٢٤/٣/١٤٤١ --- 11/22/2019 --- ۱۳۹۸ جمعه ۱ آذر امروز
 
پایگاه اطلاع رسانی گل و گیاه، باغبانی و فضای سبز
Signup  Login  صفحه اصلی  | پرسش و پاسخ  | خدمات  | فروشگاه  | نقشه سایت  | لیست گیاهان  | تماس با ما  | RSS  | درباره ما
لینک های اصلی
جستجو  
آخرین مطالب
فوت و فن باغبانی امروز
نحوه ی کاشت بذر زیتون تلخ
تصویر روز
طراحی و اجرای فضای سبز
طراحی و اجرای فضای سبز
آمار بازدید سایت
بازدید کننده آنلاین :  6  نفر
بازدید امروز :  43  بازدید
بازدید دیروز :  410  بازدید
تبلیغات متفرقه
تلگرام نارگیل
سبزیجات >> پیوندزدن سبزیجات 1
 

پیوندزدن سبزیجات 1

 
پیوندزدن سبزیجات 1
vegetable grafting 1
از پيوند بوته هاي گوجه فرنگي (tomato grafting) در گستره جهاني از جمله در آسيا ، اروپا و ايالات متحده آمريكا براي توليد محصولات بيشتر گلخانه اي و تونل هاي بلند بهره مي گيرند. براي اين منظور معمولاً از بخش ابتدايي ساقه هاي جوان (stock) يعني ناحيه ريشه و طوقه ارقام بومي (heirloom) بواسطه قابليت مقابله با آفات خاكزي و توانایی افزايش عملكرد بعنوان پايه (rootstock) استفاده مي گردد. پيوندك (scion) را نیز از بخش هاي فوقاني ارقامي از گياه گوجه فرنگي برمي گزينند كه ميوه هاي كمي و كيفي بهتري عرضه مي كنند. پيوند زدن بوته هاي جوان سبزيجات به چند صورت انجام مي گيرد كه هر كدام داراي مزايا و معايب خاصي هستند. گياهچه هاي پيوند شده را بايد به داخل اتاقك هايي با رطوبت نسبي بيش از 90 درصد و روشنايي ناچيز منتقل نمود تا تنش رطوبتي بروز نيابد و اتصال پيوند (graft union) بتدریج كامل شود. اولین گزارشات پیوند سبزیجات بعنوان یک تاکتیک IPMمربوط به قاره آسیا در سال های دهه 1920 میلادی بوده است که آنرا با هدف کاهش خسارت پژمردگی فوزاریومی خربزه ها (طالبی ، گرمک) بکار می گرفتند. این شیوه مقبولیت زیادی در کشورهای ژاپن و کره جنوبی بویژه برای سیستم های تولید گلخانه ای و تونل های بلند یافته است بطوریکه در سال 2003 میلادی حدود 81 درصد تولید سبزیجات کره جنوبی و 54 درصد تولید سبزیجات ژاپن از این طریق حاصل گردیدند.
تاريخچه پيوند زدن گياهان :
پيوند زدن گياهان معمولاً در بين گونه هاي مختلف يك جنس مرسوم است و پيوند گياهان درون خانوادگي نيز ندرتاً وجود دارد وليكن پيوند گياهان متعلق به خانواده هاي متفاوت همواره با ناسازگاري (incompatible) همراه مي گردد. بروز سازگاري در پيوند گياهان خواهان قرابت تاكسونومي (taxonomic affinity) في مابين است. بعنوان مثال ارقام مختلف "افراي قندي" (sugar maple) را مي توان به همديگر پيوند زد امّا ارقام مختلف افراي قرمز (red maple) از اين نظر داراي خصيصه ناسازگاري هستند. همچنين گياه بادام درختي قابل پيوند زدن به درخت هلو است ولي گياه بادام درختي براي پيوند با زردآلو ناسازگار مي باشد.
"آندريو" و "ماركز" (1993) به دسته بندي عوامل مختلف ناسازگاري گياهان از جهت پيوند زدن بشرح زير پرداخته اند :
