لیمو عمانی (Citrus aurantifolia) میوه خشکشدهای از مرکبات است که بهعنوان چاشنی در آشپزی خاورمیانه، بهویژه غذاهای ایرانی، کاربرد گسترده دارد. میوه تازه بسیار ترش بوده و با خشککردن در آفتاب، تغییر رنگ و ایجاد ترکیبات طعمی ویژه (ترشی همراه با اندکی تلخی ناشی از تخمیر) پیدا میکند. این گیاه بومی آسیای جنوبی است و در جنوب ایران نیز کشت میشود. در طب سنتی، اثراتی مانند تقویت معده، ضدنفخ و کمک به علائم سرماخوردگی برای آن ذکر شده است.
لیمو عمانی یا لیمو امانی :
نام علمی : Citrus aurantifulia
لیمو عمانی یا لیمو امانی، لیمو ترش شیسه یا تغن به لاتین
میوهٔ خشک شده ایست که بهعنوان چاشنی در غذاهای خاورمیانهای خصوصاً ایرانی استفاده میشود.
لیمو عمانی تازه رنگ خردلی داشته و بسیار ترش است، بهطوریکه تازهاش را معمولاً نمیتوان بهتنهایی مصرف کرد، بنابراین آن را در آفتاب خشک میکنند تا داخل آن به رنگ سیاه درآید.
رنگ پوستهٔ خارجی آن از زرد قهوهای تا سیاه بوده و آنرا بهصورت چاشنی در غذا مورد استفاده قرار میدهند. لیمو عمانی بهصورت گرد کوبیدهشده یا درسته عرضه میشود.
دامنه انتشار :
گیاه لیمو عمانی بومی آسیای جنوبی بوده و در آمریکا و آمریکای لاتین نیز کشت میشود. این گیاه در مناطق مختلف جنوب و جنوب شرقی ایران نظیر بندر عباس، میناب، جهرم و شیراز به طور فراوان کاشته میشود.
استفاده :
لیمو عمانی معمولاً در طبخ خورش های ایرانی چون قرمه سبزی و قیمه استفاده میشود. آنها را پیش از ریختن در غدا سوراخ کرده، شکسته یا خرد میکنند. در کشورهای دیگر گاهی نیز آنها را بهصورت گرد کوبیده به خوراکهای برنجی میافزایند. مثلاً در خوراک خلیجی پر ادویهای با نام بهارات یا کبسا
از این محصول در کشورهای عرب همسایه همچون عراق، کویت و بحرین نیز استفاده میشود.
گفته میشود برای پرهیز از تلخ شدن غذا بهتراست پیش از افزودن آن به غذا تخمهای آنرا درآورد. در ضمن وقتی درسته در غذا انداخته میشود محل تجمع روغن شده و خوردن آن هر چند که خود کالری ندارد، توصیه نمیشود
مزه :
لیمو عمانی همچون دیگر مرکبات طعم ترش دارد ولی فاقد تهمزه شیرین در لیموهای تازه است. همچنین بهدلیل عمل تخمیر انجام شده کمی تلخی در مزه آن احساس میشود.
خواص دارویی :
در طب سنتی برای لیمو عمانی آثار دارویی مقوی معده، ضد نفخ، اشتهاآور، ضدعفونی کننده، مسکّن سردرد و رفع کنندهٔ علایم سرفه و سرماخوردگی قایل بودهاند. این ماده غذایی ویتامین ث بالایی داشته و برخی منابع آنرا به عنوان یک کاهنده فشار خون (بهصورت دمکرده) و حتی چربی خون توصیه میکنند