آذین‌ها کوچک و کم‌جلوه‌تر از برگ‌ها بوده و در شرایط مناسب ظاهر می‌شوند. نام رایج در ایران معمولاً با همان نام **«آکالیفا»** یا **«آکالیفا زینتی»** شناخته می‌شود و در منابع انگلیسی اغلب در گروه نام‌های عمومی **Acalypha** و گاهی به‌طور کلی ذیل «**Copperleaf**» (برای برخی گونه‌ها/ارقام نزدیک) معرفی می‌شود. از نظر **کاربرد** بیشتر گیاهی زینتیِ فضای سبز و گلدانی است؛ کاربرد دارویی/صنعتیِ شاخص و رایج برای این گونه به‌طور عمومی گزارش نمی‌شود و مانند بسیاری از فرفیونیان، تماس با شیرهٔ گیاه می‌تواند در افراد حساس ایجاد تحریک پوستی کند.

Nargil_Acalypha marginata
نام علمي
Acalypha marginata
نام لاتين
fox tail
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگي گياهي است که برگ‌هاي سبز تيره مايل به قهوه‌اي، شاتون‌هاي صورتي کوتاه و يک ساقه چوبي و ايستاده دارد. در شرايط کشور ما بعنوان يک گياه آپارتماني داخل منزل قابل نگهداري است.

آکالیفا مارژیناتا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه آکالیفا مارژیناتا
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  آکالیفا مارژیناتا
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  آکالیفا مارژیناتا
27 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  آکالیفا مارژیناتا
خاک برگ، تورب ، ماسه و کود پوسیده دامی

ساقه و عادت رشد

آکالیفا مارژیناتا گیاهی علفی و نیمه‌چوبی است که ساقه‌هایی راست تا کمی خمیده دارد. ساقه‌ها باریک، استوانه‌ای و به رنگ سبز تا سبز مایل به قهوه‌ای هستند و در سنین بالاتر کمی خشبی می‌شوند. سطح ساقه صاف یا کمی کرک‌دار بوده و گره‌ها نسبتاً نزدیک به هم قرار دارند و امکان شاخه‌دهی فراوان را فراهم می‌کنند.

برگ‌ها

برگ‌ها متناوب، ساده و تخم‌مرغی تا تقریباً بیضوی هستند. حاشیه برگ‌ها معمولاً دندانه‌دار و کمی موج‌دار است و نوک برگ کمی تیز می‌شود. رنگ برگ‌ها سبز تا سبز تیره بوده و در برخی واریته‌ها ته‌رگه‌ای مایل به قرمز یا برنزی دیده می‌شود. سطح برگ نرم، با بافتی نسبتاً نازک و رگبرگ میانی برجسته است.

گل‌ها و گل‌آذین

گل‌ها ریز، بدون گلبرگ و کم‌نمایند و در گل‌آذین‌های سنبله‌ای شکل روی دمگل‌های باریک ظاهر می‌شوند. رنگ گل‌آذین‌ها معمولاً سبز مایل به قرمز یا قهوه‌ای است و در حاشیه شاخساره‌ها توجه را جلب می‌کند. گل‌ها تک‌جنسی بوده و معمولاً به صورت مجتمع در محور برگ‌ها قرار می‌گیرند.

اندام‌های دیگر

ریشه‌ها فیبری و گسترده در لایه‌های سطحی خاک هستند. میوه‌ها کوچک و پوشینه‌ای‌اند و بذرها ریز، گرد تا بیضوی با پوسته‌ای نسبتاً سخت دارند.

fox tail

شرایط محیط رشد

احتياج مبرمي به هواي مرطوب دارد به همين دليل در زمستان كه وسايل حرارتي رطوبت اطاق را زايل ميكنند نگهداري آن قدري مشكل است .

نور كافي و اجتناب از پرتو مستقيم خورشيد جهت سلامت آن ضروري است .

در تابستان لازمست رطوبت مناسبي براي گياه فراهم نموده نسبت به تغذيه آن نيز توجه كافي نمود.

در زمستان بايد گياه را در جاي گرم و مرطوب نگهداري نموده و مرتبا بر روي برگ آن آب پاشيد .

Acalypha marginata

مقابله به آفات آکالیفا مارژیناتا


آفات رایج آکالیفا مارژیناتا

شته‌ها، سفیدبالک و کنه تارتن از مهم‌ترین آفات این گیاه‌اند و با مکیدن شیره، باعث پیچیدگی برگ، زردی و ضعف عمومی می‌شوند. وجود عسلک چسبناک، دوده سیاه (کپک دوده‌ای) و تارهای ظریف روی پشت برگ نشانه هشدار است.

برای کنترل، ابتدا برگ‌های آلوده را حذف و گیاه را با آب ولرم شست‌وشو دهید. سپس از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی/نیم (Neem) طبق برچسب، با تکرار ۷–۱۰ روزه استفاده کنید. افزایش رطوبت و بهبود گردش هوا، فشار کنه را کاهش می‌دهد.