1) تقبل سلولي (cellular recognition)
2) واكنش به زخم (wounding response)
3) تنظيم كننده هاي رشد (growth regulators)
4) سموم ناسازگاري (incompatibility toxins)
بعلاوه موارد زير نيز در اين راستا مؤثرند :
5) اتصال نادرست (mismatching)
6) عدم مهارت (poor craftsmanship)
7) شرايط اقليمي (environmental condition)
8) بيماريهاي گياهي (plant disease).
9) گیاهچه های ناسالم
10) گیاهچه هایی با قطر ساقه ناهمسان
11) گیاهچه های بسیار کوچک
12) عدم رعایت بهداشت گیاهی
13) مدیریت نادرست محفظه های التیام بخشی نظیر :
1-13) دمای زیاد
2-13) رطوبت نسبی زیاد
3-13) آبپاشی از بالا
4-13) نوردهی مازاد
5-13) نور ناکافی.
كاربردهاي پيوند گياهان :
از پيوندزدن گياهان غالباً براي موارد زير بهره مي جويند :
1) تكثير غير جنسي يا رويشي (vegetative propagation) :
اين شيوه مي تواند بمنظور تكثير گياهاني كه در روند ازدياد دچار مشكلاتي هستند ، بكار گرفته شود كه در ضمن آن از بخش هاي زايد گياهان بعنوان عامل تكثير يا پيوندك بهره مي گيرند.
2) پرهيز از جوان سازي گياهان چوبي (avoidance of juvenility) :
در اين شيوه از قطع گياهان مسن كه موجب جوان سازي آنها گردد بطوريكه تا چندين سال از ثمردهي باز مي مانند،جلوگيري مي شود.
3) تغيير ارقام گياهان (cultivar change) :
در اين طريقه مي توان با پيوندزدن ارقام مرغوب بر پايه هاي نامرغوب بمنظور تغيير ارقام موجود اقدام ورزيد.
4) ايجاد نحوه رشد مطلوب (unusual growth form) :
در اين روش كه بويژه در مورد گياهان زينتي رُخ مي دهد ، مي توان ارقام مجنون (weeping) و كوتوله (dwarf) را بر ساقه هاي ارقام بلند مرتبه و سازگار پيوند زد.
5) ترميم بخش هاي آسيب ديده (repair) :
در مواردي كه بخشي از پوست درختان دچار آسيب شده اند ، با كمك "پيوند پلي" (bridge grafting) مي توان به ترميم آسيب ها پرداخت.
6) كنترل اندازه گياه (size control) :
برخي پايه ها مي توانند موجب كاهش رشد پيوندك ها گردند. مثلاً با تعداد پيوندهايي كه بر روي درخت سيب انجام مي دهند ، مي توانند ارتفاع آنرا از 10-2 متر كنترل نمايند. همچنين پيوند برخي گياهان نظير گلابي بر روي به و پرتقال معمولي بر روي مركبات سه برگ مي توانند به كوتولگي منجر گردند.
7) مقاومت به تنش هاي زنده و غيرزنده :
در اين روش از گياهاني كه نسبت به تنش ها مقاوم يا متحمل هستند، بعنوان پايه و از گياهاني كه محصول مرغوب تري در شرایط عدم تنش ها توليد مي كنند، بعنوان پيوندك بهره مي گيرند.
8) توليد گياهان عاري از ويروس :
گياهان مبتلا به ويروس ها را مي توان از طريق بخش هاي مريستمي كه ديرتر به ويروس آلوده مي شوند، تكثير نمود و گياهان سالم تري بدست آورد.
9) مطالعات فيزيولوژي گياهي :
از پيوند زدن بطور گسترده اي در مطالعات ژنتيكي و فيزيولوژيكي براي تعيين انتقال عناصر متحرّك در گياهان از جمله آلكالوئيدها و متابوليت هاي ثانويه بهره مي گيرند. 
فواید پیوند سبزیجات بطور خلاصه عبارتند از :
1) مقاومت نسبت به بیماریها و آفات خاکزی نظیر :
1-1) کاهش شیوع بیماری پژمردگی فوزاریومی کدوئیان
2-1) کاهش شیوع بیماری پژمردگی باکتریایی بادمجانیان
2) تحمل تنش های غیر زنده
3) بهبود جذب آب و عناصر غذایی
4) افزایش کمیت و کیفیت محصول
5) افزایش کارآیی زمین
6) پرورش گیاهان در گستره وسیعی از شرایط اقلیمی از طریق متحمل ساختن آنها نسبت به تنش های محیطی.
بیشترین موارد کاربرد پیوند سبزیجات عبارتند از :
الف) کدوئیان شامل : خیار ، هندوانه و خربزه ها
ب ) بادمجانیان نظیر : گوجه فرنگی ، بادمجان و فلفل ها.  
تاريخچه پيوند سبزيجات :
پيوند زدن گياهان چوبي از قرن 17 میلادی بصورت معمول انجام مي گرفت امّا پيوند گياهان علفي در سيستم هاي كشاورزي جديد مرسوم شده است. پرورش سبزيجات پيوندي از اواخر دهه 1920 ميلادي در كره جنوبي و ژاپن آغاز گرديد بطوريكه بوته هاي هندوانه را بر ساقه هاي كدو حلوايي پيوند مي زدند. اين تكنيك متعاقباً به سراسر آسيا و اروپا گسترش يافت. امروزه حدود 81 درصد سبزيجات پرورشي كره جنوبي و 54 درصد آنها در ژاپن از طريق پيوند زدن حاصل مي آیند. بر طبق اطلاعات موجود ، گیاه بادمجان از اولین سبزیجاتی بوده اند که در سال های 1950 میلادی در سطح وسیع پیوند گردید و گوجه فرنگی و خیار ضمن سال های 1960 و 1970 میلادی در مراتب بعدی به مرحله پیوند تجارتی رسیدند.  
استفاده از اين شيوۀ پرورش گياهان اصولاً در سيستم هاي كشاورزي فشرده (intensive) از جمله در گلخانه ها و تونل هاي بلند مرسوم شده است. پرورش سبزيجات پيوندي بويژه در كشورهاي شرق آسيا بشدت طرفدار دارد بگونه اي كه در سال 1998 ميلادي بطور تخمين 540 ميليون گياهچه در كره جنوبي و 750 ميليون از آنها در ژاپن پيوند شدند. اين تكنيك تدريجاً به نواحي خاور میانه ، اروپای غربی و ایالات متحده آمریکا گسترش يافت و بعنوان شيوه اي جهت افزايش توليدات گياهي و مديريت بيماريهاي خاكزاد (soilborn) متداول شد. نهال هاي پيوندي گوجه فرنگي در اسپانيا از يك ميليون بوته در سال 2000-1999 ميلادي به بيش از 45 ميليون بوته در سال 4-2003 ميلادي و به 129 میلیون بوته در سال 2009 میلادی افزايش يافت. گوجه فرنگي پيوندي در فرانسه و ايتاليا پرورش مي يابند بطوریکه به سال 2009 میلادی در ایتالیا به 47 میلیون بوته و در فرانسه به 28 میلیون بوته بالغ گشتند. ایالات متحده آمریکا در سال 2005 میلادی با 45-40 میلیون بوته از جایگاه ارزنده ای در این رابطه برخوردار شده است. همچنین بيش از 20 ميليون بوته آنها طي سال 2004 ميلادي در مراكش بكار گرفته شدند.