بیماری‌های قارچی و باکتریایی

لکه‌برگی و پوسیدگی ریشه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) شایع‌اند؛ لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه روی برگ و پژمردگی با وجود رطوبت خاک از علائم مهم هستند. پوسیدگی ریشه می‌تواند به سرعت به مرگ گیاه منجر شود.

پیشگیری و درمان شامل کاهش آبیاری، استفاده از خاک سبک و گلدان با زهکش مناسب، و حذف برگ‌های لکه‌دار است. در موارد شدید، تعویض خاک و استفاده از قارچ‌کش‌های مسی یا سیستمیک مطابق دستور توصیه می‌شود. ضدعفونی ابزار هرس و قرنطینه گیاه تازه‌خریداری‌شده، انتقال بیماری را کم می‌کند.

آکالیفا مارژیناتا

نحوه تکثیر آکالیفا مارژیناتا

تكثير از طريق قلمه زدن ساقه هاي جوان صورت ميگيرد و فقط در گلخانه گرم امكان پذير است .


مروری بر زیست‌تولیدمثلی

آکالیفا مارژیناتا (Acalypha marginata) از خانواده فرفیون (Euphorbiaceae) است و مانند بسیاری از آکالیفاها می‌تواند هم به‌صورت جنسی (بذر) و هم به‌صورت غیرجنسی (روش‌های رویشی) تکثیر شود. در کشت زینتی خانگی و باغی، روش‌های رویشی معمولاً برای حفظ یکنواختی رنگ و فرم گیاه ترجیح داده می‌شوند.


تکثیر رویشی با قلمه ساقه

رایج‌ترین روش تکثیر، قلمه ساقه نیمه‌خشبی یا نرم در فصل رشد است. قلمه‌های ۸–۱۲ سانتی‌متری با ۲–۳ گره انتخاب شده، برگ‌های پایینی حذف و انتهای قلمه در بستر سبک و استریل (پیت/کوکوپیت + پرلیت) قرار می‌گیرد. گرما و رطوبت یکنواخت (پوشش پلاستیکی یا میست) ریشه‌دهی را تسریع می‌کند و نور زیادِ غیرمستقیم از پژمردگی جلوگیری می‌کند.


خوابانیدن (لایه‌گذاری)

در گیاهان مادری پرشاخه، خوابانیدن شاخه روشی کم‌ریسک است: بخشی از ساقه انعطاف‌پذیر نزدیک خاک کمی خراش داده و زیر بستر ثابت می‌شود تا ریشه تشکیل دهد. پس از ریشه‌دار شدن، شاخه از گیاه مادر جدا و به گلدان مستقل منتقل می‌گردد.


تکثیر جنسی از طریق بذر

در صورت تشکیل گل و بذر، تکثیر بذری امکان‌پذیر است؛ با این حال نهال‌های بذری ممکن است از نظر رنگ و ویژگی‌های زینتی یکنواخت نباشند. بذرها روی بستر سبک پخش و با لایه بسیار نازکی از بستر پوشانده می‌شوند؛ رطوبت مداوم و دمای معتدل جوانه‌زنی را بهبود می‌دهد.

fox tail

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آکالیفا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره فرفیون - افوربیاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.06 از ۵، بر اساس 64 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

بابک میهن خواه 1392/05/17
با سلام من این گیاه رو 1 ساله که دارم و قصد دارم که ازش تکثیر کنم میخواستم بدونم توی این فصل میتونم ازش قلمه بگیرم؟ آیا توی آب هم ریشه دار میشود؟
امیر منصوری 1395/01/27
برگ های گل من پیر شده و مثل کاغذ خشک شده
برگ های جوانه هاش ک از ساقه رشد کرده اند زرد شده و برگ های بالا هم قهوه ای شدن
ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
Mehrtash 1392/06/03
سلام وخدا قوت .گیاه اکالیفای من اول که خربدم رنگه برگهاش سرخ بود .الان سبز شده .دلیلش رو میخوام بدونم تشکر .
گیاهم رو هم کناره پنجره نوره خوب غیر مستقیم وهفته ای ۲ بار اب میدم .خاکش هم کمپوست و خاکه برگ .ممنون میشم کمکم کنید .
جواد قجری 1395/12/10
تصویر آکالیفا
این عکس هستش.
جواد قجری 1395/12/08
سلام ممنونم از سایت خوبتون!2هفته است که آکالیفا خریدم و گلدان رو با خاکبرگ و پیت و پرلیت و شلتوک برنج عوض کردم و کنار پنجره نور متوسط می بینه ولی برگها مثل تصویر ارسالی چروک شده و میریزد.آبیاری وغبارپاشی روزانه دارد،ضمنا اسم دقیقش رو هم نمیدونم،ممنون میشم کمکم کنید!

ثبت پرسش یا نظر جدید