پيوند زدن را مي توان بر روي بسياري از سبزيجات انجام داد گواينكه اين عمل بر ميزان هزينه هاي توليد مي افزايد.  امروزه بسياري از گياهان خانواده كدوئيان نظير خربزه و گياهان خانواده تاجريزي نظير بادمجان و گوجه فرنگي را پيوند مي زنند. پيوند بوته هاي گوجه فرنگي از دهه 1960 ميلادي با هدف كاهش بيماريهاي خاكزاد نظير "Raletonia solanacearum" رواج يافت وليكن امروزه آنرا عمدتاً براي متحمل ساختن گياهان در برابر تنش هاي غير زنده (abiotic) نظير : خشكي، شوري و شرايط غرقابي بكار مي برند.
نخستين پيوند سبزيجات در اوايل قرن بيستم بمنظور كاهش تهاجم ميكروارگانيزم هايي نظير "فوزاريوم" عامل بوته ميري در هندوانه يعني "Fusarium oxysporum" انجام پذيرفت. پژوهش ها نشان دادند كه پيوند سبزيجات مي تواند در مقابله با انواع بيماريهاي قارچي ، باكتريايي ، ويروسي و نماتدي مؤثر واقع شود. بررسي ها تأئيد نمودند كه بكارگيري پايه هايي از ارقام مقاوم مي تواند جايگزين كاربرد سموم تدخيني ضد عفوني خاك (soil fumigant) نظير "متيل برومايد" گردد. پيوند سبزيجات مي تواند تأثيرات بارزي در غلبه بر تنش هاي غير زنده مثل: شوري ، حرارت زياد و رطوبت مازاد خاك داشته باشد.  از پيوند سبزيجات بمنظور كاهش اثر شرايط غرقابي در مناطقي با فصول مرطوب استفاده مي شود. پيوند گوجه فرنگي بر پايه هاي متحمل به شوري داراي تأثيرات شگرفي بر ميزان توليد ارقام هيبريد حساس به اینگونه تنش دارد زیرا پژوهش ها روشن ساخته اند كه برخي پايه ها از انتقال سديم و كلريد به داخل ساقه ها جلوگيري مي كنند.
بسياري از سبزيجات حائز اهميت اقتصادي نظير : گوجه فرنگي ، كدو حلوايي ، خيار و هندوانه حساسيت زيادي به تنش دمايي ريشه ها در سراسر دوره هاي رشد و نمو دارند وليكن استفاده از پايه هاي متحمل به گرما و سرما مي تواند باعث افزايش دوره رشد آنان گردد كه منجر به عملكرد بيشتر و ثبات اقتصادي بالاتر در طول سال خواهد شد. اگر چه پيوند سبزيجات عمدتاً بمنظور كاهش خسارات بيماريهاي گياهي و تنش هاي غير زنده انجام مي گيرد امّا نهايتاً در عدم حضور چنين منابع استرس زائي نیز به عملكرد بيشتر نائل مي شوند.
افزايش عملكرد ميوه هاي گوجه فرنگي عمدتاً بصورت افزايش اندازه ميوه ها بروز مي يابد. پژوهش ها نشان مي دهند كه مكانيزم هاي ممكن براي افزايش عملكرد محصول احتمالاً به سبب تزايد جذب آب و عناصر غذايي از طريق بكارگيري پايه هايي با ژنوتيپ قوي ميّسر مي شوند. مثلاً هدايت روزنه اي در گياه گوجه فرنگي پس از پيوند بر پايه هاي قوي بهبود مي يابد و جذب ماكروالمنت هايي نظير: فسفر و نيتروژن در اثر پيوند زدن فزوني می پذیرد.
پيوند سبزيجات ؛ شيوه قديمي با تكنيك جديد :
گوجه فرنگي هاي رسمي (heirloom) فاقد مقاومت ژنتيكي نسبت به بيماريهاي گياهي هستند لذا در شرايط شيوع مزرعه اي آنها بسيار حساس مي باشند. كشاورزان به اين موضوع بسيار اهميّت مي دهند امّا حاضر به دست كشيدن از ميوه هاي باكيفيت چنين ارقامي نيستند. پيوندزدن در چنين مواقعي مي تواند علاوه بر حفظ كيفيت محصول موجب افزايش راندمان محصول و مقاومت گياهان نسبت به آفات و بيماريهاي خاكزي گردد.
در اين شيوه بدواً به انتخاب ارقامي كه مقاوم به بيماريها و آفات خاكزاد هستند، بعنوان پايه پيوند مي پردازند درحاليكه پيوندك ها را بواسطه قابليت توليد ميوه هايي با كيفيت و كميت برتر برمي گزينند. پيوند نيمانيم (tube grafting) يا پيوند رأسي ژاپني (Japanese top grafting) محبوب ترين شيوه پيوند گوجه فرنگي در سطوح تجارتي بويژه در گلخانه هاي مدرن جهان بنابر دلايل زير مي باشد :
1) سهولت و آساني پيوند
2) سرعت زياد جهت تهيّه تعداد زياد بوته هاي پيوندي
3) امكان مديريت در سرتاسر دوره التيام بخشي.
در اين شيوه ابتدا بوته ها را از قسمت بالاي برگ هاي لپه اي قطع مي كنند آنگاه بخش فوقاني گياهي كه از نظر باردهي مطلوب (پيوندك) است ، بر روي گياهي كه از نظر مقاومت به آفات ، بيماريها و تنش هاي محيطي برتر (پايه) است، مستقر مي سازند. متعاقباً به نگهداري از بوته هاي پيوندي تا مرحله التيام پيوند مي پردازند سپس بوته ها را به بستر دائمي منتقل مي نمايند تا تحت مراقبت هاي مرحله داشت به توليد محصول بپردازند. اگرچه پيوند سبزيجات موضوعي نسبتاً جديد است ولي مبتني بر اصول قديمي مي باشد.
پيوند زدن از قرون گذشته معمولاً در باغباني براي اصلاح گونه هاي چوبي نظير سيب و انگور استفاده مي گرديد. از پيوند سبزيجات در سال هاي 1900 ميلادي براي كاهش پژمردگي فوزاريومي در بوته هاي هندوانه بهره مي گرفتند درحاليكه امروزه از پيوند سبزيجات در موارد بسياري استفاده مي شود كه موجب كاهش كيفيت و اندازه ميوه ها مي گردند و از آن جمله براي كاهش شيوع بيماري پژمردگي باكتريايي ناشي از "Ralstonia solanacearum" در گوجه فرنگي بهره مي گيرند. اين بيماري از اين جهت حائز اهميّت است كه :
اولاً) داراي مجموعه وسيعي از ميزبان ها است.
ثانياً) قادر به بقاء در طي دوره هاي طولاني تناوب زراعي مي باشد.
بعلاوه ارقام گوجه فرنگي مقاوم به پژمردگي باكتريايي از توانايي توليد ميوه هاي درشت و بازارپسند بي بهره اند. امروزه استفاده گسترده از پيوند بر پايه هاي مقاوم بنحو معني داري موجب كاهش پژمردگي باكتريايي شايع گرديده است درحاليكه كيفيت ميوه هاي گوجه فرنگي حتي در شديدترين وضعيت ابتلا همچنان محفوظ مي باشد.



مطالب این صفحه را پسندیدم
Like
 
برای ثبت نظر و یا پرسش میبایست در سایت عضو باشید و به سیستم وارد شوید . ورود
 
 
فروشگاه اینترنتی نارگیل  
Loading
Loading
Nargil Logo gray

© تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به نارگیل است. استفاده از مطالب در رسانه های آموزشی با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه بلا مانع است
آخرین مطالب :


مقالات پر بازدید :


صفحه اصلی  | پرسش و پاسخ  | خدمات  | فروشگاه  | نقشه سایت  | تماس با ما  | RSS
فهرست گل و گیاه   |  نمایشگاههای گل و گیاه   |  اخبار گل و گیاه   |  مقالات گل و گیاه   |  مؤسسات گل و گیاه
ورود / عضویت